ÖZET: Sayıştay, ………. Şti. tarafından yürütülen “………. ” işinin yıllara sari inşaat ve onarım işi olarak değerlendirilmesi gerektiğine ve bu nedenle hakediş ödemelerinden % 3 oranında kurumlar vergisi tevkifatı yapılması gerektiğine hükmetmiştir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 42. maddesi ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 15. maddesi uyarınca, inşaat ve onarım işlerinde tevkifatın zorunlu olduğu belirtilmiştir. Ancak, inceleme sonucunda bu tevkifatın yapılmadığı tespit edilmiştir.

Karar, kamu zararının oluştuğu ve bu zararın belirli bir tutarının ilgili yetkililerden tahsil edilmesi gerektiği yönündedir. Sayıştay, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53. maddesi gereği, işleyecek faizlerle birlikte kamu zararının tahsil edilmesine karar vermiştir. Ayrıca, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 102. maddesi gereği, zamanaşımı süresinin henüz dolmadığına dikkat çekilmiştir.

Sonuç olarak, Sayıştay, yıllara sari inşaat ve onarım işlerinin doğru bir şekilde değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamış ve ilgili vergi kesintilerinin yapılmaması durumunda kamu zararının oluştuğunu belirterek, konunun Maliye Bakanlığı’na iletilmesine karar vermiştir. Bu karar, kamu mali yönetimi açısından önemli bir içtihat niteliği taşımaktadır.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2011
Dairesi 5
Karar No 6
İlam No 6
Tutanak Tarihi 13.12.2012
Kararın Konusu Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

Kurumlar Vergisi

………. Şti. yüklenimindeki “………. ” işinin yıllara sari inşaat ve onarım işi mahiyetinde olmasına rağmen, kurumlar vergisi kesintisi yapılmaması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak yapılan incelemede;

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 42. maddesinde; birden fazla takvim yılma sirayet eden inşaat (dekapaj işleri de inşaat işi sayılır) ve onarma işlerinde kar veya zararın işin bittiği yıl kati olarak tespit edileceği ve tamamının o yılın geliri sayılarak, mezkûr yıl beyannamesinde gösterileceği hüküm altına alınmıştır.

Diğer taraftan 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 15. maddesinde; Kamu idare ve kuruluşları, iktisadî kamu kuruluşları, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, ziraî kazançlarını bilanço veya zira: işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler, kurumlara avanslar da dâhil olmak üzere nakden veya hesaben yaptıkları aşağıdaki ödemeler üzerinden istihkak sahiplerinin kurumlar vergisine mahsuben % 15 oranında kesinti yapmak zorunda oldukları belirtilmiştir.

15. maddenin l. fıkrasının (a) bendi ile Gelir Vergisi Kanununda belirtilen esaslara göre birden fazla takvim yılına yaygın inşaat ve onarım işleri ile uğraşan kurumlara bu işleri ile ilgili olarak yapılan hakediş ödemeleri üzerinden tevkifat yapılacağı hüküm altına alınmış olup, 12.1.2009 tarihli ve 2009/14593 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla tevkifat oranı %3 olarak belirlenmiştir.

Bir işin 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu 42. madde kapsamına girmesi için faaliyet konusu işin inşaat ve onarma işi olması, işin taahhüde bağlı olarak yapılması ve birden fazla takvim yılına sirayet etmesi gerekmektedir.

Diğer taraftar 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 5. maddesinde “Yapı, karada veya suda daimi ve muvakkat resmi ve hususi yer altı ve yerüstü inşaat ile bunların ilave değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesislerdir.” şeklinde tanımlanmıştır.

Söz konusu işe ait Teknik Şartnamenin muhtelif maddelerinde yer alan; Trafik sinyalize kavşak lambalarının her türlü bakımı, onarımı, yıkama ve boyama işleri, sinyalize ve flâşörlü kavşakların periyodik bakımı ve tamiri, yön levhalarının bakımı ve yıkanması, alt yapı altında bulunan trafik sinyalize kavşak kablolarının arızalarının giderilmesi trafik lambalarının değişimi, temizliği, yön levhalarının sökülüp takılması kavşaklara loop dedektörü döşenmesi işleri onarım işi kapsamındadır.

İdare ile yüklenici arasında imzalan Sözleşmenin “Sözleşmenin Süresi” başlıklı 9.1 maddesinde ise;

“Sözleşmenin süresi 01.01.2010 tarihinden 31.12.2011 tarihinde kadardır.” denilmiştir. Böylece ………. Şti. yüklenimindeki “………. ” işi sözleşme ve şartnamede yazılı işin süresi ve mahiyeti itibariyle yıllara sari inşaat ve onarım işi mahiyetinde olup hak ediş ödemelerinden % 3 kurumlar vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.

Ancak, ödeme emri belgeleri ve eki hakediş ödemelerinin incelenmesinde ödemelerden % 3 kurumlar vergisi tevkifatının yapılmadığı tespit edilmiştir.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 15/5 bendinde;

“5) Bu madde gereğince vergi kesintisi yapmak zorunda olanlar, bu vergileri ödeme veya tahakkukun yapıldığı yer itibarıyla bağlı oldukları vergi dairesine, vergilendirme dönemini izleyen ayın yirminci günü akşamına kadar muhtasar beyanname ile bildirmeye mecburdurlar. …” denilmektedir.

Bu itibarla, ………. Şti. “………. ” işi yıllara sari inşaat ve onarım işi mahiyetinde olmasına rağmen kurumlar vergisi kesintisi yapılmaması sonucu oluşan kamu zararı tutarı ………. TL’nin;

………. TL’sinin Harcama Yetkilisi-………. (………. ), Gerçekleştirme Görevlisi ………. (………. .), Muhasebe Yetkilisi ………. (………..), Hakedişte İmzası Bulunan Gerçekleştirme Görevlileri ………. (………..), ………. (………. ), ………. (………. ), ………. (………. ), ………. ‘a (………. ) ,

………. TL’sinin Harcama Yetkilisi-………. (………. ), Gerçekleştirme Görevlisi ………. (………. ), Muhasebe Yetkilisi ………. (………. ), Hakedişte İmzası Bulunan Gerçekleştirme Görevlileri ………. (………..), ………. (………. ) ………. (………. ), ………. ‘a (………. ) ,

…….

müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,

..

Daire Başkanı………. ’ın “ 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununun 102 nci maddesine göre, gelirlerin tahsili için zamanaşımı süresi 5 yıldır. Bahse konu kurumlar vergisi alacağı için zamanaşımı süresi henüz dolmadığı için 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesine göre bir kamu zararı henüz oluşmamış olup, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50 nci maddesi gereğince vergi gelirinin takibi ve tahsilinin sağlanması için konunun Maliye Bakanlığı’na yazılması uygun olur”

Şeklindeki ayrışık görüşleri ile,

Üye ………. ’in “Söz konusu iş hizmet alımı işi olduğundan, yıllara sâri inşaat ve onarım işi mahiyetinde olmadığından, hakediş ödemelerinden % 3 kurumlar vergisi tevkifatı yapılmamasında ilişilecek bir husus bulunmamaktadır.”

Şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı,

Oyçokluğuyla,

Karar verildi.