Tehlike sorumluluğu kapsamında ZMSS poliçesinin terör olaylarını teminat dışında sayması nedeniyle sigorta şirketinin sorumluluğu bulunur mu (Yargıtay)

4. Hukuk Dairesi         2023/13598 E.  ,  2024/2820 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2017/4319 Değişik İş, 2017/4319 Karar
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ
SAYISI : 2017/İHK-2998
DAVACILAR : … (kendi adına asaleten Metehan Durğun ve Şimal
Durğun’a velayeten) vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 14.02.2017
HÜKÜM/KARAR : Davanın Reddi/ İtirazın Reddi
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ
SAYISI : K-2017/14860

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın reddine karar verilmiştir.

Karara davacılar vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacılar vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; 17.02.2016 tarihinde davacıların desteğinin yolcu olarak bulunduğu davalı nezdinde ZMSS poliçesi olan otobüsün kırmızı ışıkta beklediği sırada bomba yüklü başka bir aracın patlatılması sonucu vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik davacılardan Dolunay için 30.000,00 TL, Metehan için 10.000,00 TL, Şimal için 2.000,00 TL olmak üzere toplam 42.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı … şirketinin cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu olayın, 17.02.2016 tarihinde davalı … şirketi nezdinde ZMSS poliçesi bulunan 600263, 600334, 600270 ve 600264 plakalı askeri otobüslerin ve sivil araçların kırmızı ışıkta bekledikleri sırada, bomba yüklü aracın patlatılması sonucu oluşan bir terör olayı olduğu, davacıların desteği … Durğun’un otobüslerden hangisinin içinde yolcu olduğunun bilinmediği, kaza esnasında otobüslerden birinin içinde yolcu konumunda olan desteğin patlamanın etkisiyle dışarıya fırladığı, davacı tarafın davalı tarafından tanzim edilen ZMSS poliçesi kapsamında destekten yoksun kalma tazminatı talep ettiği, dosya muhteviyatından, olayın meydana gelmesinde kırmızı ışıkta bekleyen sigortalı araçların sürücülerinin hiçbir kusurunun bulunmadığının anlaşıldığı, bu itibarla davalı … şirketine karşı dava açılmasının mümkün olmadığı, davalı … şirketinin pasif taraf sıfatının bulunmadığı, 2918 sayılı KTK’nun 91 inci maddesinde; “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”, 86 ıncı maddesinde; “İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.” hükümlerinin bulunduğu, bu hükümlere göre meydana gelen zararda araçların işleteninin sorumluluğunun bulunmadığı, davalı … şirketi yönünden davanın reddi gerektiği gerekçesiyle başvurunun reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri
Davacılar vekili itiraz dilekçesinde; araç işleteni kusurlu olmasa bile tehlike sorumluluğu kapsamında işletenin zarardan sorumlu olduğunu, bu nedenle davalı … şirketinin de meydana gelen zarardan sorumlu olacağını, araç işleten ile sigorta şirketi arasındaki rücu ilişkisinin davacıları ilgilendirmeyeceğini, ZMSS Genel Şartlarının Teminat Kapsamı başlıklı A.3. maddesinde teminat dışı sayılan hallerde terör olayları nedeniyle meydana gelen hallerin sayılmadığını, terör olayları nedeniyle meydana gelen hallerin teminat kapsamında olduğunu belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamından, ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan askeri araç sürücülerinin, davacıların desteğinin hayatını kaybetmesinde, kusurlarının bulunmadığı konusunda taraflar arasında ihtilaf yaşanmadığı, uyuşmazlığın esasının 2918 sayılı KTK’ndan doğan tehlike sorumluluğu nedeniyle sürücünün kusuru dışında terör saldırıları sonucu sigortalı araç içinde bulunan yolcunun vefatı halinde, vefat eden kişinin desteğinden yoksun kalanların tazminat taleplerinin ZMSS poliçesi teminatından karşılanıp karşılanmayacağına ilişkin olduğu, KTK’nun 91 inci maddesinin 1 inci fıkrasında; “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”, 85 inci maddesinin 1 inci fıkrasında; “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”, 86 ıncı maddesinin 1 inci fıkrasında; “İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.” şeklinde düzenleme bulunduğu, somut olayda, 17.02.2016 tarihinde askeri ve sivil araçların kırmızı ışıkta bekledikleri sırada, bomba yüklü aracın davalı … şirketi tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan 600263, 600270, 600264 ve 600334 plakalı askeri otobüslerin yanında patlaması sonucu, otobüs içerisinde yolcu olarak bulunan davacıların desteğinin hayatını kaybettiği, dolayısıyla ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan askeri araç ve sürücülerinin davacıların desteğinin hayatını kaybetmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığının sabit olduğu, bu duruma göre 2918 sayılı KTK’nun 85, 86 ve 91 inci maddeleri ile ZMSS Genel Şartlarının A.1. maddesindeki hükümler uyarınca, vaki zarardan davalı … şirketinin sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davacılar vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; tehlike sorumluluğunun oluşması için zarar ve illiyet bağının yeterli olduğunu, zarar verenin kusurunun aranmadığını, araç işleteni kusurlu olmasa bile tehlike sorumluluğu kapsamında zarardan sorumlu olacağını, bu nedenle davalı … şirketinin de meydana gelen zarardan sorumlu olacağını, araç işleteni ile sigorta şirketi arasındaki rücu ilişkisinin davacıları ilgilendirmeyeceğini, sigortalayanın sigortalı aracın karşılaşması muhtemel tehlikeleri göz önünde bulundurması gerektiğini, askeri servis aracının terör saldırısına uğrayabileceğinin davalı … şirketi tarafından öngörülebileceğini, olayın mücbir sebep olmadığını, ZMSS Genel Şartlarının Teminat Kapsamı başlıklı A.3 başlıklı maddesinde terör olayları nedeniyle meydana gelen hallerin teminat dışında sayılmadığını, zararın teminat kapsamında olduğunu belirterek, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe:
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davacıların desteğinin yolcu olarak bulunduğu davalı … şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan aracın trafik ışıklarında beklediği sırada bomba yüklü başka bir aracın patlatılması sonucu gerçekleşen ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85, 86, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 53 üncü maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, karar usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılara yükletilmesine,

Dosyanın saklama kararını veren mahkemeye gönderilmesine,

18.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.