|
ÖZET: Bu karar, başvuranın 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’un 7’nci maddesi uyarınca harçsız silah taşıma ruhsatı alabilmesi için gereken on yıllık hizmet süresinin hesaplanmasında yıpranma payının dikkate alınması talebine ilişkindir. Başvuran, emniyet hizmetleri sınıfı personeli olarak görev yaptığı süre zarfında yıpranma payının da hesaba katılmasını istemekte, ancak idare bu talebi reddetmektedir. Danıştay, ilgili mevzuatın yıpranma payının hesaplamalara dahil edilmesine dair bir düzenleme içermediğini belirterek, on yıllık sürenin yalnızca mesleğe başlama ve ayrılış tarihleri esas alınarak hesaplanması gerektiğine hükmetmiştir.
Kararda, yıpranma payının yalnızca sosyal güvenlik hukuku kapsamında değerlendirildiği ve silah ruhsatı işlemlerinde dikkate alınamayacağı vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebi hukuka ve hakkaniyete aykırı bulunmuş ve başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu durum, silah ruhsatı için gereken hizmet süresinin hesaplanmasında yıpranma payının dikkate alınamayacağını net bir şekilde ortaya koymaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/14501-S.22.22220
BAŞVURU NO : 2022/7329
KARAR TARİHİ : 07/11/2022
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
Başvuranın; silah taşıma ruhsatı verilmesi için aranan sürenin
BAŞVURUNUN KONUSU :
hesaplanmasında yıpranma payının da dikkate alınması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 20/05/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran; 13/07/2004 tarihinde polis memuru olarak göreve başladığını, 18/02/2013 tarihinde ise
Gaziantep Müdürlüğüne naklen atandığını ve halen
Müdürlüğünde şef olarak çalıştığını, 7190 sayılı Kanun’un 18’inci maddesiyle 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’un 7’nci maddesinde yapılan değişiklikle emniyet hizmetleri sınıfı personeline harçsız silah taşıma ruhsatı verilebilmesi için en az on yıl görev yapmış olmak şartının getirildiğini, ancak; bahse konu on yıllık sürenin hesaplanmasında emniyet hizmetleri sınıfı personelinin kanuni hakkı olan ve fiili çalışma gibi addedilen yıpranma payının dikkate alınmadığını, bu nedenle harçsız silah ruhsatı alamadığını, yıpranma payı da dikkate alındığında kendisinin emniyet hizmetleri sınıfında 10 yıl 2 ay 15 gün hizmet süresinin bulunduğunu belirterek emniyet hizmetleri sınıfı personeli olup istifa eden veya kurum değiştirenlere harçsız silah taşıma ruhsatı verilmesi için aranan on yıllık sürenin hesaplanmasında yıpranma payının da dikkate alınmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İçişleri Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün başvuru konusuna ilişkin 20/06/2022 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle; ilgili mevzuatta dileyen herkesin ruhsatlı silah alabileceğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı, başvuranın da ruhsatlı silah sahibi
olabilmesinin, bir temel hak olmayıp ancak ilgili mevzuatta belirlenen bütün şartları taşıması kaydıyla mümkün olduğu, İçişleri Bakanlığının 6136 sayılı Kanun Değişiklik Uygulanması konulu, 25/11/2019 tarihli ve 50033 sayılı yazısının 1’inci maddesinde “6136 sayılı Kanun’un 7’nci maddesinin birinci fıkrasının dört numaralı (A) alt bendine eklenen “en az on yıl görev yapmış olmak kaydıyla istifa etmek veya kurum değiştirmek suretiyle Emniyet Genel Müdürlüğünden ayrılan emniyet hizmetleri personeli” ibaresi ile Emniyet Genel Müdürlüğü Emniyet Hizmetleri Sınıfında en az on yıl görev yaparak istifa eden veya kurum değiştirenlere 91/1779 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında
Yönetmelik’in 9/1-r maddesi kapsamında harçsız silah taşıma ruhsatı verilecek, on yıllık sürenin hesaplanmasında mesleğe başlama ve ayrılış tarihi esas alınacaktır.” hususunun belirtildiği, 6136 sayılı
Kanun ve ilgili Yönetmelik hükümlerinde süre hesaplamalarında yıpranma yapının kullanacağına dair herhangi bir hüküm bulunmadığı, Emniyet Genel Müdürlüğü Emniyet Hizmetleri Sınıfında en az on yıl görev yaparak istifa eden veya kurum değiştirenlere harçsız silah taşıma ruhsatı verilmesinde aranan on yıllık sürenin hesaplanmasında mesleğe başlama ve ayrılış tarihinin esas alınacağı, tüm bu nedenlerle bahse konu on yıllık süre hesaplanırken yıpranma payının dikkate alınmaması gerektiğinin değerlendirildiği ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’un 7’nci maddesinde
“Ateşli silahları ancak;… 4. A) … en az on yıl görev yapmış olmak kaydıyla istifa etmek veya kurum değiştirmek suretiyle Emniyet Genel Müdürlüğünden ayrılan emniyet hizmetleri sınıfı personeli,…taşıyabilirler veya mesken ya da işyerinde bulundurabilirler.
[…]
Birinci fıkranın (4) numaralı bendinin (A) alt bendinden istifade edenler ilgili Kuvvet Komutanlıkları, Emniyet Genel Müdürlüğü, Sahil Güvenlik Komutanlığı veya Jandarma Genel Komutanlığının kayıtlarına geçmek ve bu makamlarca verilen belgelere işlenmek şartıyla ateşli silah taşıyabilirler veya bulundurabilirler. Bu şekilde düzenlenen belgeler, taşıma veya bulundurma izin belgesi yerine geçer.
Birinci fıkranın (1), (2), (3) ve (4) numaralı bentlerinde sayılan kişilere ait silahların, …taşınmasına veya bulundurulmasına yetki veren kayıt ve belgeler her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır…”
6. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Fiilî hizmet süresi zammı” başlıklı 40’ıncı maddesinde “Aşağıda belirtilen işyerlerinde ve işlerde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayıları, fiilî hizmet süresi zammı olarak eklenir. 360 günden eksik sürelere ait fiilî hizmet süresi zammı, 360 gün için eklenen fiilî hizmet
süresi ile orantılı olarak belirlenir. Çalışmanın fiili hizmet süresi zammı kapsamında değerlendirilebilmesi için, tablonun (13) ve (14) numaralı sıralarında belirtilen sigortalılar hariç sigortalının kapsamdaki işyerleri ile birlikte belirtilen işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalması şarttır.
Tablonun (10) numaralı sırasında belirtilen sigortalıların, fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacakları dönem içinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs, iş öncesi ve sonrası hazırlık sürelerinde fiilen çalışma ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalma şartı aranmaz.
[…]
Kapsamdaki İşler/İşyerleri Kapsamdaki Sigortalılar Eklenecek Gün sayısı
14) Emniyet ve polis Asaleti onaylanmış olmak şartıyla 90
mesleğinde, Milli adaylıkta geçirilen süreler
İstihbarat Teşkilâtında dahil polis memuru, başpolis memuru ve kıdemli başpolis memuru, komiser yardımcısı, komiser, baş komiser, emniyet amiri, emniyet müdürleri ile bu ve daha yukarı maaş ve derecelerdeki emniyet mensupları, Milli
İstihbarat Teşkilâtı mensupları.
Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne göre hesaplanan fiilî hizmet süresi zammı, yukarıdaki tablonun (13)
ve (14) numaralı sırasında yer alan sigortalılar için sekiz, diğer sigortalılar için beş yılı geçmemek üzere uzun vadeli sigorta kolları uygulamasında prim ödeme gün sayısına eklenir. Bu sürelerin, üç yılı geçmemek üzere; (18) numaralı sırasında bulunanlar için tamamı diğerleri için yarısı emeklilik yaş hadlerinden indirilir. Tablonun (10) numaralı sırasında yer alan sigortalılar için bu fıkradaki süre sınırı uygulanmaz…”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Daha önce polis memuru olarak görev yapmış olan başvuran; 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile
Diğer Aletler Hakkında Kanun’un 7’nci maddesi kapsamında emniyet hizmetleri sınıfı personeli olup istifa eden veya kurum değiştirenlere harçsız silah taşıma ruhsatı verilmesi için aranan on yıllık sürenin hesaplanmasında yıpranma payının da dikkate alınmasını talep etmektedir.
9. 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’un 7’nci maddesinde ateşli silahları taşıyabilecek kişiler arasında, en az on yıl görev yapmış olmak kaydıyla istifa etmek veya kurum değiştirmek suretiyle Emniyet Genel Müdürlüğünden ayrılan emniyet hizmetleri sınıfı personeli de sayılmış
olup aynı maddede bu kişilere ait silahların taşınmasına veya bulundurulmasına yetki veren kayıt ve belgelerin her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğu düzenlenmiştir.
10. Bahse konu düzenleme kapsamında Emniyet Genel Müdürlüğünden ayrılan emniyet hizmetleri sınıfı personeline silah ruhsatı verilebilmesi için aranan on yıl sürenin nasıl hesaplanacağına dair; 6136 sayılı
Kanun, Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmelik ve 2013/20 sayılı Silah Ruhsat
İşlemleri Birleştirilmiş Genelgesi’nde herhangi bir düzenleme öngörülmemiştir. Ancak mezkûr düzenlemenin lafzından on yıllık sürenin hesabında bahse konu meslekte fiili olarak geçirilen görev süresinin dikkate alınması gerektiği anlaşılmaktadır. Uygulamada da bu doğrultuda on yıllık sürenin hesaplanmasında mesleğe başlama ve ayrılış tarihi esas alınarak işlem yapılmaktadır.
11. Başvuran tarafından söz konusu on yıllık sürenin hesaplanmasında dikkate alınması gerektiği belirtilen yıpranma payı ise, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Fiilî hizmet süresi zammı” başlıklı 40’ıncı maddesinde düzenleme altına alınmıştır. Aynı maddede, yapılan işin riskli oluşundan hareketle bu kapsamda sayılan meslek gruplarının prim ödeme gün sayılarına, bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayıları, fiilî hizmet süresi zammı olarak ekleneceği, ayrıca bu sürelerin bir kısmının emeklilik yaş hadlerinden indirileceği öngörülmüştür.
12. Yıpranma payı, görev yapılan süre göz önünde bulundurularak bu süreyle orantılı bir şekilde hesaplanmakta olup görev süresine fiili hizmet süresi zammı olarak eklenmektedir. İlgili düzenlemeler çerçevesinde görev yapılan süre neticesinde hesaplanan fiili hizmet süresi zammının, prim ödeme gün sayısı ve emeklilik yaş haddine etkisinin bulunduğu görülmektedir. Dolayısıyla fiili hizmet süresi zammının, sosyal güvenlik hukukuyla ilgili olduğu, silah ruhsat işlemleri de dâhil olmak üzere belli bir görev süresinin arandığı durumlarda fiili hizmet süresi zammından sayılan günlerin; görev süresinden sayılması ya da görev süresine eklenmesi gerektiğine yönelik herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, tüm bu sebeplere başvuruya konu on yıllık sürenin hesaplanmasında fiili hizmet süresi zammı olarak düzenleme altına alınmış olan yıpranma payının dikkate alınmasını gerektirecek bir durumun söz konusu olmadığı değerlendirilmiştir.
13. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’un 7’nci maddesi kapsamında emniyet hizmetleri sınıfı personeli olup istifa eden veya kurum değiştirenlere harçsız silah taşıma ruhsatı verilmesi için aranan on yıllık sürenin hesaplanmasında yıpranma payının dikkate alınmamasında hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı anlaşılmış olup bu sebeple başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca gerekçeli ret kararının başvurana tebliğinden itibaren varsa dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Gaziantep İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, Başvurana ve İçişleri Bakanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi