|
ÖZET: Başvuran, terör örgütleriyle mücadele nedeniyle tehditlere maruz kaldığını belirterek koruma talebinde bulunmuş, ancak Bursa Valiliği talebi gerekçesiz olarak reddetmiştir. İdare, başvuranın terör örgütlerinin hedefi olmadığına dair herhangi bir mahkeme kararı veya tehdit belgesi bulunmadığını ifade etmiştir. Başvuranın koruma talebi, ilgili mevzuat çerçevesinde yapılan gizli incelemeler sonucunda, gerekli koruma hizmetinin sağlanmadığına dair bir karar verilmiştir.
İdarenin, başvuranın talebini değerlendirirken, alternatif koruyucu önlemler alabileceği ve bu önlemlerin yeterli olacağı sonucuna varması, takdir yetkisini kullanması açısından hukuka uygun bulunmuştur. Koruma hizmeti verilmemesi, idarenin kamu yararını gözeterek daha az külfetle gerçekleştirebileceği diğer seçenekleri değerlendirmesi sonucunda ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, başvurana koruma hizmeti sağlanmamasına ilişkin Bursa Valiliği’nin işlemi hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/7891-S.22.12107
BAŞVURU NO : 2021/21843
KARAR TARİHİ : 20/06/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : BURSA VALİLİĞİ
Koruma hizmeti talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 25/12/2021
I. ŞİKÂYETÇİNİN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran şikayet başvurusunda özetle; Terör örgütleriyle mücadelesi nedeniyle tehditlere maruz kaldığını, yeni silah almak maksadıyla ruhsatını yenilemediğini, bu çerçevede şahsı için koruma talep ettiğini ancak 16 sayfalık talebinin, tek sayfalık bir yazıyla gerekçe gösterilmeden, açıklamalara yer verilmeden ve şahsıyla ilgili olarak yapılan araştırmalara değinilmeden reddedildiğini, bu durumun öngörülebilirlik ve belirlilik ilkelerine uygun düşmediğini belirterek, kararın iptali ile şahsına koruma hizmeti sağlanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 05/01/2022 tarihli ve sayılı bilgi ve belge talep yazısına istinaden;
2.1. Bursa Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü 24/01/2022 tarihli ve sayılı “Gizli” ibareli yazılarında, Koruma Hizmetleri Yönetmeliğinin 2, 5, 10, 14, 16, 17 ve 20 nci maddelerine yer verilerek özetle; “Koruma Hizmetleri Yönetmeliğinin 44 üncü maddesi gereğince gizlilik çerçevesinde yapılan inceleme ve araştırmalar neticesinde; Yönetmeliğin 2, 5, 10, 14, 16, 17 ve 20 nci maddeleri gereğince Valilik oluru ile başvuranın talebi reddedilmiştir. Ancak mağduriyetlerin yaşanmaması amacıyla
İçişleri Bakanlığının ilgili Genelgeleri çerçevesinde, koruma hizmeti verilmeyenlere; ilgili telefon numaraların tebliğ edilmesi, bölge karakollarının bu yönde uyarılması, belirli zamanlarda ekip görevlendirilmesi, kontrollerin sıkılaştırılması, refakat sağlanması gibi hizmetler sağlanmaktadır.” denilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesi; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun, “İstihbarata ilişkin bilgi veya belgeler” başlıklı 18’inci maddesi: “Sivil ve askerî istihbarat birimlerinin görev ve faaliyetlerine ilişkin bilgi veya belgeler, bu
Kanun kapsamı dışındadır. Ancak, bu bilgi ve belgeler kişilerin çalışma hayatını ve meslek onurunu etkileyecek nitelikte ise, istihbarata ilişkin bilgi ve belgeler bilgi edinme hakkı kapsamı içindedir.”
6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Başvuru ve usulü” başlıklı 17 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi; “Yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlıklara ilişkin olanlar incelenmez.”
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, koruma talebinin ilgili İdarece gerekçelendirilmeden reddedildiğini belirterek, idari işlemin iptali ile koruma talebinin yerine getirilmesini talep etmektedir.
9. Başvuruya ilişkin bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; Başvuranın 06/09/2021 tarihinde koruma hizmeti talepli olarak Kurumumuza başvuruda bulunduğu, başvuru ile ilgili olarak Kurumumuzca 28/10/2021 tarihinde İçişleri Bakanlığı’na Gönderme Kararı verildiği, İçişleri Bakanlığının 03/12/2021 tarihli cevabi yazılarının Kuruma ulaştığı, cevabi yazıda özetle; “Bursa Valiliğinin 27/08/2021 tarihli olurlarıyla başvuranın terör örgütlerinin açık hedefi haline gelmiş veya getirilmiş olmadığı, can güvenliği ile ilgili herhangi bir mahkeme kararı, rapor, yapılmış tehdit, basınyayın, sosyal medya ve kamuoyuna yansıyan, intikal eden bir bilgi ve belgeye rastlanılmaması nedeniyle talebin reddedildiğinin” bildirildiği, akabinde başvuranca 07/12/2021 tarihinde Bursa İl Emniyet Müdürlüğü’ne başvuruda bulunularak “Can güvenliği nedeniyle” silah taşıma ruhsatını yenileme talebinde bulunulduğu, tarihinde ise
Kurumumuza yeniden başvurarak koruma hizmeti talebine ilişkin yeniden başvuruda bulunduğu anlaşılmıştır.
10. İçişleri Bakanlığının 03/12/2021 tarihli cevabi yazılarında uygulayıcı birimden alınan yazıya göre işlem yapıldığını belirtilmesi nedeniyle Kurumumuzca yeni başvuru ile ilgili olarak, 05/01/2022 tarihinde Bursa
Valiliğinden bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Bu çerçevede Bursa Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün 14/01/2022 ve 24/01/2022 tarihli cevabi yazıları Kurumumuza ulaşmıştır.
11. Başvuru üzerinde yapılan incelemelerden, başvuranın 05/04/2022 tarihinde koruma hizmeti talebinden hariç olarak silah taşıma ruhsatının yenilenmemesiyle ilgili olarak da Kurumumuza dilekçe verdiği görülmekle birlikte, şikayete konu hususun başvuranca 06/05/2022 tarihinde Bursa 4. İdare Mahkemesinde
/ Esas numarasıyla dava konusu edildiği tespit edildiğinden, 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun 17 nci maddesi gereğince yargıya intikal etmiş söz konusu husus Kurumun görev alanı dışında kaldığından, yalnız koruma hizmeti talebine ilişkin idari iş ve işlem kararın konusunu oluşturacaktır.
12. Bilindiği üzere Koruma Hizmetleri Yönetmeliği ve söz konusu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili tüm hususlar Yönetmeliğin 44 üncü maddesi gereğince gizlilik içerisinde yürütülmektedir. Bu çerçevede ilgili
İdareden gelen cevabi yazı üzerinde yapılan incelemelerden, ilgili İdarenin başvuru konusu ile ilgili olabilecek tüm Şube Müdürlükleri ile yazışmalar yaptığı, başvuranın iddialarının araştırıldığı ve sistem üzerinden de başvuranla ilgili olabilecek adli incelemelerin yapıldığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla ilgili mevzuat çerçevesinde konunun her yönüyle araştırıldığı ve Valilik oluruyla başvurana koruma hizmeti sağlanmasının gerekli olmadığı ve başvurana ilgili telefon numaraların tebliğ edilmesi yoluyla ani müdahale, bölge karakollarının bu yönde uyarılması, belirli zamanlarda ekip görevlendirilmesi, kontrollerin sıkılaştırılması, refakat sağlanması gibi koruyucu önleyici tedbirlerin uygulanmasının yeterli olacağının takdir edildiği tespit edilmiştir.
13. Bilindiği üzere, idarelerin idari işlem tesis ederken, eylemde bulunurken yararlandığı serbestiye takdir yetkisi denilmektedir. Takdir yetkisi, idareye bırakılan belli ölçüde karar alma özgürlüğü olup, hukuken kabul edilebilir koşulların oluşumu halinde tanınmış bir serbestidir. Yine de, takdir yetkisi sınırsız bir yetki olmayıp, idarenin keyfi davranması anlamına gelmemektedir. Öncelikli görevi ve sorumluluğu kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak olan idarenin, sahip olduğu takdir yetkisini kullanırken, kendi mevzuatı çerçevesinde, kamu yararını gözetmesi, hizmet gereklerini dikkate alması, insan kaynaklarının verimli kullanması, teşkilat yapısının elverişliliğini ve benzeri faktörleri dikkate alması gerekmektedir. Somut olayda da, ilgili İdarenin başvuranın talebi çerçevesinde beklenilen yararı, daha az bir külfetle gerçekleştirebilecek diğer seçenekler üzerinde durduğu ve takdir yetkisini bu yönde kullandığı görülmektedir.
14. Dolayısıyla, başvurana koruma hizmeti sağlanmamasına ilişkin Bursa Valiliği’nin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği, bu çerçevede “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin bildirilmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca gerekçeli ret kararının başvurana tebliğinden itibaren varsa dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, işlemi yapan İdareye karşı Bursa İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ve BURSA VALİLİĞİ’NE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi