ÖZET: Kamu İhale Kurulu, Has Emlak Müşavirlik Ormancılık Pazarlama Komisyonculuk San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin itirazen şikâyet başvurusunu değerlendirirken, başvuru sahibinin teklifinin geçersiz olduğu sonucuna varmıştır. İhale sürecinde, davacının aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması ve daha önceki mahkeme kararlarıyla menfaat ilişkisinin kesilmesi, başvuru sahibinin hukuki menfaatinin bulunmadığını ortaya koymuştur. Bu nedenle, başvurunun ehliyet yönünden reddi yönündeki Kurul kararında hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.

Kurul, ihale mevzuatının amacına uygun olarak, davacının teklifinin geçersiz sayılmasıyla birlikte, bu durumun ihale sürecinin sağlıklı işlemesi açısından önemli olduğunu vurgulamıştır. Mahkeme kararlarının gereği olarak, davacının ihale ile olan menfaat ilişkisinin sona ermesi, ihale süreçlerinin sürekli dava konusu edilmesinin önüne geçilmesi açısından kritik bir husustur. Bu bağlamda, Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin itirazını reddederek, ihale sürecinin devamlılığını sağlamıştır.

Karar no 2013/MK-262
Karar tarihi 05.08.2013
Toplantı No 2013/052
Gündem No 83
Gündem Konusu 04.03.2013 tarih ve 2013/UH.IV-1255 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada Ankara 7. İdare Mahkemesince verilen 30.04.2013 gün ve E:2013/392 sayılı dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulması kararına ilişkin olarak Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde yapılan itiraz neticesinde Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. Kurulunca verilen 05.06.2013 tarih ve Y.D. İtiraz No:2013/2717 sayılı karara ilişkin işlem tesis edilmesi.

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 28.11.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kırıkkale Kapulukaya Barajı Rezervuarı Ağaçlandırılması ve Erozyon Kontrolü İkmali” ihalesine ilişkin olarak Has Emlak Müşavirlik Ormancılık Pazarlama Komisyonculuk San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan başvuruya ilişkin olarak alınan 04.03.2013 tarih ve 2013/UH.IV-1255 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında, “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğincebaşvurunun ehliyet yönünden reddine” karar verilmiştir.

Davacı Has Emlak Müşavirlik Ormancılık Pazarlama Komisyonculuk San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Kurul kararının iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 7. İdare Mahkemesinin 30.04.2013 tarih ve E:2013/392 sayılı kararında,

“…davacının Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 5.Bölge Müdürlüğü tarafından 28.11.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kırıkkale Kapulukaya Barajı Rezervuarı Ağaçlandırılması ve Erozyon Kontrolü İkmali” ihalesine katıldığı, Nova Peyzaj San. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı ihalede davacının aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakıldığı; 25.01.2012 tarihinde davalı idareye itirazen şikâyet başvurunda bulunduğu; Kamu İhale Kurulunun 13.03.2012 tarihli ve 2012/UH.I-1374 sayılı kararı ile davacının teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği; anılan Kurul kararının iptali istemiyle Nova Peyzaj San. Tic. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 8. İdare Mahkemesinin 15.10.2012 tarihli ve E:2012/821 sayılı kararı ile “…ihale konusu iş, 5.000 m (5km) tel çit ihatası yapılması işi olarak tanımlanmakla birlikte, özel teknik şartname ve isteklilere ek olarak verilen işin dışarıdan görünümüne dair basit projede, dikenli galvanizli telin 4 sıra ve 2 çapraz tel şeklinde çekileceğinin belirtildiği, basit matematik hesabıyla telin uzunluğunun yaklaşık 7,55 km. olacağı, nitekim, ihaleyi yapan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğünce yaklaşık maliyet hesaplamasının da yine 4 sıra ve 2 çapraz tel hesabı ile yapıldığı ve tekliflerin bu hesaplamaya göre değerlendirildiği de dikkate alındığında, Has Emlak Müşavirlik Ormancılık Pazarlama Komisyonculuk San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında 1200.7 poz nolu “Beton, L ve T profil demir çit direği dikenli tel bağlantısı için galvanizli inşaat teli bedeli (5kg/km)” iş kalemi için miktarın 7.53 km öngörülmesi gerekirken 5 km öngörüldüğü gerekçesiyle açıklamaların uygun kabul edilmediği, oysa 5 km olan ihata tel miktarında bir artış olmadığı için bağlantı telinde de artış olamayacağı ve galvanizli inşaat teli bedeli için öngördükleri 5 km’lik miktarın uygun olduğu yönündeki iddialarını uygun bularak düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka ve mevzuata uyarlık görülmemiştir.” Gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına; daha sonra da Ankara 8. İdare Mahkemesinin 31.12.2012 tarihli ve E:2012/821, K:2012/2845 sayılı kararı ile aynı gerekçe ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği; Ankara 8.İdare Mahkemesinin 15.10.2012 tarihli ve E:2012/821 sayılı yürütmenin durdurulması kararından sonra, söz konusu kararın 2577 sayılı Kanunun 28/1. Maddesi gereğince uygulanmasını teminen, Kamu İhale Kurulu’nun 05.12.2012 tarihli ve 2012/MK-362 sayılı kararıyla, 19.03.2012 tarihli ve 2012/UH.1-1374 sayılı Kurul kararının iptaline, anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin Onuncu fıkrasının ( c ) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verildiği; öte yandan, davacının 26.01.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine 14.02.2013 tarihinde davalı idareye itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, Kamu İhale Kurulunun 04.03.2013 tarihle ve 2013/UH.IV-1255 sayılı işlemi ile 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin Onuncu fıkrasının ( c ) bendi gereğince başvurunun ehliyet yönünden reddi üzerine, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Bakılan davada, davacının, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 28.11.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kırıkkale Kapulukaya Barajı Rezervuarı Ağaçlandırılması ve Erozyon Kontrolü İkmali” ihalesine katılıp teklif mektubu sunduğu; ihale süreci içerisinde gerek ihale makamı tarafından gerekse davalı idare tarafından hem davacının teklifine hem de söz konusu ihaleye katılan diğer bir istekli teklifine ilişkin olarak bir takım kararlar alındığından, davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış olmasının ihale ile arasındaki menfaat ilgisinin kesilmesi sonucunu doğurmayacağı; ihale ile hali hazırda meşru, güncel ve korunması gereken bir menfaat bağı bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, teklifinin geçersiz teklif durumunda olduğu, dolayısıyla bu hususta hukuki menfaatinin ve başvuru ehliyetin bulunmadığı nedeniyle davacının itirazen şikâyet başvurusunun ehliyet yönündün reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.” şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu 2013/UH.IV-1255 sayılı kararın yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Bunun üzerine, Ankara 7. İdare Mahkemesinin 30.04.2013 tarih ve E:2013/392 sayılı söz konusu kararının icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesini teminen alınan 05.06.2013 tarih ve 2013/MK-172 sayılı karar ile,

“1) Kamu İhale Kurulunun 04.03.2013 tarih ve 2013/UH.IV-1255 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin başvuru ehliyetini haiz olduğunun kabulü ile başvurunun yeniden incelenmesine”

karar verilmiştir.

Kurulun 05.06.2013 tarih ve 2013/MK-172 sayılı kararı üzerine başvuru yeniden incelenmiş, düzenlenen ön inceleme raporu üzerine alınan 19.06.2013 tarih ve 2013/UH.I-2550 sayılı Kurul kararında, “Has Emlak Müşavirlik Ormancılık Pazarlama Komisyonculuk San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 14.02.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesindeki iddiasının 19.03.2012 tarihli ve 2012/UH.I-1374 sayılı ve 19.03.2012 tarihli ve 2012/UH.I-1375 sayılı Kurul kararları ile karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin olduğu” değerlendirmesine yer verilerek başvurunun reddine karar verilmiştir.

Bu arada, Kamu İhale Kurumunca Ankara 7. İdare Mahkemesinin 30.04.2013 tarih ve E:2013/392 sayılı söz konusu kararının kaldırılarak yürütmesinin durdurulması isteminin reddine karar verilmesi talebi ile Ankara Bölge İdaresi Mahkemesi nezdinde itirazda bulunulmuştur.

Bunun üzerine, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. Kurulunca verilen 05.06.2013 tarih ve Y.D. İtiraz No:2013/2717 sayılı kararda;

“Olayda, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 28.11.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kırıkkale Kapulukaya Barajı Rezervuarı Ağaçlandırılması ve Erozyon Kontrolü İkmali” ihalesine katılıp teklif mektubu sunduğu, ihalede Nova Peyzaj San. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı ihalede davacının aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakıldığı; 25.01.2012 tarihinde davalı idareye itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu; Kamu İhale Kurulunun 13.03.2012 tarihli ve 2012/UH.I-1374 sayılı kararı ile davacının teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği; anılan Kurul kararının iptali istemiyle Nova Peyzaj San. Tic. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 8. İdare Mahkemesinin 15.10.2012 tarihli ve E:2012/821 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulmasına; daha sonra da Ankara 8. İdare Mahkemesinin 31.12.2012 tarihli ve E:2012/821, K:2012/2845 sayılı kararı ile aynı gerekçe ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği; Ankara 8. İdare Mahkemesinin 15.10.2012 tarihli ve E:2012/821 sayılı yürütmenin durdurulması kararından sonra, söz konusu kararın 2577 sayılı Kanunun 28/1 maddesi gereğince uygulanmasını teminen, Kamu İhale Kurulu’nun 05.12.2012 tarihli ve 2012/MK-362 sayılı kararıyla, 19.03.2012 tarihli ve 2012/UH.I-1374 sayılı Kurul kararının iptaline, anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verildiği görülmüş olup, mahkeme kararı ile teklifi değerlendirme dışı bırakılmakla artık davacının 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 54. maddesinde belirtilen aday veya istekli ile istekli olabilme şartını kaybetmesi nedeniyle söz konusu ihaleye katılamayacağı kesinleşen davacının, bundan sonra söz konusu ihaleye ilişkin herhangi bir hakkının ya da bu ihalede bir menfaatinin ya da zarar görme ihtimalinin bulunamayacağı açık olup, davacının itirazının esasının incelenmesi halinde ihalelerin sürekli dava konusu edilmesi ve sonuçlanamaması gibi bir durum yaratılmış olur ki, bu durum ise ihale mevzuatının amacına ve ruhuna uygun düşmeyecektir.

Bu durumda, mahkeme kararıyla ihale ile olan menfaat ilişkisi kesilen davacının teklifinin geçersiz teklif durumunda olduğu, dolayısıyla bu hususta hukuki menfaatinin ve başvuru ehliyetinin bulunmadığından bahisle davacının itirazen şikâyet başvurusunun ehliyet yönünden reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık görülmemiştir.” şeklinde gerekçe belirtilerek, Ankara 7. İdare Mahkemesinin 30.04.2013 tarih ve E:2013/392 sayılı yürütmenin durdurulması kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28 inci maddesinin birinci fıkrasında; Danıştay, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare ve Vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

  1. Kamu İhale Kurulunun 05.06.2013 tarih ve 2013/MK-172 sayılı kararının iptaline,
  2. Kamu İhale Kurulunun 19.06.2013 tarih ve 2013/UH.I-2550 sayılı kararının iptaline,
  3. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. Kurulu’nun anılan kararında ve 04.03.2013 tarih ve 2013/UH.IV-1255 sayılı Kurul kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvurunun ehliyet yönünden reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi