Yatay geçişte not sistemleri farklılıkları Yükseköğretim Kurulu dönüştürme tabloları dikkate alınmadan değerlendirilebilir mi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/2805-S.22.4251

BAŞVURU NO : 2021/15983

KARAR TARİHİ : 01/03/2022

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

Başvuranın yapmış olduğu yatay geçiş başvurusunda, başarı sıralamasına

BAŞVURUNUN KONUSU :

ilişkin sıralamada 4’lük sisteme göre belirlenen notların 100’lük sisteme dönüşümüne ilişkin itirazları hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 18/09/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza tarafından yapılan başvuruda özetle; Kırıkkale Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2021-2022 not ortalamasına göre yatay geçiş başvuru değerlendirmelerinde mevzuata aykırılık bulunmakta olduğunu, Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans Ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift

Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik Madde 7/6’ya göre “dörtlü veya yüzlü sisteme göre elde edilen başarı notlarının birbirine dönüştürülmesinde, Yükseköğretim

Yürütme Kurulu tarafından belirlenen dönüştürme tabloları kullanılması” gerekmekte iken, başvurusunun değerlendirilmesinde öğrencisi bulunduğu Çankırı Karatekin Üniversitesi (ÇAKÜ) dönüşüm tablosuna göre transkripte yansıtılmakta olan 100’lük karşılık not sisteminin kullanıldığını, bu durumun 2. asil olması gerekirken 4. yedek olmasına ve sonuç olarak kayıt hakkı kazanamamasına sebep olduğunu, zira “dörtlü sisteme göre elde edilen başarı notu”nun anılan maddeye göre 90,66’ya dönüştürülmesi gerekirken bu işlem uygulanmayarak transkriptindeki 88 değeri esas alındığını,

1.1. Transkriptlerini e-devlet üzerinden temin eden başvurucularda ise Yönetmelikte belirtilen tablonun kullanılmış olduğu hususu itirazına verilen ret cevabında açıkça ifade edilmekte olduğunu, bu transkriptlerde

“yalnızca dörtlük sisteme göre not ortalamaları belirtildiğinden YÖK dönüştürme tablolarına başvurulduğunun” belirtilmekte olduğunu, itirazının reddine temel dayanak olarak gösterilen Kırıkkale

Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönergesi m. 21/7’ye göre söz konusu 4’lük – 100’lük

dönüştürmesinde belirleyici etkenin öğrencinin geldiği Yükseköğretim kurumunun ders geçme sisteminin bağıl ya da mutlak olması olduğu, aynı Fakültenin öğrencisi olan başvurucular hakkında “ders geçme sistemi mutlak değerlendirme sistemine göre olan yükseköğretim kurumlarından başvuran öğrenci” hükmü uygulanmışken, e-devlet sisteminden transkript temin eden ÇAKÜ öğrencilerine bu hükmün uygulanmadığını,

1.2. Üniversite Başarı Değerlendirme Yönergesinin 4. maddesi gereğince bağıl ve mutlak değerlendirme sistemlerinin birlikte kullanılmakta olduğunu, söz konusu m. 21/7’nin her yükseköğretim kurumunu tanımlayamadığını, maddenin “transkriptinde 100’lük sisteme göre yer alan genel not ortalaması değerlendirmeye alınır” ifadesinin de ciddi bir muğlaklık içermekte olduğunu, “100’lük sisteme göre yer almak” ile neyin ifade edildiğinin tam anlaşılamamakta olduğunu, Üniversitelerinde 100’lük sistemin uygulamamakta olduğunu,

1.3. Kurumundan aldığı transkriptte e-devlet tipinden farklı olarak “100’lük GAB No: 88,00/100″şeklinde bir ifade mevcut olduğunu ve bunun ÇAKÜ tablosuna göre yapılmış bir dönüştürme işlemini ifade ettiğini, bir başarı değerlendirme notu olmadığını, her üniversitenin 100’lük dönüştürme tablosu farklı olabileceğinden belli üniversitelerin öğrencilerini ya da belirli not aralıklarını dezavantajlı konuma getireceğini, transkriptlerini e-devlet üzerinden temin eden öğrenci ile bilmeden doğrudan kendi kurumundan temin eden öğrenci arasında eşitsizliğe sebep olacağını belirterek ilgili mevzuatta “dörtlü sisteme göre elde edilen başarı notları” şeklinde tanımlanan notlardan olan 3,60 genel başarı notunun “dönüştürülmesinde, Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından belirlenen dönüştürme tabloları kullanılarak değerlendirmeye esas puanının yeniden hesaplanmasını ve başvurusunun yeniden değerlendirilmesini, ayrıca Kırıkkale Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim – Öğretim Yönergesi 21’ inci maddesinin 7.’nci fıkrasının iptalini talep etmektedir

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun talep edilen bilgi ve belge isteme yazısına cevaben Kırıkkale Üniversitesi

Rektörlüğü’nün – – sayılı cevabi yazısında özetle; 2.1. Üniversite tarafından 2021-2022 Yılı Güz Yarıyılı Lisans ve Ön Lisans Programlarına yatay geçiş kontenjanları ve başvuru şartlan ilan edildiği, yatay geçiş başvurularında öğrencilerin beyanlarına esas olan evraklara göre incelemeye tabi tutulduğu; yatay geçişe ilişkin ilan ve mevzuat hükümleri uygulanmak suretiyle yatay geçiş süreci ilgili komisyonlarca sonuçlandırıldığı, yatay geçiş başvurularında istenen evraklar arasında öğrenciye ait transkript de yer almakta olduğu, yatay geçiş başvurularında öğrencilerin sunmuş oldukları transkriptlerin incelendiği ve değerlendirmeye esas alındığı, 2.2. Başvuran tarafından üniversite tarafından ilan edilen süreçte, 2. Sınıf 2. öğretim programına yatay geçiş talebinde bulunulduğu, başvuranın talebine esas evrakları arasında transkriptin de yer almakta olduğu, başvuru sahibinin transkriptinde değerlendirmeye esas alınacak ortalamasının yüzlük sistem karşılığı: 88,00/100 olarak; dörtlük sistemdeki karşılığı ise 3,60 olarak belirtildiği,

2.3. Üniversitenin Hukuk Fakültesi 2. sınıf 2. öğretim programına 2021-2022 eğitim öğretim yılı Kurumlararası yatay geçiş başvurusunda bulunanlara ait değerIendirmeye esas alınan evrakların transkript ve diğer tüm bilgi ve belgelerin ekte sunulduğu, 2.4. Üniversitece yapılan yatay geçiş ilanında başvuru için gereken belgelerin belirtildiği, bu belgelerden birisinin ise, transkript olduğu, yatay geçiş başvuru sahiplerinin öğrencisi oldukları üniversiteden yahut edevlet üzerinden almış oldukları transkriptlerle yatay geçiş başvurusu yaptıkları, yatay geçişe başvuru yapılan evraktaki bilgilerin, mevzuat hükümleri kapsamında İncelendiği ve değerlendirilmeye tabi tutulduğu, 2.5. Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans Ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik 7. maddesinin 6.

fıkrasında “Dörtlü veya yüzlü sisteme göre elde edilen başarı notlarının birbirine dönüştürülmesinde, Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından belirlenen dönüştürme tabloları kullanılması” öngörülmüştür. Bu düzenlemeye göre, transkriptinde yer alan not dörtlük sisteme göre hesaplanmış ise, yüzlük dönüştürülmesi

YÖK tarafından belirlenen dönüştürme tablosuna göre yapılacağı, aynı şekilde, öğrencinin transkriptinde yer alan not yüzlük sisteme göre hesaplanmış ise, dörtlük sisteme dönüştürülmesi YÖK tarafından belirlenen dönüştürme tablosuna göre yapılacağı, bu düzenleme uyarınca, yatay geçişe başvurmuş olan öğrencilerin evrakları incelendiği ve dörtlük sistemde not hesaplanmış olan öğrencilerin yüzlük sistemdeki not karşılıklarında, YÖK tarafından belirlenen dönüştürme tablosuna göre işlem yapıldığı, 2.6. YÖK tarafından belirlenen not değişim tablosu dörtlük sistemden yüzlük sisteme ve yüzlük sistemden dörtlük sisteme olan dönüştürmelerin nasıl yapılacağına ilişkin olduğu, ancak, başvuru sahibinin transkriptinde hem yüzlük sistemde hem de dörtlük sistemde öğrencinin not karşılığının belirtildiği, bu nedenle, başvuru sahibinin değerlendirmeye tabi tutulmasında öğrencinin beyanına esas teşkil eden transkriptte yer alan bilgiye dayanılarak işlem. tesis edildiği, öğrencinin bağlı olduğu üniversiteden almış olduğu belge ile e-devlet üzerinden alınan belgeler arasında farklılık bulunması, komisyon tarafından yaratılan bir eşitsizlik olmadığı, zira öğrencinin transkriptini düzenleyen kurumun farklı olduğu, 2.7.Üniversitenin başvuruya esas olan olayda tesis edebileceği işlemlerin yatay geçiş başvurularının mevzuat hükümleri uyarınca ve taraflarına yapılan başvuruya esas bilgi ve belgelerce nihai olarak değerlendirilmesi olduğu, nitekim, somut olayda da başvurucunun talebine esas olan belgeye dayanılarak bir değerlendirme yapıldığı, ancak, başvurucunun bu iddiası Üniversite tarafından yapılan değerlendirme işlemine değil farklı not sistemi kabul etmiş olan üniversitelerin uygulamasına yönelik olduğu, Üniversitede, mevzuat hükümleri uyarınca dörtlük sistemde olan ortalamaların yüzlük sisteme aktarılmasında YÖK tarafından belirlenen dönüştürme tabloları kullanıldığı; yüzlük sistemde not karşılığı belirtilen transkriptlerde ise belgede yazan bilgilerin esas alındığı, YÖK tarafından belirlenen dönüştürmeler yapıldığı takdirde, farklı sistemlerin farklı sonuçlara yol açabilecek olması üniversite tarafından çözüme kavuşturulacak bir husus olduğu, 2.8. Başvuran tarafından ileri sürülen iddianın değerlendirilmesi için yönerge hükmünün incelenmesi gerektiği, Kırıkkale Üniversitesi Ön Lisans Ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönergesinin 21. maddesinin 7. ve 8. fıkralarında

yatay geçiş başvurularının değerlendirmelerine ilişkin hükümlerin yer almakta olduğu, buna göre, “Ders geçme sistemi mutlak değerlendirme sistemine göre olan yükseköğretim kurumlarından başvuran öğrencilerin, transkriptinde 100’lük sisteme göre olan genel not ortalaması değerlendirmeye alınır. Ders geçme sistemi bağıl değerlendirme sistemine göre olan yükseköğretim kurumlarından başvuran öğrencilerin, transkriptinde dörtlük veya harfli sisteme göre yer alan genel not ortalamasının 100 ‘lük sisteme dönüştürülmesinde, YÖK tarafından belirlenen dönüşlüme tabloları kullanılır.” denmekte olduğu, ayrıca, yatay geçiş başvurularının nihai değerlendirmesinde hesaba dahil edilecek puanın yüzlük sistemdeki karşılık olduğunun da açıkça belirtildiği, 2.9. Mevzuat hükümleri çerçevesinde nihai değerlendirme açışından şu tespitleri yapmakta fayda olduğu, öncelikle başvuranın transkriptinin inceleneceği, mutlak değerlendirme sistemine tabi olan bir üniversiteden başvuran öğrencinin değerlendirmeye esas not ortalaması transkriptte yer alan yüzlük sistemdeki ortalama olduğu, 2.10. Başvuranın bağıl sistemin uygulandığı bir üniversiteden başvurmuş ise, YÖK tarafından belirlenen dönüştürme tablosu kullanılarak başvuru sahibinin değerlendirmeye esas puanı yüzlük sisteme göre hesaplanacağı, başvuranın, kurumumuza yaptığı başvuruda bağlı olduğu üniversitenin bir yazısına yer verdiği, buna göre, başvuru sahibinin bağlı olduğu üniversitede mutlak ve bağıl değerlendirme sisteminin beraber uygulanmakta olduğu, nitekim başvuranın transkriptinde de açıkça görüldüğü üzere, kendi başvurusuna esas olarak sunduğu evrakta yüzlük sistemdeki not karşılığı yer almakta olduğu, bu durumda yapılması gereken yatay geçişlere ilişkin mevzuat hükümlerinin beraber değerlendirilmesi olduğu, 2.11. YÖK tarafından yatay geçişlere ilişkin olarak çıkarılan yönetmelikte dörtlük veya 100′ lük sistemdeki notların birbirine nasıl dönüştürüleceğinin tespit edildiği, görüldüğü üzere, dönüştürme tablosuna, dörtlük sistemde belirlenen not ortalamalarının yüzlük sisteme yahut yüzlük sistemde yer alan not ortalamalarının dörtlük sisteme nasıl aktarılacağının belirlenmesi için başvurulacağı, somut olayda, başvuru sahibinin sunduğu transkriptte her iki sistemde de not ortalamasının karşılığının belirlendiği, Komisyon tarafından dörtlük sistemini esas almak suretiyle dönüştürme tablosuna başvurulmamış olmasının yerindelik taşıdığı, zira yüzlük sistemde karşılığı gösterilmiş olan bir evraktan dörtlük sistemi esas alarak dönüştürme işlemi yapılması komisyonun kendisine başvurulan evrakta yer alandan farklı bir puanı esas almasına neden olacağı, böyle bir durumun, öngörülen mevzuat hükümlerinin amacını ve mahiyetini aşmakta olduğu, 2.12. Üniversitece yapılan yatay geçiş ilanında başvuru için gereken belgelerin belirtildiği, bu belgelerden birisinin ise, transkript olduğu, yatay geçiş başvuru sahiplerinin öğrencisi oldukları üniversiteden yahut edevlet üzerinden almış oldukları transkriptlerle yatay geçişe başvuru yaptıkları, yatay geçişe başvuru yapılan evraktaki bilgilerin, mevzuat hükümleri kapsamında incelendiği ve değerlendirmeye tabi tutulduğu, açıklamaları Kurumumuza bildirildiği görülmüştür.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın:

3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” 3.2.“Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42’nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz…” 3.3. “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130’uncu maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur… Üniversiteler ve bunlara bağlı birimler, Devletin gözetimi ve denetimi altında olup, güvenlik hizmetleri Devletçe sağlanır… Yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarının görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanı yetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarının kamu kuruluşları ve diğer kurumlar ile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve alınacak harçlar, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve ceza işleri, malî işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacakları koşullar, üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının görevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim Kuruluna ve üniversitelere Devletin sağladığı malî kaynakların kullanılması kanunla düzenlenir.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”

5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun:

5. 1.“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.” 5.2. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.”

5.3. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; “…d) Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur…” 5.4.“Yükseköğretim Kurulunun görevleri” başlıklı 7 inci maddesinin (e ) fıkrasında; “Yükseköğretim kurumlarında eğitim – öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları

Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek,” 5.5. “Senato” başlıklı 14’üncü maddesinde; “…b. Görevleri: Senato, üniversitenin akademik organı olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Üniversitenin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak, (2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek, (3) Rektörün onayından sonra Resmi Gazete’ de yayınlanarak yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak, (4) Üniversitenin yıllık eğitimöğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamak, … (8) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.” 5.7. “Lisans düzeyinde öğretim” kenar başlıklı 43’üncü maddesinde; “Yükseköğretim, harca tabi olup bu kanunda belirlenen amaç ve ana ilkelere göre aşağıdaki şekilde düzenlenir”.43.maddenin (a) bendinde; “a.

Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.” 5.8. “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar” başlıklı 44’üncü maddesinde; “b. Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; öğrencilerin mezuniyet sonrası istihdamına ilişkin olarak bilgi, görüş ve tecrübelerine ihtiyaç duyulan kişileri ifade eden dış paydaşların diploma programlarına ilişkin değerlendirmelerinin alınması; diğer yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanması; ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması; farklı diploma programlarından bazı derslerin alınmasıyla yandal veya çift anadal yapılması; diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile (…)(2) (…)(3) eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir.” 6.Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans Ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift

Anadal, Yan Dal İle Kurumlar Arası Kredi Transferİ Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik’in

6.1. “Başvuru ve değerlendirme” kenar başlıklı 7’nci maddesinde; “ (1) Diploma programları arasında yatay geçiş başvuruları, sadece ilan edilen süre içerisinde yapılır.

(2) (Değişik:RG-21/12/2019-30985) Bu Yönetmelikteki şartlara ilave olarak yatay geçiş başvurularının değerlendirilmesinde üniversite senatolarınca ayrıca kullanılacak kriterler belirlenebilir.

(3) Başvurularla ilgili ön değerlendirmeyi, senatonun belirlemiş olduğu ilkeler çerçevesinde, ilgili yönetim kurulları tarafından oluşturulan komisyonlar yapar. Başvurular, adayların genel not ortalaması, farklı puan türlerindeki programlara geçiş için merkezi yerleştirme puanı ve eğer varsa geçmek istediği programın ortak derslerindeki başarısı dikkate alınarak, üniversite senatosu tarafından belirlenmiş olan kriterlere göre değerlendirilir ve ayrılan kontenjana göre geçiş sağlanır.

(4) Diploma programına yatay geçiş yerleştirme işlemleri yükseköğretim kurumlarının ilgili yönetim kurulu kararı üzerine yapılır.

(5) Kayıt dondurmuş olmak, yatay geçiş hakkından yararlanmak için engel teşkil etmez.

(6) (Değişik:RG-21/12/2019-30985) Dörtlü veya yüzlü sisteme göre elde edilen başarı notlarının birbirine dönüştürülmesinde, Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından belirlenen dönüştürme tabloları kullanılır.” 7. Kırıkkale Üniversitesi Ön Lisans Ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’nin “Yatay geçişler” kenar başlıklı 12. Maddesinde; “(1) Birimlere, Üniversite içinden ve dışından yapılacak yatay geçişler ile ilgili hususlar; Yükseköğretim

Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar

Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik ve yönerge hükümleriyle belirlenir.

(2) Başarı esaslı yatay geçiş başvurularında; başvuruda bulunan öğrencinin ilgili yılda almış olduğu yerleştirme puanı, başvurduğu bölüm/ana bilim dalı/programın ilgili yıldaki taban puanından en fazla yüzde beş (%5) düşük olabilir. Özel yetenek sınavı ile öğrenci kabul eden programlarda ise “Özel Yetenek Sınavı

Yerleştirme Puanı”, başvurduğu bölüm/ana bilim dalı/programın ilgili yıldaki taban puanından en fazla yüzde beş (%5) düşük olabilir.

(3) Merkezi yerleştirme puanı ile yatay geçiş başvurularında; başvuruda bulunan öğrencinin ilgili yılda almış olduğu yerleştirme puanı, başvurduğu bölüm/anabilim dalı/programın ilgili yıldaki taban puanına eşit ya da yüksek olmalıdır.” 8. Kırıkkale Üniversitesi Ön Lisans Ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönergesi’nin;

8.1. “Kurumlar arası yatay geçiş” kenar başlıklı 19 uncu maddesinde; “(1) Kurumlar arası yatay geçiş, aynı düzeydeki eşdeğer diploma programları arasında ve YÖK tarafından yayınlanan kontenjanlar çerçevesinde yapılır. (2) (Değişik: Senato Kararı-02.04.2021-09/02) Kurumlar arası yatay geçiş için öğrencinin; disiplin cezası almamış, başvurduğu yarıyıla kadar kayıtlı olduğu diploma programındaki tüm dersleri almış, dönem kaybı olmaksızın başarıyla tamamlamış (en az CC veya yüzlük not sisteminde en az 60 olması) ve bitirmiş olduğu dönemlere ait genel not ortalamasının 100 üzerinden en az 70 olması gereklidir.

Öğrencinin, ilgili yılda almış olduğu yerleştirme puanı, başvurduğu bölüm/ana bilim dalı/programın ilgili yıldaki taban puanından en fazla %5 (yüzde beş) düşük olabilir. (3) Bu maddenin ikinci fıkrasındaki başarı şartını sağlayamayan ancak yerleştirildiği ilgili yıldaki merkezi yerleştirme puanı, geçiş yapmak istediği diploma programının ilgili yıldaki taban puanına eşit veya yüksek olan adaylar da yatay geçiş başvurusu yapabilir. Bu şekilde başvuran adayların başvuruları, bu maddenin ikinci fıkrasına göre başvuran adayların yerleştirmesi bittikten sonra, sadece boş kontenjan kalması halinde değerlendirilir.”

8.2. “Başvuru ve değerlendirme” kenar başlıklı 21 inci maddesinde; “(1)Yatay geçiş başvuruları, ilan edilen süre içerisinde, Üniversitenin internet sayfası üzerinden elektronik olarak, ilgili Birime yapılır. (2)

Başvuru dilekçesi ekinde; transkript, yerleştirme puanının yer aldığı ÖSYM yerleştirme belgesi, öğrencinin kayıtlı olduğu programda disiplin cezası almadığını gösteren belge ve istenen diğer belgeler yer almalıdır. (3)

Yatay geçiş için, aynı anda, sadece bir programa başvuruda bulunulabilir. (4) Kayıt dondurmuş olmak, yatay geçiş hakkından yararlanmak için engel teşkil etmez. (5) (Değişik: Senato Kararı-02.04.2021-09/02) DGS ile yerleştirilen öğrenciler (merkezi yerleştirme puanı ile Ek Madde-1 kapsamında başvuranlar hariç), sınavsız ikinci üniversite kapsamında kayıtlı öğrenciler, her türlü lisans tamamlama programı ile yerleşen öğrenciler ve uluslararası öğrenci statüsünde yerleşen (YÖS ile) öğrencilerin, yatay geçiş başvuruları kabul edilmez. (6)

Başvurularla ilgili ön değerlendirmeyi, Senatonun belirlemiş olduğu ilkeler çerçevesinde, ilgili yönetim kurulları tarafından oluşturulan Bölüm Yatay Geçiş Komisyonları yapar. Komisyon tarafından, başvuran her öğrenci için, yatay geçiş başvuru türüne göre; “Kurum İçi Yatay Geçiş Başvuru Değerlendirme Formu (FORM-ÖİD005)”, “Kurumlar Arası Yatay Geçiş Başvuru Değerlendirme Formu (FORM-ÖİD006)” veya

“Merkezi Yerleştirme Puanı İle Yatay Geçiş Başvuru Değerlendirme Formu (FORMÖİD007)”doldurularak, ön değerlendirme yapılır. (7) Ders geçme sistemi mutlak değerlendirme sistemine göre olan yükseköğretim kurumlarından başvuran öğrencilerin, transkriptinde 100’lük sisteme göre yer alan genel not ortalaması değerlendirmeye alınır. Ders geçme sistemi bağıl değerlendirme sistemine göre olan yükseköğretim kurumlarından başvuran öğrencilerin, transkriptinde dörtlük veya harfli sisteme göre yer alan genel not ortalamasının 100’lük sisteme dönüştürülmesinde, YÖK tarafından belirlenen dönüştürme tabloları kullanılır. (8) Üniversitenin programlarına, yatay geçiş başvurularında sıralamalar, aşağıdaki formül esas alınarak yapılır; Öğrencinin yerleştiği programdaki ÖSYM yerleşme puanı=X Geçiş yapmak istediği bölümün

ÖSYM taban puanı=Y Genel Not Ortalaması =Z (100’lük sistem) Değerlendirmeye esas puan=[(X/Y)x100x0.75] + [Zx0.25] (9) Özel yetenek sınavı ile öğrenci kabul eden programlara yapılan yatay geçiş başvurularında sıralamalar, yukarıda belirtilen formülde ÖSYM Yerleştirme Puanı yerine Özel Yetenek

Yerleştirme Puanı esas alınarak elde edilen sonuçlara göre yapılır. (10) Yapılan değerlendirme sonucunda, değerlendirmeye esas puanı eşit çıkan adaylar, Genel Not 9/24 Ortalamalarına göre büyükten küçüğe sıralanırlar. Kayıt hakkı bu sıralamaya göre belirlenir. (11) Diploma programına yatay geçiş yerleştirme işlemleri ilgili Bölüm Kurulunun önerisi üzerine, ilgili Birim Yönetim Kurulu kararıyla kesinleşir. (12) Yatay geçiş için başvuran adayların değerlendirme sonuçları, başvuru yapılan Birimin internet sayfasında duyurulur…”

9. Çankırı Karatekin Üniversitesi Başarı Değerlendirme Yönergesi’nin “Amaç” kenar başlıklı 1 inci maddesinde; “(1) Bu yönergenin amacı, Çankırı Karatekin Üniversitesine bağlı fakülte, yüksekokul, meslek yüksekokulu öğrencilerin yarıyıl sonunda belirlenmiş olan sayısal notlarının, başarı notuna dönüşümünde kullanılacak başarı değerlendirme esaslarını belirlemektir.”

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususunda hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuru, Kırıkkale Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2021 -2022 not ortalamasına göre yatay geçiş başvurusunda bulunan başvuranın, üniversiteden aldığı transkriptte e-devlet üzerinden alınan transkriptlerden farklı olarak “100’lük GAB No: 88,00/100″şeklinde bir ifade mevcut olduğu ve bunun ÇAKÜ tablosuna göre yapılmış bir dönüştürme işlemini ifade ettiği, bir başarı değerlendirme notu olmadığı, her üniversitenin 100’lük dönüştürme tablosu farklı olabileceğinden belli üniversitelerin öğrencilerini ya da belirli not aralıklarını dezavantajlı konuma getireceği, bu durumun transkriptlerini e-devlet üzerinden temin eden öğrenci ile bilmeden doğrudan kendi kurumundan temin eden öğrenci arasında eşitsizliğe sebep olacağı açıklamalarıyla ilgili mevzuatta “dörtlü sisteme göre elde edilen başarı notları” şeklinde tanımlanan notlardan olan 3,60 genel başarı notunun “dönüştürülmesinde, Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından belirlenen dönüştürme tabloları kullanılarak değerlendirmeye esas puanının yeniden hesaplanması ve başvurusunun yeniden değerlendirilmesi, ayrıca Kırıkkale Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim – Öğretim Yönergesi 21’ inci maddesinin 7.’nci fıkrasının iptali talebidir.

12. Somut olayda; başvuran tarafından, Kırıkkale Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2. sınıf 2. öğretim programına

2021 -2022 not ortalamasına göre yatay geçiş talebinde bulunulduğu, başvuranın talebine esas evrakları

arasında transkriptin de yer almakta olduğu, başvuranın transkriptinde değerlendirmeye esas alınacak ortalamasının yüzlük sistem karşılığı: 88,00/100 olarak; dörtlük sistemdeki karşılığı ise 3,60 olarak belirtildiği, 12.1. Üniversite tarafından 2021-2022 Yılı Güz Yarıyılı Lisans ve Ön Lisans Programlarına yatay geçiş kontenjanları ve başvuru şartlarının ilan edildiği, yatay geçiş başvurularında öğrencilerin beyanlarına esas olan evraklara göre incelemeye tabi tutulduğu; yatay geçişe ilişkin ilan ve mevzuat hükümleri uygulanmak suretiyle yatay geçiş süreci ilgili komisyonlarca sonuçlandırıldığı, Üniversitece yapılan yatay geçiş ilanında başvuru için gereken belgelerin belirtildiği, bu belgelerden birisinin ise, transkript olduğu, yatay geçiş başvuru sahiplerinin öğrencisi oldukları üniversiteden yahut e-devlet üzerinden almış oldukları transkriptlerle yatay geçiş başvurusu yaptıkları, yatay geçişe başvuru yapılan evraktaki bilgilerin, mevzuat hükümleri kapsamında incelendiği ve değerlendirilmeye tabi tutulduğu, 12.2. Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans Ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift

Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik’in 7.maddesinin 6. Fıkrasında; “Dörtlü veya yüzlü sisteme göre elde edilen başarı notlarının birbirine dönüştürülmesinde, Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından belirlenen dönüştürme tabloları kullanılması” öngörüldüğü, bu düzenlemeye göre, transkriptde yer alan not dörtlük sisteme göre hesaplanmış ise, yüzlük dönüştürülmesi YÖK tarafından belirlenen dönüştürme tablosuna göre yapılacağı, aynı şekilde, öğrencinin transkriptinde yer alan not yüzlük sisteme göre hesaplanmış ise, dörtlük sisteme dönüştürülmesi YÖK

tarafından belirlenen dönüştürme tablosuna göre yapılacağı, bu düzenleme uyarınca, üniversite tarafından yatay geçişe başvurmuş olan öğrencilerin evraklarının incelendiği ve dörtlük sistemde not hesaplanmış olan öğrencilerin yüzlük sistemdeki not karşılıklarında, YÖK tarafından belirlenen dönüştürme tablosuna göre işlem yapıldığı, ancak, başvuranın transkriptinde hem yüzlük sistemde hem de dörtlük sistemde öğrencinin not karşılığının belirtildiği, bu nedenle, başvuranın değerlendirmeye tabi tutulmasında başvuranın beyanına esas teşkil eden transkriptte yer alan bilgiye dayanılarak işlem tesis edildiği, başvuranın bağlı olduğu üniversiteden almış olduğu belge ile e-devlet üzerinden alınan belgeler arasında farklılık bulunmasının, komisyon tarafından yaratılan bir eşitsizlik olmadığı, zira başvuranın transkriptini düzenleyen kurumun farklı olduğu açıklamalarının idarece yapıldığı anlaşılmıştır.

13. Başvuranın itirazının farklı not sistemi kabul etmiş olan üniversitelerin uygulamasına yönelik olduğu, Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans Ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift

Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik’in 7.maddesinin 3. Fıkrasında; “(3) Başvurularla ilgili ön değerlendirmeyi, senatonun belirlemiş olduğu ilkeler çerçevesinde, ilgili yönetim kurulları tarafından oluşturulan komisyonlar yapar. Başvurular, adayların genel not ortalaması, farklı puan türlerindeki programlara geçiş için merkezi yerleştirme puanı ve eğer varsa geçmek istediği programın ortak derslerindeki başarısı dikkate alınarak, üniversite senatosu tarafından belirlenmiş olan kriterlere göre değerlendirilir ve ayrılan kontenjana göre geçiş sağlanır.” denildiği böylelikle üniversite senatolarına bu hususta düzenleme yapma yetkisinin mevzuat dahilinde verildiği, bu yetki çerçevesinde Kırıkkale Üniversitesi Ön Lisans Ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönergesinin hazırlandığı, başvuranın diğer bir talebinin de söz konusu Yönergenin 21. maddesinin 7. Fıkrasının iptaline yönelik olduğu, söz konusu düzenlemenin, “(7) Ders geçme sistemi mutlak değerlendirme sistemine göre olan yükseköğretim kurumlarından başvuran öğrencilerin, transkriptinde 100’lük sisteme göre yer alan genel not ortalaması değerlendirmeye alınır. Ders geçme sistemi bağıl değerlendirme sistemine göre olan yükseköğretim kurumlarından başvuran öğrencilerin, transkriptinde dörtlük veya harfli sisteme göre yer alan genel not ortalamasının 100’lük sisteme dönüştürülmesinde, YÖK tarafından belirlenen dönüştürme tabloları kullanılır.” şeklinde olduğu, Üniversite Senatosunda hazırlanan Yönergedeki bu hükmün hukuka aykırığına ilişkin bir tespit yapılamadığı, Yönergedeki ilgili hüküm çerçevesinde, öncelikle öğrencinin transkriptinin inceleneceği, mutlak değerlendirme sistemine tabi olan bir üniversiteden başvuran öğrencinin değerlendirmeye esas not ortalaması transkriptte yer alan yüzlük sistemdeki ortalama olduğu, öğrenci bağıl sistemin uygulandığı bir üniversiteden başvurmuş ise, YÖK tarafından belirlenen dönüştürme tablosu kullanılarak başvuru sahibinin değerlendirmeye esas puanı yüzlük sisteme göre hesaplanacağı, bu yönüyle de başvranın talebinin yerinde olmadığı, 13.1. Keza, başvuru eklerinde yer alan, Çankırı Karatekin Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı’nın

– – sayılı yazı cevabında; “Üniversitemiz öğrencilerinin başarı notları, Başarı

Değerlendirme Yönergemizin 4. maddesi gereğince bağıl ve mutlak değerlendirme sistemine göre hesaplanmaktadır. Öğrencilerin, 4’lük sistemdeki notlarının 100’lük sistemdeki karşılıkları Üniversitemizin dönüşüm tablosuna göre belirlenip transkriptlerine yansıtılmaktadır. Yatay geçişlerde de, Yükseköğretim

Kurumlarında Önlisans Ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle

Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğinin 7. maddesinin 6. bendi gereğince,

dörtlü veya yüzlü sisteme göre elde edilen başarı notlarının birbirine dönüştürülmesinde, Yükseköğretim

Yürütme Kurulu tarafından belirlenen dönüştürme tabloları kullanılır.” açıklamalrının yer aldığı görülmüştür.

Buna göre, başvuranın öğrencisi olduğu üniversitede mutlak ve bağıl değerlendirme sisteminin beraber uygulanmakta olduğu, nitekim başvuranın transkriptinde de açıkça görüldüğü üzere, kendi başvurusuna esas olarak sunduğu evrakta yüzlük sistemdeki not karşılığı yer almakta olduğu, burada yatay geçişlere ilişkin mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

14. Kurumumuzca yapılan inceleme neticesinde; somut olaya konu uyuşmazlığın üniversitelerin not sistemleri arasındaki uygulama farklarından kaynaklanmakta olduğu, 2547 sayılı Yükseköğretim

Kanunu’nun 44.maddesinin (b) bendinde, Üniversiteye kayıt yaptıran öğrencilere yönelik ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınmasının, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirleneceğinin vurgulandığı, not sistemleri birbirinden farklı olan üniversitelerin 2547 sayılı Yükseköğretim

Kurulu Kanunu’nun 14 ve 44 üncü maddelerine dayanarak hazırlamış oldukları ön lisans ve lisans eğitim yönetmeliklerinde belirtilen ders başarı notları birbirine nazaran farklılık gösterebilmekte olduğu, örneğin; bir üniversitede bağıl (çan eğrisi) sisteminin uygulandığı ve 50 puanın 100 puan üzerinden geçer not sayıldığı görülebilirken diğer bir üniversitede 60 puanın 100 puan üzerinden geçer not sayıldığı görülmekte başka bir üniversitede ise geçme notunun 100 puan üzerinden 65 puan olarak belirlenebildiğinin görüldüğü, tüm bu uygulamaların bilimsel özerklik ilkesinin doğal bir sonucu olarak ortaya çıktığı dolayısıyla her bir üniversitenin bilimsel özerkliğe sahip olması dolayısıyla kendi eğitim öğretim esasları hakkında düzenlemeye giderek geçme notu belirlemekte olup, söz konusu geçme notuna göre kendi dönüşüm tablolarını hazırlamakta olduğu, her bir üniversitenin ayrı bir tüzel kişiliğe, dolayısıyla bütçeye, öğretim kadrosuna, not değerlendirme sistemine, fiziki ve bilimsel kapasiyete sahip olduğu, hal böyle olunca, her bir öğrencinin, öğrencilik döneminde tabi oldukları farklı yasal düzenlemeler çerçevesinde, farklı eğitimler alarak mezun olduğu anlaşılmaktadır.

14.1. Bu düzenlemeler çervesinde Kırıkkale Üniversitesince yapılan yatay geçiş ilanında başvuru için gereken belgelerin belirtildiği, bu belgelerden birisinin ise, transkript olduğu, yatay geçiş başvuru sahiplerinin öğrencisi oldukları üniversiteden yahut e-devlet üzerinden almış oldukları transkriptlerle yatay geçişe başvuru yaptıkları, yatay geçişe başvuru yapılan evraktaki bilgilerin, mevzuat hükümleri kapsamında incelendiği ve değerlendirmeye tabi tutulduğu, 14.2. YÖK tarafından yatay geçişlere ilişkin olarak çıkarılan yönetmelik ile dörtlük veya 100′ lük sistemdeki notların birbirine nasıl dönüştürüleceğinin tespit edildiği, görüldüğü üzere, dönüştürme tablosuna, dörtlük sistemde belirlenen not ortalamalarının yüzlük sisteme yahut yüzlük sistemde yer alan not ortalamalarının dörtlük sisteme nasıl aktarılacağının belirlenmesi için başvurulacağı, somut olayda, başvuranın sunduğu transkriptte her iki sistemde de not ortalamasının karşılığının belirlendiği, Komisyon tarafından zaten başvuranın transkriptinde yer alan yüzlük sistemde not karşılığı için dörtlük sistemini esas almak suretiyle dönüştürme tablosuna başvurulmamış olmasında mevzuata aykırlık bulunmadığı, tüm bu iş ve işlemlerin ilgili mevzuat ve düzenlemeler doğrultusunda yapıldığı anlaşıldığından, başvuru konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’ncimaddesinin sekizinci fıkrasına göre, Kamu Denetçiliği Kurumu’na dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup; 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu

Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kırıkkale İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın Başvurana ve KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi