|
ÖZET: Başvuran, Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde teknik hizmetler sınıfında çalıştığını belirterek, Mayıs, Haziran ve Temmuz 2021 dönemine ait Ek Özel Hizmet Tazminatı talep etmiştir. İdare ise, başvuranın görevlerinin faal durumdaki hizmet binaları içerisinde olduğunu ve bu nedenle açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmeyeceğini ifade etmiştir. İdare, başvuranın icra ettiği görevlerin rutin olduğunu ve mevzuata uygun olmadığını belirterek, ek özel hizmet tazminatının ödenemeyeceğini savunmuştur.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 152. maddesi ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca, ek özel hizmet tazminatının ödenebilmesi için yapılan çalışmaların açık çalışma mahallinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Danıştay kararları da, faal durumdaki hizmet binalarından bağımsız bir yerde yapılan çalışmaların tazminata tabi olduğunu vurgulamaktadır. Somut olayda, başvuranın görevleri açık alanlarda değil, hizmet binaları içerisinde gerçekleştirildiği için tazminat ödenmesi mümkün görülmemiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi, mevzuat hükümleri ve Danıştay içtihatları çerçevesinde reddedilmiş, başvurunun hukuka uygun olduğu kanaatine varılmıştır. Başvuranın yaptığı çalışmaların ek özel hizmet tazminatı ödenmesini gerektirecek bir durum oluşturmadığı belirlenmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/4695-S.22.7129
BAŞVURU NO : 2021/19982
KARAR TARİHİ : 06/04/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Ek özel hizmet tazminatı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 22/11/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran başvuru dilekçesinde özetle; İçişleri Bakanlığı Jandarma Komutanlığına bağlı Şanlıurfa il
Jandarma Komutanlığı bünyesinde teknik hizmetler sınıfında olarak çalıştığını, Şanlıurfa
İl Jandarma K.lığı sorumluluğunda bulunan 13 ilçe ve yaklaşık kırsalda bulunan 55 karakol olan jandarma birliklerinin açık alanda bulunan çevre aydınlatma ve paratonerin (yıldırımsavar) bakım ve kontrolleri ile elektrik arızalarını yapmakta olduğunu, işyerinin maliye bölümünden bugüne kadar almış olduğu ek özel hizmet tazminatının (arazi tazminatını) Mayıs, Haziran ve Temmuz dönemlerini alamadığını belirtmektedir. Başvuran ek özel hizmet tazminatının yeniden ve tekniker kadrosuna göre ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığının 31/12/2021 tarihli ve sayılı cevabi
yazısında özetle;
2.1) Teknik hizmetler sınıfında elektrik teknisyeni olarak görev yapan devlet memuru in,
27/08/2018 tarihinde göreve başladığı ve göreve başladığı tarihten itibaren elektrikçi kadrosunda bulunduğu,
2.2) Personelin görev tanımı formunda; “sorumluluğuna verilen yerlerin temiz, tertipli ve düzenli olmasını
sağlamak, Karargah binası elektrik tesisatının düzenli çalışmasını sağlamak ve kontrol etmek, kışla içinde meydana gelen elektrik arızalarını gidermek, elektrik kesintilerine karşı jeneratörü her an hazır bulundurmak, jeneratörün bakımını düzenli olarak yaptırmak, elektrik arızalarının giderilmesi esnasında emniyet ve kaza önleme kurallarına uymak, bu konu ile ilgili verilen emir ve talimatlara göre hareket etmek, yangın alarm sistemini faal halde bulundurmak, görev/hizmete ilişkin olarak sıralı amirlerinin vereceği diğer görevleri yapmak” şeklinde belirtildiği,
2.3) Başvuruya konu iş ve işlemlerin 17 Nisan 2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın
“Teknik Hizmetler Sınıfı” kenar başlıklı II Sayılı Cetvel/Özel Hizmet Tazminatı (E) bölümü 6’ncı maddesi hükmü doğrultusunda gerçekleştirildiği,
2.4) Anılan maddeden de anlaşılacağı üzere sayılan alanların tamamının hizmet binalarının konuşlu olduğu
yerleşke dışında olmakla birlikte herhangi bir yerleşim birimi olmayan alanlar olduğu,
2.5) Personelin icra ettiği görevler incelendiğinde;
(a) Kantin bölgesini besleyen ana hat tamiri, (İl J.K.lığı Yerleşkesi İçerisinde)
(b) Kantin bölgesini besleyen ana hat tamiri, (İl J.K.lığı Yerleşkesi İçerisinde)
(c) Kademe Komutanlığı ana hat tamir edilmesi, (İl J.K.lığı Yerleşkesi İçerisinde)
(ç) Nizamiye projektörlerinin tamir edilmesi, (İl J.K.lığı Yerleşkesi İçerisinde)
(d) Çevre kamera sistemlerinin enerji hattının tamir edilmesi, (İl J.K.lığı Yerleşkesi İçerisinde) (e)
Koğuşları besleyen ana hattın tamir edilmesi, (İl J.K.lığı Yerleşkesi İçerisinde)
(f) Nizamiye balistik kulenin projektörünün tamir edilmesi, (İl J.K.lığı Yerleşkesi İçerisinde) (g) Bayrak direği ana hattın tamir edilmesi, (İl J.K.lığı Yerleşkesi İçerisinde)
(ğ) Bayrak direği ana hattın tamir edilmesi, (İl J.K.lığı Yerleşkesi İçerisinde)
(h) JASAT Şb. ana hattın tamir edilmesi, (İl J.K.lığı Hizmet Binası İçerisinde)
(ı) Harran, Akçakale, Ceylanpınar İlçe J.K.lığı paratoner tamir edilmesi, (İlgili Birliklerin Yerleşkesi
İçerisinde)
(i) Birecik, Suruç, Halfeti İlçe J.K.lığı paratoner tamir edilmesi, (İlgili Birliklerin Yerleşkesi İçerisinde)
(j) Siverek İlçe J.K.lığı paratoner tamir edilmesi, (İlgili Birliklerin Yerleşkesi İçerisinde)
(k) Bozova İlçe J.K.lığı paratoner tamir edilmesi, (İlgili Birliklerin Yerleşkesi İçerisinde)
(l) Çamlıdere, Dağbaşı J.Krk.K.lığı paratoner tamir edilmesi, (İlgili Birliklerin Yerleşkesi İçerisinde)
(m) Birecik İlçe J.K.lığı ve Kural J.Krk.K.lığı su kuyusu pompası tamir edilmesi, (İlgili Birliklerin
Yerleşkesi İçerisinde)
(n) Nizamiye projektörlerinin tamir edilmesi, (İl J.K.lığı Yerleşkesi İçerisinde)
(o) JÖH enerji hattının tamir edilmesi, (İl J.K.lığı Yerleşkesi İçerisinde)
(ö) Birecik İlçe J.K.lığı ve Kural J.Krk.K.lığı su kuyusu otomatik şamandıra takılması (İlgili Birliklerin
Yerleşkesi İçerisinde) olarak düzenlendiği, Bu görevlerin faal durumdaki hizmet binaları içerisinde olduğu ve faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarım işleri olduğu konusunda tereddütün bulunmadığı,
2.6) Bu bağlamda; Sayıştay Başkanlığı 1’inci Dairesinin 18.02.2021 tarihli ve Karar Numaralı Daire
Kararı; “.. Üniversitenin faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri dışında kalan tek yapım işi olan rektörlük binasının …yılı başında tamamlanmasına ve açık mahalde çalışma olarak sayılabilecek başka işi bulunmamasına rağmen teknik personelin bazılarına … yılı boyunca ek özel hizmet tazminatı ödenmiştir. Sorumluların savunmalarında, ek özel hizmet tazminatı ödenen personelin
Üniversitenin yerleşkelerinde açık alanlarda çalıştıkları, bu nedenle de ödenemin mevzuata uygun olduğu iddia edilmekte ise de; yerleşkenin açık alanlarında yapıldığı belirtilen çalışmaların faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri ile ilgili olması nedeniyle bu çalışmaların yukarıda yazılı hüküm kapsamında açık mahal çalışması kabul edilmesi mümkün değildir.” hükmü ile de belirtildiği üzere başvuran personelimizin icra ettiği görevlerin faal durumdaki hizmet binalarımızın tadilat, bakım ve onarım işleri olduğu hususunda kuşku bulunmadığı,
2.7) Personelin icra ettiği görevler, gerek mevzuatı, gerekse Sayıştay Başkanlığı 1’inci Dairenin söz konusu
Karar’ı kapsamında değerlendirildiğinde mevcut görevlendirmelere ödeme yapılmasının mümkün olmadığı, /
2.8) Başvuranın bugüne kadar ki Ek Özel Hizmet Tazminatı almasının gerekçelerinin ise; başvuranın icra
ettiği görevlerin planlı ve süreklilik arz eden görevler olmayıp, rutin oluşan görevler olduğu, bundan önceki dönemlerde icra ettiği görevlerin mevzuata uygunluğu hususunun tüm görevlendirmelerinin incelenmesi ile mümkün olacağı, mevcut durumdaki ödemenin yapılmamasının gerekçesi personelin mevcut görevlerinin mevzuata uygun olmadığı, mevzuata uygun görevler oluşması ve görevlendirilmesi durumunda ödemenin yapılmasının mümkün olduğu, Belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın;
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
3.2) “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128’inci maddesinin ikinci fıkrası:
“Memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenir.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun;
5.1) 152’nci maddesinde (152/II-A-c); “…(Ek paragraf: 21/3/2006 5473/3 md.) Teknik Hizmetler
Sınıfına dahil kadrolarda bulunan personelden açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara, bulundukları kadrolar esas alınmak suretiyle, çalışılan her gün için belirlenecek oranlarda ve üçer aylık dönemler
İtibarıyla toplamı 60 puanı aşmayacak şekilde, dönem sonlarında ödenmek üzere ek özel hizmet tazminatı verilebilir…”,
5.2) 152’ nci maddenin “III – Ortak Hükümler” başlığı; “ Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara
ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları (…)(1) bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur…”
6) 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet
Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar’a ekli II sayılı Özel Hizmet Tazminatı
Cetvelinin “(E) Teknik Hizmetler” bölümünün 6’ncı sırası:“ Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuvar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara ………….. : 3,0 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ………. : 2,0 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara ………… : 1,2
/
Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği; iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır.
Ancak, bu şekilde ödenecek ek özel hizmet tazminat toplamı üçer aylık dönemler itibarıyla, a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara …………… : 60 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ………..: 40 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara ……………..: 24 oranlarını aşamaz.”
7) 10/04/2021 tarihli 31450 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nda; “17/04/2006 tarihli ve 2006/10344
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürülüğe konulan “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara
İlişkin Karar” ve eki cetvellerin 2021 yılında da uygulanmaya devam edilmesine, 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununu 152 inci maddesi gereğince karar verilmiştir.”,
8) 11.05.2006 tarihli ve 26165 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 160 seri no.lu Devlet Memurları
Kanunu Genel Tebliği’nin “C-II sayılı Cetvele İlişkin Açıklamalar” başlığı altında yer alan 6 ncı maddesinde : “ II sayılı Cetvelin (E) Teknik Hizmetler Bölümünün 6 ncı sırasında, Teknik Hizmetler
Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuvar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için %3, %2 ve %1,2 oranlarında ek özel hizmet tazminatı ödeneceği; bu şekilde ödenecek ek özel hizmet tazminatı toplamının üçer aylık dönemler itibarıyla %60, %40 ve %24 oranlarını aşamayacağı, bu ilave tazminatın kimlere ödeneceğinin ise iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler halinde, ilgili birim amirlerince belirleneceği ve ödemelerin görevin fiilen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Buna göre, kadroları Teknik Hizmetler Bölümünün l ila 4 üncü sırasında sayılanlara, söz konusu ek özel hizmet tazminatının ödenebilmesi için; a) Bu personelin büro, atölye, ısı santralı, laboratuvar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları gibi “kapalı mahaller” dışında arazi, park, bahçe, şantiye, inşaat, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri, yol, tünel, demiryolu, büyük içme suyu, köprü, kıyı yapıları, baraj v.b. açık çalışma mahallerinde görevlendirilmiş ve bu mahallerde fiilen çalışmış olmaları, b) Söz konusu görevlendirmelere ilişkin olarak ilgili birim amirlerince belirlenen görev ve isimleri ihtiva eden listelerin ibrazı, yeterli olacaktır.
Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarım işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmeyecektir.
Söz konusu ek özel hizmet tazminatı oranları, kontrol edilen cetvellerde gösterilmeyecektir.
Bu ödeme ilgililerin kadroları esas alınarak görevin fiilen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılacaktır. Söz konusu listeler programlanmış ve önceden bilinebilen işler dikkate alınarak hazırlanacak, muhtemel işler söz konusu listelerde yer almayacaktır.
İlgili birim amirlerince hazırlanan listelerde yer almamakla birlikte, yukarıda belirtilen açık çalışma mahallerinde fiilen çalıştığını tevsik edenlere, birim amirlerinin onayı ile söz konusu ödeme yapılabilecektir.
Birim amirleri, iş programlarını ve personelin bir önceki üç aylık dönemlerindeki büro içi ve büro dışı çalışmalarını dikkate alarak her üç ayda bir ek özel hizmet tazminatı ödemesi yapılacak personel listelerini yeniden gözden geçireceklerdir.”,
9) Maliye Bakanlığının 06/07/2017 tarihli ve 5878 sayılı görüş yazısı; “Teknik hizmetler sınıfındaki
Devlet memurlarına verilecek zam ve tazminatların 657 sayılı Kanun’un 152 nci maddesi, 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren “Devlet Memurlarına Ödenecek
Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar”ın 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 4 üncü maddesinin (e) bendi ve 160 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği’nin “E-Uygulamaya İlişkin Ortak
Açıklamalar” bölümünün üçüncü sırasında düzenlendiği, Teknik Hizmetler Sınıfına dahil “Teknisyen” kadrosunda görev yapan ilgili personelin “aday memur olup olmadığı dikkate alınmaksızın” ve “Mühendis unvanını Teknik Hizmetler Sınıfına dahil Teknisyen kadrosuna ataması yapılmadan önce veya sonra alıp almadığına bakılmaksızın” 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet
Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar eki I sayılı “İş Güçlüğü, İş Riski, Temininde
Güçlük ve Mali Sorumluluk Zammı” Cetvelinin “(B) Teknik Hizmetler Bölümü” 2 nci sırasında mühendisler için öngörülen zamlar ile II sayılı “Özel Hizmet Tazminatı” Cetvelinin “(E) Teknik Hizmetler” bölümü 1 inci sırasının (b) bendinde mühendisler için öngörülen özel hizmet tazminatından yararlandırılması gerektiğinin değerlendirildiği, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun
“Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34 üncü maddesinin üçüncü fıkrasındaki, ilgili olduğu mali yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde alacaklıları tarafından geçerli bir mazerete dayanmaksızın, yazılı talep edilmediğinden veya belgeleri verilmediğinden dolayı ödenemeyen borçların zamanaşımına uğrayarak kamu idareleri lehine düşeceği hükmü kapsamında, başvurana eksik ödendiği anlaşılan zam ve tazminatın faiz dikkate alınmaksızın geriye doğru ödenebileceği, zam ve tazminatın geriye doğru ödenmesinde 5018 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinin üçüncü fıkrası ile öngörülen beş yıllık zamanaşımı süresinin dikkate alınması gerektiğinin mütalaa edildiği” şeklindedir.
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin
konu ile açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11) Bir numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuran; 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar’a ekli II sayılı Özel Hizmet Tazminatı Cetvelinin “(E) Teknik Hizmetler” bölümünün 6’ıncı sırası uyarınca
Mayıs, Haziran, Temmuz 2021 dönemine ait Ek Özel Hizmet Tazminatının ödenmesini talep etmektedir.
12) İdare bu konuda, başvuranın görevlerinin faal durumdaki hizmet binaları içerisinde olduğu ve faal
durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarım işleri olduğu ve açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmeyeceğini, başvuranın icra ettiği görevlerin planlı ve süreklilik arz eden görevler olmayıp, rutin oluşan görevler olduğu, personelin mevcut görevlerinin ek özel hizmet mevzuata uygun olmadığı, mevzuata uygun görevler oluşması ve görevlendirilmesi durumunda ödemenin yapılmasının mümkün olduğu, başvurucunun asli görev sahası olarak Şanlıurfa İl Jandarma Komutanlığı Hizmet ve Muhafız
Bölük K.lığı, bünyesinde; kantin bölgesini besleyen ana hat tamiri, Kademe Komutanlığı ana hat tamir edilmesi, Nizamiye projektörlerinin tamir edilmesi, çevre kamera sistemlerinin enerji hattının tamir edilmesi, koğuşları besleyen ana hattın tamir edilmesi, Nizamiye balistik kulenin projektörünün tamir
edilmesi, Bayrak direği ana hattın tamir edilmesi, JASAT Şb. ana hattın tamir edilmesi, Harran, Akçakale, Ceylanpınar, Birecik, Suruç, Halfeti, Siverek, Bozova, Çamlıdere ve Dağbaşı İlçe J.K.lığı paratoner tamir edilmesi, Birecik İlçe J.K.lığı ve Kural J.Krk.K.lığı su kuyusu pompası tamir edilmesi ve otomatik şamandıra takılması, Nizamiye projektörlerinin tamir edilmesi, JÖH enerji hattının tamir edilmesi ileri yapılmasının “açık çalışma mahallinde çalışmak” değerlendirilmeyeceğinden ödeme yapılmasının mümkün olmadığı açıklamalarında bulunmuştur.
13) 657 sayılı Kanunun 152’nci maddesinde yer alan hüküm ile görevin önemi, sorumluluk ve niteliği,
görev yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro unvan ve derecesi ve eğitim düzeyi gibi hususlar göz önüne alınarak, hangi işi yapanlara, hangi görevlerde bulunanlara ne oranda özel hizmet tazminatı ödeneceğinin belirlenmesi ve bunların ödeme koşulları hususunda düzenleme yapma konusunda Bakanlar Kuruluna yetki verilmiştir. Söz konusu yetkiye istinaden 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı çıkarılmıştır.
Kararın ekinde yer alan (II) sayılı Cetvelin (E) Teknik Hizmetler Bölümünün 6’ncı maddesinde, Teknik
Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda bulunan personelden açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara, bulundukları kadrolar esas alınmak suretiyle, çalışılan her gün için belirlenecek oranlarda ve üçer aylık dönemler itibarıyla toplamı 60 puanı aşmayacak şekilde, dönem sonlarında ödenmek üzere ek özel hizmet tazminatı verilebileceği belirtilmiştir. Ayrıca söz konusu maddede açık çalışma mahallinin ise; arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden ve yol biçiminde sayıldığı, faal durumdaki hizmet binalarının ise açık çalışma mahalli kapsamı dışında tutulduğu görülmektedir.
14) Danıştay 2. Dairesi, 27/10/2014 tarihli ve sayılı kararında; “…Adana ili,
Sarıçam ilçesi, İncirlik, 10. Tanker Üs Komutanlığı İstihkam Bakım Tabur Komutanlığı’nda sivil memur statüsünde olarak görev yapan davacının, görev yaptığı komutanlığa ait açık arazide bulunan jeneratörlerin bakım ve onarımını yapması nedeniyle tarafına ödenmekte olan ek özel hizmet tazminatının ödenmesinin durdurulması üzerine söz konusu işleminin iptali ile ödenmeyen özel hizmet tazminatlarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada; … 2006/10344 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı’nın eki II sayılı Cetvelin E. Teknik Hizmetler Bölümünün 6. maddesi kapsamında çalışan personele ek özel hizmet tazminatı ödenebilmesi için, anılan personelin faal durumdaki hizmet binalarından tamamen bağımsız bir yerde olan arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe ve yol gibi açık çalışma mahallerinde çalışması gerekmektedir. Bu durumda, İncirlik, 10. Tanker Üs Komutanlığı İstihkam
Bakım Tabur Komutanlığında görev yapan davacının, arazide yapmış olduğu çalışmalara yönelik olarak her hangi bir görevlendirme yazısının bulunmadığı gibi, kışla alanı içindeki çalışmalarının, 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının eki II sayılı
Cetvelin E. Teknik Hizmetler Bölümünün 6. maddesi kapsamında da olmaması nedeniyle, davacıya anılan madde kapsamında ek özel hizmet tazminatının ödenmesine hukuken olanak bulunmadığından aksi yönde verilen Mahkeme kararında yasal isabet görülmemiştir.” şeklinde karar vermiştir.
15) Danıştay 2. Dairesi 25/03/2013 tarihli ve sayılı başka bir kararında
“Dosyanın incelenmesinden, ….Üniversitesinde Bilgi İşlem Daire Başkanlığında Tekniker olarak görev yapan davacının, telefonla ilgili tüm alt yapı ve santralden sorumlu olması nedeniyle üniversite kampüsü ile yan kampüslerde arazide görev yaptığından bahisle, 2008 yılının Ocak ayından itibaren ödenmeyen ek özel hizmet tazminatının verilmesi amacıyla yaptığı başvurunun zımnen reddi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır…2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın eki II sayılı Cetvelin E.
Teknik Hizmetler Bölümünün 6. maddesinde de, “açık çalışma mahalli” nin, arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden ve yol biçiminde örneklenerek sayıldığı, faal durumdaki hizmet binalarının ise açık çalışma mahalli kapsamı dışında tutulduğu görülmektedir. Buna göre, 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı’nın eki II sayılı Cetvelin E. Teknik Hizmetler Bölümünün 6. maddesi kapsamında çalışan personele ek özel hizmet tazminatı ödenebilmesi için, anılan personelin faal durumdaki hizmet binalarından tamamen bağımsız bir yerde olan arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe ve yol gibi açık çalışma mahallerinde çalışması gerekmektedir. Bu durumda, …Üniversitesinde görev yapan davacının, arazide yapmış olduğu
çalışmalara yönelik olarak 1.10.2007 tarihinden sonrası için her hangi bir görevlendirme yazısının bulunmadığı gibi, kampus alanı içindeki çalışmalarının, 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek
Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının eki II sayılı Cetvelin E. Teknik Hizmetler
Bölümünün 6. maddesi kapsamında da olmaması nedeniyle, davacıya anılan madde kapsamında ek özel hizmet tazminatının ödenmesine hukuken olanak bulunmadığından aksi yönde verilen Mahkeme kararında yasal isabet görülmemiştir.” şeklinde hüküm kurmuştur.
16) Bu çerçevede, yukarıda da açıklandığı üzere şikayete konu Bakanlar Kurulu Kararının eki II sayılı
Cetvelin E Teknik Hizmetler Bölümünün 6’ncı maddesi kapsamında Ek Özel Hizmet Tazminatı ödenebilmesi için yapılan çalışmaların, hizmet binaları dışında açık çalışma mahallinde yapılması gerekmektedir. Anılan düzenlemede, hizmet binası kavramının tam olarak neyi ifade ettiği açıkça belirtilmemekle birlikte uygulamada nasıl kabul edilmesi gerektiğini Danıştay kararlarından anlayabilmekteyiz. Danıştay bu konuda, Ek Özel Hizmet Tazminatı ödenebilmesi için yapılan çalışmaların
“faal durumdaki hizmet binalarından tamamen bağımsız bir yerde olan arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe ve yol gibi açık çalışma mahallerinde olması gerektiği” değerlendirmesinde bulunmaktadır. Bu sebeple de “kışla alanı içindeki çalışmalar” veya “kampüs alanı içindeki çalışmalar” için Ek Özel Hizmet
Tazminatı ödenemeyeceği şeklinde kararlar vermiştir.
17) Somut olayda başvuran, Şanlıurfa İl Jandarma Komutanlığı Hizmet ve Muhafız Bölük K.lığı,
bünyesinde görevlerinin faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarım işleri kapsamında olduğu ve 657 sayılı Kanun ve Bakanlar Kurulu Kararı mezkûr hükümleri kapsamında “açık çalışma mahallinde çalışmak” anlamına gelmediği, bir askeri birliğe ait açık arazide yer alan bakım, onarım, tadilat ve kontroller için yapılan çalışmalar birlik içinde yer alan tesisatın bakım onarım işleri olarak değerlendirilmiştir. Öte yandan açık alanda yaptığını öne sürdüğü çalışmaların başvuranın görev tanımı içerisinde sayılmıştır. Ayrıca söz konusu çalışmalar aynı kışla içerisinde gerçekleştirilmiştir. Yani başvuranın iddia ettiği gibi yapılan bu çalışmaların hizmet binaları dışında açık mahallerde gerçekleştirilmediği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, yukarıda bahsedilen Danıştay kararlarında da yer verildiği üzere, başvurana yaptığı çalışmalar için Ek Özel Hizmet Tazminatı ödenmesini gerektirecek bir durumun olmadığı kanaatine varılmıştır.
18) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın 2021 yılı Mayıs-Haziran-Temmuz aylarında yaptığı çalışmalar için 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli II sayılı cetvel Özel Hizmet Tazminatı E Bölümü 6’ncı maddesindeki şartları tam olarak karşılamaması nedeniyle Ek Özel Hizmet Tazminatı ödenmemesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20) 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili Şanlıurfa İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞI’NA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi