Kurul kararına itiraz niteliğindeki iddiaların itirazen şikayet başvurusunda değerlendirilmesi hukuka uygun mudur (KİK)

İzmit Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü tarafından 04.08.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen 2014/74091 İKN’li “Destek Personel” ihalesine ilişkin olarak Hanoğlu Tem. Hiz. Taah. Yem. Yön. Dan. Rek. Cen. Bil. Hiz. İnş. Mad. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. – MTC Tem. Otom. Yem. Kargo Dan. İnş. Turizm San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 24.02.2015 tarih ve 17391 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulunun 11.03.2015 tarihli ve 2015/UH.IV-809 sayılı kararı ile görev, ehliyet ve süre yönünden “Başvurunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali istemiyle Hanoğlu Tem. Hiz. Taah. Yem. Yön. Dan. Rek. Cen. Bil. Hiz. İnş. Mad. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. – MTC Tem. Otom. Yem. Kargo Dan. İnş. Turizm San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından açılan davada, Ankara 11. İdare Mahkemesi 18.05.2015 tarihli ve E:2015/719, K:2015/710 sayılı kararı ile;

“…

Dava konusu Kurul kararında 1. ve 6. iddia yönünden;

III. İnceleme Dairesi Başkanlığı’ndan başvuru dilekçesinde öne sürülen iddiaların aynı ihaleye ilişkin olarak alınmış bulunan önceki kurul kararlarında değerlendirilip değerlendirilmediğinin, söz konusu başvurunun Kurul kararma itiraz niteliği taşıyıp taşımadığının ve dilekçede yeni bir hususun ileri sürülüp sürülmediğinin sorulduğu ve gelen yazıda, başvuru sahibinin 1. ve 6. iddialarının Kurul kararına itiraz niteliği taşıdığının belirtildiği, Kurul kararlarının Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebileceğinden ve Kurulun karara bağladığı hususların itirazen şikâyet üzerine tekrar inceleme görevi bulunmadığından bahisle başvurunun bu iddialar yönünden görev yönünden reddedildiği görülmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 57. maddesinde, “Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür.” hükmü yer almıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurul kararlarına karşı başvuru” başlıklı 17’nci maddesinde, “(1) 4734 sayılı Kanunun 57’nci maddesi uyarınca Kurul kararları idari yargı mercilerinde dava konusu edilebileceğinden, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle Kuruma başvuruda bulunulmaması önem arz etmektedir.” açıklaması yapılmıştır.

Anılan mevzuata göre, Kurulun verdiği kararlara karşı ancak idari yargı mercilerinde dava yoluna gidilebileceği, bu karara karşı itirazen şikayet başvurusunda bulunulması durumunda itirazen şikayet başvurusunun görev yönünden reddine karar verilebileceği sonucuna varılmaktadır.

Olayda, davacının 1. ve 6. iddiasının görev yönünden reddine dair Kurul kararının değerlendirilebilmesi için öncelikle davacının söz konusu iddialarının önceki Kurul kararma açıkça itiraz niteliği taşıyıp taşımadığının ortaya konulması gerekmektedir.

Davacının 1. iddiasının; 10 engelli personelin aynı birimde çalıştırılması gerekeceği, bu nedenle ilave personel alımına ihtiyaç duyulacağı, yaklaşık maliyetin güncellenmesinin de söz konusu olamayacağı, bu durumun hizmetin ifasına engel teşkil ettiği, ihalenin bu sebeplerle iptali gerektiği noktasında düğümlendiği görülmekte olup söz konusu iddiada açıkça alınmış Kurul kararına karşı bir itiraz öngörülmemesi, itirazın engelli işçi çalıştırılması halinde ihalenin iptali gerektiği noktasında olması karşısında, davacının söz konusu iddiasının Kurul kararma itiraz niteliğinde olduğu değerlendirilmek suretiyle görev yönünden reddinde hukuka uygunluk bulunmamıştır.

Davacının 6. iddiasının; Rota Hizmet Org. San. Tic. Ltd. Şti.’nin itirazen şikâyet başvurusunun süresi içinde olmadığı, bu nedenle Kurulun itirazen şikâyet başvurusunu süre yönünden reddetmesi gerektiği, alınan kararın ayrıca kendisini mağdur ettiği ve adaletten yoksun olduğu yönündedir. Bu şekliyle davacının itrazen şikâyet başvurusunun açıkça Kamu İhale Kurulu’nun 31.12.2014 tarih ve 4193 sayılı kararına itiraz niteliği taşıdığı açık olup dava konusu edilmesi gereken hususun itirazen şikâyete konu edilmesi sebebiyle davacının başvurusunun bu iddia yönünden görev yönünden reddinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Dava konusu Kurul kararında 2. 3. 4. ve 5.iddia yönünden;

Şikâyete konu ihalede başvuru sahibinin teklif verdiği için istekli sıfatını haiz olduğu, başvuru şahinin yeterlilik başvurularının veya tekliflerinin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, ön yeterlilik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlilik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlilik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar hakkında başvuru ehliyetinin olmadığı, başvurunun dokümana yönelik olduğu, başvuru sahibinin istekli olduğu, dokümana yönelik başvuru ehliyetinin olmadığı, ayrıca ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın alındığı tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde teklif sunulmadan önce en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması gerektiği, başvuru sahibinin dokümanı aldığı 21.07.2014 tarihini takip eden 10 gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunması gerekirken bu süre geçtikten sonra 04.02.2015 tarihinde şikayet başvurusunda bulunduğu, şikayet başvuru süresinin sona erdiği, bu nedenle başvurunun süre yönünden de reddi gerektiği belirtilmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4.maddesinde, Aday: Ön yeterlik için başvuran gerçek veya tüzel kişiler veya bunların oluşturdukları ortak girişimler, İstekli: Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidi, İstekli Olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim olarak tanımlamıştır.

Aynı Kanun’un 54. maddesinin 20.12.2008 tarih ve 5812 sayılı Kanun ile değişik 1. fıkrasında da, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiştir.

Öte yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5.maddesinde, istekli olabileceklerin, ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar hakkında başvuruda bulunabileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ıncı maddesinde “(1) idareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün diğer hallerde on gündür.

Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Olayda, davacının yukarıda ayrıntılına yer verilen itirazen şikayete konu 2.3.4. ve 5.iddiasının tamamen ihale dokümanındaki eksikliklere, çelişkilere ve mevzuata aykırılıklara yönelik olduğu, yukarıda anılan mevzuat hükümlerine göre ise istekli konumunda bulunan davacının ihale dokümanına yönelik iddiaları ileri sürmesinde ehliyetinin olmadığı, bu nedenle davacının başvurusunun ehliyet yönünden reddinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Ayrıca, yukarıda anılan mevzuat hükümlerine göre, ihale sürecindeki iş ve işlemlerin hukuka aykırılık iddialarının işlem veya eylemin farkına varıldığı tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce şikayet yolu ile idareye yapılacağı, ilan ve dokümanın alınması ile birlikte ilan ve dokümanla ilgili hususlarda başvuru süresinin başlayacağı, ihale dökümam, ilan veya ön yeterlilik için en geç ihaleden üç iş günü öncesine kadar şikayet yoluna gidilmesi gerektiği hükme bağlanmış olup ihale dokümanı için davacının en geç ihalenin yapıldığı 04.08.2014 tarihinden önceki üç iş günü içinde şikayet yolu ile idareye başvurması gerekirken bu süre geçirildikten sonra 24.02.2015 tarihinde yapılan başvurunun süresi içinde olmaması sebebiyle davacının başvurusunun söz konusu iddialar yönünden süre aşımı sebebiyle reddinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; dava konusu işlemin, davacının 1. iddiasının görev yönünden reddine ilişkin kısmının iptaline, diğer iddialar yönünden ise davanın reddine,…” şeklinde karar vererek 11.03.2015 tarihli ve 2015/UH.IV-809 sayılı Kurul kararının başvuru sahibinin birinci iddiasının görev yönünden reddine ilişkin kısmının iptaline karar vermiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmış olup, anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1) 11.03.2015 tarihli ve 2015/UH.IV-809 sayılı Kurul kararının, başvurunun birinci iddia bakımından görev yönünden reddine ilişkin kısmının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin birinci iddiası bakımından esasın incelenmesine geçilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.