Aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi ihale sürecinde hak kaybını önler mi (KİK)

Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş (BOTAŞ) Mühendislik ve Sözleşmeler Daire Başkanlığı’nca 14.05.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2013/42053 IKN’li Botaş DGBH 3. RTU Temin ve Tesisi Projesi ihalesine ilişkin olarak SYS Sistem Yazılım Tasarım San. ve Tic. A.Ş.’nin 07.10.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.10.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 21.10.2013 tarih ve 32274 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.10.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 11.12.2013 tarihli ve 2013/UY.II-4625 sayılı karar ile; “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikayet başvurusunun reddine,” karar verilmiştir.

Davacı SYS Sistem Yazılım Tasarım San. ve Tic. A.Ş. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 6. İdare Mahkemesince verilen 02/04/2014 tarihli E:2013/1903 sayılı kararda,

“…4734 sayılı Kamu ihale Kanunu’nun 54. maddesinin 1. fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirlenen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56. Maddesinin 1. fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin 4. fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 2. fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin, yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 8. maddesinin 2. fıkrasının (p) bendinde; başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin dilekçelerde yer verilecek hususlar arasında olduğu, 15. maddesinin 1. fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16. madde çerçevesinde inceleneceği, 16. maddesinin 2. fıkrasında; başvuru dilekçesi ve ekinde 1. fıkrada belirtilen ön inceleme konulan bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceği, 17. maddesinin 1. fıkrasında ise; 16. maddenin 1. fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden; BOTAŞ A.Ş tarafından 14/05/2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “BOTAŞ DGBH 3.RTU Temin ve Tesisi Projesi” ihalesinin Akfel Petrol ve Doğalgaz Mühendislik A.Ş lehine sonuçlanması üzerine davacı şirket tarafından, ihaleyi kazanan firmanın teklifinin 2.490.000 USD iken ihalenin yaklaşık maliyetinin 3.980.081 USD olduğu, teklifin aşırı düşük olduğu gerçeği yansıtmadığından bahisle davalı Kamu İhale Kurulu’na itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, başvurunun somut delillere dayanmadığı, iddialarının varsayımlara dayandığı gerekçesiyle 4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin 10. fıkrasının (c) bendi gereğince başvurusunun şekil yönünden reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşmaktadır.

Olayda, davacı şirketin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin ve içeriğinin 4734 sayılı Kanun ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, nitekim anılan dilekçede, ihale üzerinde kalan şirketin teklifinin aşırı düşük sınır değerinin altında kaldığı ve yaklaşık maliyet ile aralarında ciddi miktarda fark olduğu, sınır değer altındaki isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 ve 45. maddelerine uygun olmadığı, bu nedenle değerlendirme dışı bırakılmaları gerektiğinin belirtildiği, ihaleye sunulan tekliflerin içeriği davacılar tarafından bilinemeyeceğinden dolayı daha detaylı verilere itiraz etmelerine olanak bulunmadığı anlaşıldığından, itirazen şikâyet başvurusunun esasının incelenmesi gerekirken şekil yönünden reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır… “gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138/4 üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari yargılama Usulü Kanununun 28/1 maddesinde; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1) Kamu İhale Kurulunun 11.12.2013 tarihli ve 2013/UY.II-4625 sayılı kararının, ihale üzerinde bırakılan Akfel Petrol ve Doğalgaz Mühendislik A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamaları ile ilgili kısmının iptaline,

2) Mahkeme kararındaki gerekçeler doğrultusunda ihale üzerinde bırakılan Akfel Petrol ve Doğalgaz Mühendislik A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik iddia bakımından esasın incelenmesine geçilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.