ÖZET: Kamu İhale Kurulu, iş deneyim belgelerinin sunuluş şekli ile ilgili önemli bir hukuki tespitte bulunmuştur. Yapılan incelemede, iş deneyim belgelerinin noter tarafından tasdik edildiği ve Azerbaycan Adalet Bakanlığı yetkilisi tarafından apostil tasdik şerhi ile belgenin doğruluğunun kabul edildiği belirlenmiştir. Ancak, belgelerin sunuluş şeklinin uygun olmadığı gerekçesiyle ön yeterlilik aşamasında değerlendirilmemesi yönündeki işlemde hukuka uygunluk tespit edilmemiştir.

Bu durum, iş deneyim belgelerinin uluslararası sözleşmelere ve yönetmeliklere uygun olarak sunulması gerektiğini ortaya koymaktadır. Apostil tasdik şerhinin, belgenin doğruluğunu ve imzanın geçerliliğini sağlamak için gerekli olduğu, ancak belgelerin sunuluş şeklinin bu gereklilikleri karşılamadığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesine yönelik işlemde hukuka aykırılık tespit edilmiştir. Bu karar, iş deneyim belgelerinin geçerliliği ve uygun sunuluş şekilleri açısından önemli bir emsal teşkil etmektedir.

Karar no 2016/MK-333
Karar tarihi 27.07.2016
Toplantı No 2016/044
Gündem No 14
Gündem Konusu 2014/44979 İhale Kayıt Numaralı “Konya Buğday Pazarı Yht Garının Yaptırılması Yapım” İhalesi

Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 24.06.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen 2014/44979 İKN’li “Konya Buğday Pazarı YHT Garının Yaptırılması” ihalesine ilişkin olarak, Kur İnşaat A.Ş. – Yedigöze İnşaat Danışmanlık Oto. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin 15.06.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.06.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi tarafından 09.07.2015 tarih ve 58219 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş ve Kamu İhale Kurulunca alınan 02.09.2015 tarihli ve 2015/UY.III-2405 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali istemiyle, Kur İnşaat A.Ş.- Yedigöze İnşaat Danışmanlık Oto. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından açılan davada, Ankara 5. İdare Mahkemesinin 10.12.2015 tarihli ve E:2015/2639, K:2015/2495 sayılı kararı ile “…Uyuşmazlık konusu olayda Kamu İhale Kurulu tarafından, iş deneyim belgelerini düzenleyen kişilerin sıfatlarına ve imzalarına yönelik apostil tasdik şerhi düşülmediği, şerhin noterin sıfatına ve imzasına ilişkin verildiğinden bahisle belgelerin Yönetmeliğe uygun olarak sunulmadığı gerekçesiyle itirazen şikâyet başvurusunun reddedildiği görülmekle birlikte; iş deneyim belgelerinin aslının aynı olduğunun noter tarafından tasdik edildiği, bunun üzerine Azerbaycan Adalet Bakanlığı yetkilisi tarafından noterin sıfatı, imzası ve mührüne ilişkin olarak apostil tasdik şerhi düşülmek suretiyle belgenin tümünün doğruluğunun kabul edildiği görülmektedir.

Bu durumda, iş deneyim belgelerinde yer alan noterin sıfatı, imzası ve mührüne apostil tasdik şerhi düşülmek suretiyle, belgenin doğruluğunun tasdik edildiği anlaşıldığından, anılan belgelerin sunuluş şeklinin uygun olmadığı gerekçesiyle, ön yeterlilik aşamasında değerlendirilmemesine ilişkin işleme karşı yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Öte yandan, davacı şirketler ortak girişiminin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması nedeniyle diğer istekliler hakkındaki iddialar bakımından itirazen şikayet başvurusunun ehliyet yönünden reddine karar verilmiş ise de; teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğu gözetildiğinde, diğer istekliler hakkındaki iddialar bakımından itirazen şikayet başvurusunun ehliyet yönünden reddedilmesinde de hukuka uyarlık görülmemiştir…” şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bunun üzerine, söz konusu Mahkeme kararının icaplarına göre işlem tesis edilmesini teminen alınan 20.01.2016 tarihli ve 2016/MK-27 sayılı Kurul kararıyla;

“1- Kamu İhale Kurulunun 02.09.2015 tarihli ve 2015/UY.III-2405 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda işin esasının yeniden incelenmesine” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararı doğrultusunda yapılan yeniden inceleme neticesinde, 03.03.2016 tarihli ve 2016/UY.III-688 sayılı Kurul kararı ile başvuru sahibinin ilk iddiasına ilişkin olarak “iş deneyim belgelerinin, belgelerin sunuluş şekline uygun olduğu”, ikinci iddiasına ilişkin olarak ise “benzer iş tanımına uygun iş deneyim belgesi sunmayan adayların, iş deneyim belgelerinde ihale konusu işe uygun imalatlar ile ilgili gerekli ayrıştırmanın yapıldığı anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığına” karar verildiği anlaşılmıştır.

Daha sonra, Kurum tarafından Ankara 5. İdare Mahkemesinin 10.12.2015 tarihli ve E:2015/2639, K:2015/2495 sayılı kararı hakkında temyiz yoluna başvurulması üzerine, Danıştay 13. Dairesinin 18.03.2016 tarih ve E:2016/303, K:2016/755 sayılı kararında;

“Temyize konu Mahkeme kararının, davacıların ihaleye katılan diğer isteklilere yönelik olarak ileri sürmüş olduğu iddialarına ilişkin Kamu İhale Kurulu kararının iptali yönündeki Mahkeme kararının bozulmasını gerektirecek bir neden bulunmamaktadır.

Temyize konu Mahkeme kararının, davacıların uyuşmazlık konusu ihalede sunmuş oldukları iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun olduğu yönündeki iddiası ile ilgili iptal hükmüne gelince;

Yukarıda aktarılan uluslararası sözleşme ve diğer mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, ihalelere katılımda yeterlilik şartı olarak öngörülen iş deneyim belgelerinin bir noter senedi olmadığı, bu belgelerin Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi kapsamındaki idari belgelerarasında yer aldığı, idari belgeler üzerinde yer alan tasdik şerhinin, belgede imzası bulunan veya belgeyi getiren kişinin isteği üzerine verileceği, usulüne uygun biçimde doldurulan tasdik şerhinin imzanın doğruluğunu, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığını ve gerektiğinde, belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunu teyit ettiği anlaşılmaktadır.

Bakılan davada, davacılar tarafından uyuşmazlık konusu olayda yer alan iş deneyim belgelerine ilişkin yetkili kişinin bu belgeleri düzenleyen “Azeryolservis” A.A.Ş. Başkan Yardımcısı, Karayolları İşletme Şubesi Müdürü olan Vagif Haciyev olduğu, bu nedenle, Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi hükmü gereği, iş deneyim belgesinde yer alan Azerbaycan idarelerinin yetkililerinin, imzasının ve mührünündoğruluğuna ilişkin apostil tasdik şerhi düşülmesi gerektiği hâlde; iş deneyim belgelerini aslına uygun olduğu şerhi ile onaylayan Azerbaycan Bakü 1. Noterinin imzasına ilişkin olarak apostil tasdik şerhi düşüldüğü görüldüğünden, uyuşmazlık konusu iş deneyim belgelerinin Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine uygun olarak belgedeki tüm tereddütleri kaldıracak şekilde sunulmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; uyuşmazlık konusu iş deneyim belgelerinin Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne uygun olmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin, davacıların iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun olduğu iddiasına yönelik kısmında hukuka aykırılık, buna ilişkin kısmının iptali yolundaki Mahkeme kararında ise hukukî isabet görülmemiştir.

Öte yandan; Türkiye ile Azerbaycan Arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli Yardım Sözleşmesi’nde yer alan kuralların, adli konularda yardımlaşmayı içermesi ve yalnızca adli makamlara sunulan belgelere yönelik kolaylıklar getirmesi itibarıyla, bu kurallar ihale komisyonuna sunulan belgelere uygulanamayacağından, davacıların bu iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; temyiz isteminin kısmen kabulü ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca Ankara İdare Mahkemesi’nin 10.12.2015 tarih ve E:2015/2639, K:2015/2495 sayılı kararının; davacıların iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun olduğu iddiası bakımından dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının bozulmasına, davanın bu kısmının reddine; temyiz istemlerinin kısmen reddi ile kararın, davacıların diğer isteklilere yönelik iddiaları yönünden dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının onanmasına…” karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle,

1- Kamu İhale Kurulunun 03.03.2016 tarihli ve 2016/UY.III-688 sayılı kararının, başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin kısmının iptaline,

2- Anılan iddiaya ilişkin olarak Kamu İhale Kurulunun 02.09.2015 tarihli ve 2015/UH.III-2405 sayılı kararının 1’inci iddiaya ilişkin değerlendirmeler kısmında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, itirazen şikayet başvurusunun reddine,


Oybirliği ile karar verildi.