|
ÖZET: Başvuran, kamu görevinden çıkarıldıktan sonra göreve iade edilmesine rağmen, açıkta geçen süre zarfında iç güvenlik tazminatının ödenmediğini iddia ederek bu tazminatın hesaplanıp ödenmesini talep etmiştir. Ancak, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28. maddesi uyarınca, operasyon tazminatının yalnızca olağanüstü hal ilan edilen bölgelerde ve belirli şartlar altında görev yapan personele ödenebileceği belirtilmiştir. Başvuranın durumunda, fiilen görev yapmadığı için bu tazminatın ödenmesi mümkün değildir.
Danıştay, başvuranın talebinin hukuki dayanağını değerlendirerek, operasyon tazminatının mutat bir ödeme olmadığını ve başvuranın kamu görevinden uzak kaldığı süreler için bu tazminatın ödenemeyeceğine hükmetmiştir. İlgili mevzuat ve emsal yargı kararları doğrultusunda, başvuranın talebinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/1149-S.23.1974
BAŞVURU NO : 2022/11083
KARAR TARİHİ : 27/01/2023
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI
KARA KUVVETLERİ KOMUTANLIĞI
Operasyon tazminatının ödenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 04/08/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, başvuru dilekçesinde özetle; kamu görevinden çıkarıldıktan sonra Van 2. İdare
Mahkemesinin kararı ile göreve iade edildiğini, idari yargı süreci sonrasında 7075 sayılı Kanun’un 10/A maddesi kapsamında MSB bağlısı Araştırma Merkezine atamasının gerçekleştirildiğini, açıkta geçirilen döneme ait yapılan toplu maaş ödemesinde iç güvenlik ödemesinin yapılmadığını, idare tarafından iç güvenlik tazminatının fiilen görev yapılması şartıyla ödenebileceğinin gerekçe göstererek talebinin reddedildiğini, açıkta fiili görevini yapmadığı süreçte fiili görev yapmadan maaş tahakkuk ettirildiyse aynı şekilde mahkemenin iptal kararına istinaden iç güvenlik tazminatının ödenmesi gerektiğini, fiilen görevde bulunmamasının idareden kaynaklandığını ifade etmektedir. Başvuran, iç güvenlik tazminatının hesaplanarak ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Milli Savunma Bakanlığına bağlı Kara Kuvvetleri Komutanlığına bağlı Maliye Başkanlığının
14/12/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazısında özetle;
2.1) Göreve iade edilen personelin kamu görevinden çıkarılmadan önce astsubay rütbesinde görev yaptığı,
kamu görevinden 13.09.2019 tarihli sayılı Bakan Onayı ile çıkarıldığı, işlemin iptali için Van 2.
İdare Mahkemesinde dava açtığı, yapılan yargılama sonucunda 30.06.2020 tarihinde mahkeme kararı ile araştırmacı görevine olarak iade edildiği, rütbe iptal kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğu ve
Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi’nin / Esas sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, istinaf kararına karşı 04/07.2022 tarihinde temyiz kanun yoluna başvurulduğu ve dosyanın temyiz aşamasında olduğu,
2.2) Söz konusu tazminatın 375 sayılı KHK’nın 28’inci maddesinin (A) fıkrası kapsamında ödenmekte
olduğu, mezkur maddeye istinaden yayımlanan 1635 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 1637 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararı olduğu,
2.3) Görevden ayrı kalınan sürelere ait kritik bölge tazminatı ödenmesi talebine ilişkin Cumhurbaşkanı
Kararında; “Açığa alınan, görevden uzaklaştırılan, göz altına alınan veya tutuklananlardan hakkında kamu davasının düşmesine, ortadan kaldırılmasına, yargılamanın men’ine veya beraatine karar verilmesine, görevden uzakta, göz altında veya tutuklulukta geçirdikleri süre zarfında da ödeme yapılmaz.” hükmünün amir olması sebebiyle ödeme yapılmasının mümkün olmadığının değerlendirildiği,
2.4) Kara Kuvvetleri Hukuk Hizmetleri Başkanlığınca yapılan inceleme neticesinde; “…c. 1635 ve 1637
sayılı Cumhurbaşkanı Kararlarının “Ödeme Esasları” başlıklı 4’üncü maddelerinin 1/a bendinde, söz konusu ek ve ilave ek tazminatların fiilen hak edildikten sonra ayın on beşinde aylıkla birlikle ödeneceğinin hüküm altına alındığının tespit edildiği,..”
Belirtilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Anayasamızın;
3.1) “Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine Başvurma Hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin
üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4) 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28’inci maddesinde: “(1) Danıştay, Bölge İdare
Mahkemeleri, İdare ve Vergi Mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz (30) günü geçemez.”
6) 27/6/1989 sayılı ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28. maddesinde;
6.1) “A) (Değişik: 7/11/1996-4206/1 md.) Olağanüstü hal ilan edilen bölgeler veya Milli Savunma ve
İçişleri Bakanlıklarınca müştereken belirlenecek kritik yörelerde özel harekât ve operasyon timi olarak görev yapan; Emniyet Genel Müdürlüğü emniyet hizmetleri sınıfı kadrolarında bulunanlar ile sözleşmeli uçuş personeline, subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erlere ve operasyonları fiilen sevk ve idare eden karargah ve bürolardan bu fıkra uyarınca alınacak Cumhurbaşkanı onayında belirtilenlerde görevlendirilen personele 9000, erbaş ve erlere 4500 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık tutarı geçmemek üzere, fiilen görev yapıldığı sürece ve bu süre ile orantılı olarak ek tazminat, (B) fıkrasında yer alan tazminata ilave olarak ayrıca ödenir…
6.2) “…(Ek paragraf: 11/10/2011-KHK-666/5 md.) Emniyet Genel Müdürlüğü Emniyet Hizmetleri Sınıfı
kadrolarında bulunan personelden, özel harekat kursuna katılarak özel harekat sertifikası almış ve özel harekat birimlerinde fiilen görev yapanlar ile terörle yaygın ve yoğun bir şekilde mücadeleye yönelik olarak ilgisine göre İçişleri Bakanlığı veya Genelkurmay Başkanlığınca belirlenen birliklerde fiilen görev yapan subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erlere, (10.750) gösterge
rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık miktarı geçmemek üzere, fiilen görev yapıldığı sürece ve bu süre ile orantılı olarak bu fıkra uyarınca ödenen tazminata ilave ek tazminat ödenebilir. Yerleşim birimi, fiilen yapılan görevin riski, zorluğu ve önemi gibi kriterler birlikte veya ayrı ayrı dikkate alınmak suretiyle günlük veya aylık olarak hesaplanmak üzere, ödenecek ilave ek tazminatın miktarı, ödenme usul ve esasları ile hangi hallerde kesileceği Cumhurbaşkanı kararı ile tespit edilir. Bu tazminat kapsam dahilinde fiilen görev yapılan sürelere göre hesaplanır ve ay sonunda ödenir.”
7) 31/07/2018 tarihli ve 30495 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve 7145 sayılı “Bazı Kanun ve
Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 26. maddesiyle eklene
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici Madde 35’inci maddesinde; “A) Bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl süreyle; terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen Anayasa Mahkemesi üyeleri hakkında Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun salt çoğunluğunca; Yargıtay daire başkanı ve üyeleri hakkında Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunca; Danıştay daire başkanı ve üyeleri hakkında Danıştay
Başkanlık Kurulunca; hâkim ve savcılar hakkında Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunca, askeri hâkimler hakkında Milli Savunma Bakanının başkanlığında, Milli Savunma Bakanı tarafından birinci sınıf askeri hâkimler arasından seçilecek iki askeri hâkimden oluşan komisyonca ve Sayıştay meslek mensupları hakkında Sayıştay Başkanının başkanlığında, başkan yardımcıları ile Sayıştay Başkanı tarafından belirlenecek bir daire başkanı ve bir üyeden oluşan komisyonca meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilir. Bu kararlar, Resmî Gazetede yayımlanır ve yayımı tarihinde ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. Meslekten çıkarma kararlarına karşı ilgili kanunlarda yer alan hükümler uyarınca itiraz edilmesi veya yeniden inceleme talebinde bulunulması üzerine verilen kararlar da Resmî
Gazetede yayımlanır ve yayımı tarihinde ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. Bu kişiler hakkında alınan kararlar on beş gün içinde Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Görevden uzaklaştırılanlar veya görevlerine son verilenlerin silah ruhsatları ve pasaportları iptal edilir ve bu kişiler oturdukları kamu konutlarından veya vakıf lojmanlarından on beş gün içinde tahliye edilir.
Bu fıkranın birinci paragrafı uyarınca görevine son verilenler hakkında bu maddenin (B) fıkrasının ikinci paragrafı hükümleri uygulanır. Ayrıca askeri hâkimlerin askeri rütbeleri, mahkûmiyet kararı aranmaksızın alınır.
B) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl süreyle; terör örgütlerine veya Millî Güvenlik
Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen;
1) 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununa tabi personel Milli Savunma
Bakanının onayı ile kamu görevinden çıkarılır…”
8) 08/03/2018 tarihli ve 30354 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan ve 7075 sayılı
“Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’un,
8.1) “Komisyonun oluşumu” başlıklı 1. maddesinde; “(1) Anayasanın 120 nci maddesi kapsamında ilan
edilen ve 21/7/2016 tarihli ve 1116 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Kararıyla onaylanan olağanüstü hal kapsamında, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan kanun hükmünde kararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere
Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulmuştur.”
8.2) “Komisyonun görevleri” başlıklı 2. maddesinde; “Komisyon, olağanüstü hal kapsamında doğrudan
kanun hükmünde kararnameler ile tesis edilen aşağıdaki işlemler hakkındaki başvuruları değerlendirip
karar verir. a) Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarma ya da ilişiğin kesilmesi, b) Öğrencilikle ilişiğin kesilmesi c) Dernekler, vakıflar, sendika, federasyon ve konfederasyonlar, özel sağlık kuruluşları, özel öğretim kurumları, vakıf, yükseköğretim kurumları, özel radyo ve televizyon kuruluşları, gazete ve dergiler, haber ajansları, yayınevleri ve dağıtım kanallarının kapatılması. …”
8.3) “Türk Silahlı Kuvvetleri ile genel kolluk kuvvetleri personeli ve Dışişleri Bakanlığı diplomatik
kariyer memurlarına ilişkin kararların uygulanması” başlıklı 10/A maddesinde; “ (1) Terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilmesi sebebiyle kamu görevinden, meslekten veya görevden çıkarılan ya da ilişiği kesilen subay, astsubay, uzman jandarmalar ile Emniyet Genel Müdürlüğünde emniyet hizmetleri sınıfına tabi olanlar ve Dışişleri Bakanlığı diplomatik kariyer memurlarından; haklarında mahkemeler tarafından göreve iade mahiyetinde karar verilenler ile Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu tarafından başvurunun kabulü kararı verilenlerden, eski kadro, rütbe veya unvanına atanması ilgili bakan onayı ile uygun görülmeyenler ilgisine göre Milli Savunma Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı bünyelerinde kurulan araştırma merkezlerinde bu madde esaslarına göre istihdam edilir.
…
(4) Bu madde kapsamında araştırma merkezlerinde göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihi takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları eski kurumları tarafından ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz. Mahkeme kararları saklı kalmak üzere, ilgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu madde kapsamında yer alanlar bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır.
(5) Bu madde uyarınca atananlara, eski kadro, rütbe veya unvanlarına ilişkin atama onayının tebliği tarihi itibarıyla almaya hak kazandıkları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev ve temsil tazminatları, ek ödeme ile diğer mali hakları (ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı yapılan ödemeler, tayın bedeli, fazla mesai ücreti ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç)
toplamının net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas alınır), atandıkları yeni kadroları için öngörülen aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev ve temsil tazminatları, ek ödeme ile diğer mali hakları (ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı yapılan ödemeler, tayın bedeli, fazla mesai ücreti ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç) toplamının net tutarından fazla olması hâlinde aradaki fark tutarı, farklılık giderilinceye kadar herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir.
(6) Bu madde kapsamına giren personel, önceki statülerinden kaynaklanan rütbe, unvan, kimlik ve sosyal haklarını kullanamaz, emniyet hizmetleri sınıfındakiler ile Dışişleri Bakanlığı diplomatik kariyer memurları hariç olmak üzere muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılır ve bunların 21/4/2004 tarihli ve 5143 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İlk Nasıp İstihkakına İlişkin Kanun kapsamında verilen silahları irat kaydedilir. Talepte bulunanların Ordu Yardımlaşma Kurumu üyelikleri devam eder.
(7) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Komisyon tarafından başvurunun kabulü kararı verilenler hakkında da bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde bu maddedeki usul ve esaslar çerçevesinde yeniden işlem tesis edilebilir.
…
(9) Bu madde kapsamında araştırma merkezlerine atananlar hakkında 10 uncu ve geçici 3 üncü madde hükümleri uygulanmaz.
…
(11) Bu madde kapsamındaki personelin mali ve sosyal haklarına ilişkin konularda ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye, uygulamayı yönlendirmeye ve gerekli düzenlemeleri yapmaya Hazine ve Maliye
Bakanlığı yetkilidir.
(12) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ilgili bakanlıkça belirlenir.”
9) Terörle Mücadele Kapsamında Türk Silahlı Kuvvetleri Personeline Ödenecek İlave Ek Tazminata
İlişkin Esaslar’ ın;
9.1) “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “ (1) Bu Esaslar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin
28’inci maddesinin (A) fıkrasının beşinci paragrafı uyarınca, terörle yaygın ve yoğun bir şekilde mücadeleye yönelik olarak fiilen görev yapan personele ödenecek ilave ek tazminata ilişkin usul esasları düzenlemek amacıyla hazırlanmıştır.”
9.2) “Ödeme esasları” başlıklı 4’üncü maddesinde; “İlave ek tazminatın ödenmesinde aşağıdaki esaslar
uygulanır:
a) İlave ek tazminat, fiilen hak edildikten sonra ayın on beşinde aylıkla birlikte ödenir.
b) İlave ek tazminat fiilen görev yapılan sürelerde ödeneceğinden bu tazminatın ödenmesini gerektiren görevler dışında bir işte görevlendirme, kapsam dahilindeki iller dışında veya bu iller içinde olmakla birlikte bu Esaslar kapsamında tazminat ödenmeyen bir işte geçici görevlendirme, kurs, her türlü izin, istihbarat, hava değişimi, mehil müddeti, süresi ne olursa bir suçtan dolayı görevden uzaklaştırma, göz altına alınma, açığa alınma ve tutukluluk gibi hallerde ödenmez.
Açığa alınan veya tutuklananlardan hakkında kamu davasının düşmesine, ortadan kaldırılmasına, yargılamanın men’ine, veya beraatine karar verilenlere, görevden uzakta, gözaltında veya tutuklulukta geçirdikleri süre zarfında da ödeme yapılmaz….” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11) Başvuran, bir numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verildiği üzere başvurusunda; 49’uncu
Komd.Tug.K.Yrd.lığında astsubay olarak görev yaparken Bakan Onayı ile kamu görevinden çıkarıldığını, idari yargı süreci sonrasında 7075 sayılı Kanun’un 10/A maddesi kapsamında MSB bağlısı Araştırma
Merkezine atamasının gerçekleştirildiğini, açıkta geçirilen döneme ait yapılan toplu maaş ödemesinde iç güvenlik ödemesinin yapılmadığını, fiilen görevde bulunmamasının idareden kaynaklandığını belirterek iç güvenlik tazminatının hesaplanarak ödenmesini talep etmektedir.
12) Başvuranın iç güvenlik tazminatı talebine ilişkin olarak 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin
28. Maddesinin A fıkrasında belirtilen “Operasyon Tazminatı” na bakıldığı zaman; “Olağanüstü hal ilan edilen bölgeler veya Milli Savunma ve İçişleri Bakanlıklarınca müştereken belirlenecek kritik yörelerde özel harekat ve operasyon timi olarak görev yapan; Emniyet Genel Müdürlüğü emniyet hizmetleri sınıfı kadrolarında bulunanlar ile sözleşmeli uçuş personeline, subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erlere ve operasyonları fiilen sevk ve idare eden karargah ve bürolardan bu fıkra uyarınca alınacak Cumhurbaşkanı onayında belirtilenlerde görevlendirilen personele 9000, erbaş ve erlere
4500 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık tutarı
geçmemek üzere, fiilen görev yapıldığı sürece ve bu süre ile orantılı olarak ek tazminat, (B) fıkrasında yer alan tazminata ilave olarak ayrıca ödenir.” Hükmünün bulunduğu görülmekte olup, bu hüküm doğrultusunda operasyon tazminatının mutat bir ödeme olmayıp, olağanüstü hal ilan edilen bölgeler veya
Milli Savunma ve İçişleri Bakanlıklarınca müştereken belirlenecek kritik yörelerde özel harekât ve operasyon timi olarak görev yapan; Emniyet Genel Müdürlüğü emniyet hizmetleri sınıfı kadrolarında bulunanlar ile subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erlere ve operasyonları fiilen sevk ve idare eden karargâh ve bürolardan bu fıkra uyarınca alınacak Cumhurbaşkanı onayında belirtilenlerde görevlendirilen personele yapılacak bir ödeme olduğu kanaatine varılmakta, bu nedenle de
7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’un 10/A maddesinde belirtilen mali ve sosyal hakları kapsamına girmemektedir
13) Başvuranın kamu görevinden 13.09.2019 tarihli sayılı Bakan Onayı ile çıkarıldığı, işlemin
iptali için Van 2. İdare Mahkemesinin 30.06.2020 tarihli mahkeme kararı ile görevine iade edildiği, göreve iade kararı verilmesi sebebi ile eğer ki meslekten ihraç edilmeseydi operasyon tazminatına hak kazanabileceği talebi incelendiğinde; 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 28. Maddesinin A fıkrası uyarınca terörle mücadeleye yönelik olarak yapılacak özel harekât ve operasyonlar için görevlendirilen personele ödenecek ek tazminata ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanan
Terörle Mücadele Kapsamında Türk Silahlı Kuvvetleri Personeline Ödenecek İlave Ek Tazminata İlişkin
Esaslar’ın Ödeme Esasları başlıklı 4. maddesinin c bendinde de belirtildiği üzere görevden uzaklaştırılma halinde ödenemeyeceği hükmü görülmektedir.
14) Nitekim Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru üzerine vermiş olduğu 17/11/2016 tarih ve
2014/5973 sayılı kararında ek tazminat ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddi üzerine ret işleminin iptali istemiyle açılan davanın bazı illerde aynı birim ve aynı görevlendirme belgeleriyle görev yapan personele ek tazminat ödendiği hâlde reddedilmesi nedeniyle Anayasa’nın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesinin ve 55. maddesinde düzenlenen ücrette adaletin sağlanması ilkesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkin olarak“…Başvurucu tarafından anılan işlemin iptali istemiyle açılan davada AYİM
Üçüncü Dairesi özetle ilave ek tazminat ödenmesine ilişkin düzenlemenin, terörle yaygın ve yoğun bir şekilde mücadeleye yönelik olarak keşif, gözetleme, mayın temizleme, patlayıcı madde imhası, arama/kurtarma ve özel harekât ve operasyon görevi ile görevlendirilen birlik ve personele terörle mücadele görevinin etkinliğini artırma amacına yönelik olarak ilave ödeme yapılmasını öngördüğü, aynı fıkra kapsamındaki mevcut ek tazminattan ayrı olarak düzenlenmesi sebebiyle dar kapsamlı bir düzenleme olup kaçakçılık ve organize suçlarla mücadele görevinin ilave ek tazminat ödenecek faaliyetler kapsamında sayılmadığı, genel kolluk ve güvenlik hizmetleri çerçevesinde yürütülen mutad faaliyetlerin terörle mücadele kapsamında kabul edilerek kapsamın genişletilmesinin mümkün olmadığı, başvurucunun mutad görevi olan kaçakçılık ve organize suçlarla mücadele görevini icra ettiği, terör örgütünün devletin güvenliğini tehlikeye düşüren eylemleri ile mücadeleye yönelik (3) sayılı cetvelin 1. maddesi kapsamında doğrudan bir görev icra etmesinin söz konusu olmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar vermiştir” ifadesine yer vermiştir.
15) Emniyet Genel Müdürlüğü 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu’na baktığımızda somut olaydaki
hususlara benzer şekilde ;
15.1) “…375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesinin A fıkrasının 1 inci ve 2 nci
bendinde sıkıyönetim veya olağanüstü hal ilan edilen bölgeler veya Milli Savunma ve İçişleri
Bakanlıklarınca müştereken belirlenecek kritik yörelerde özel harekât ve operasyon timi olarak görev yapan; Emniyet Genel Müdürlüğü Emniyet Hizmetleri Sınıfı kadrolarında bulunanlara yine bu madde ile
belirlenen esaslar çerçevesinde, fiilen görev yapıldığı sürece ve bu süre ile orantılı olarak ek tazminat, (B)
fıkrasında yer alan tazminata ilave olarak ayrıca ödeneceği belirtilmiştir.
15.2) “Söz konusu mevzuat hükmünden anlaşılacağı üzere, bu tazminatın alınabilmesi belirli şartlara
bağlanmış olup; öncelikle personelin özel harekat ve operasyon timi olarak görev yapması ve fiilen bu görevi yerine getirmesi gerekmektedir. Bulundukları birlik veya birimlerin dışına çıkarak fiilen operasyona katılmayan personele ek tazminatın ödenmesi mümkün görülmemektedir.”
15.3) “Sonuç olarak, ilave ek tazminat ödemesinin gerekli şartları taşıyan personele ödenmesi gerekirken
bütün personele her ay mutat olarak yapılmasının mevzuata aykırı olduğu ve mevzuata aykırı bu uygulamanın yasal zeminde düzenleme yapılarak çözülmesi gerektiği düşünülmektedir.” hükümleri yer almaktadır.
16) Benzer şekilde Danıştay 5. Dairesinin E:2019/5399, K:2021/4837 sayılı kararında; “İçişleri Bakanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak görev yapmakta iken 20/08/2016 tarihinde açığa alınan 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair
Kanun Hükmünde Kararname’nin sayılı listesinde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan,
685 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kurulan Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu
kararıyla 01/03/2018 tarihinde göreve iade edilmesi üzerine Kahramanmaraş İl Emniyet Müdürlüğü bünyesinde 05/03/2018 tarihinde göreve başlayan davacı tarafından, açıkta kaldığı ve ihraç olduğu süre zarfında mali, sosyal, özlük hakları ve operasyon tazminatının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılan davada; İdare mahkemesince davanın kısmen kabulü ile davacıya açıkta geçen sürede ödenmeyen özlük ve parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine, operasyon tazminatı istemi yönünden davanın reddine karar verilmiş, bahsi geçen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulması istemiyle yapılan temyiz başvurusunda, temyiz isteminin reddine” karar verildiği görülmüştür.
17) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili
açıklamaları, ilgili mevzuat, emsal yargı kararları ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın talep etmekte olduğu operasyon tazminatının mutat bir ödeme olarak mali ve sosyal hak kapsamına girmediği, bu nedenle başvurana kamu görevinden uzakta kaldığı geçen süreler için operasyon tazminatı ödenmesinin mümkün olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderilmediği, dolayısıyla “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun davranmadığı, yine idarenin, başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19) 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili Van İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle, BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA, MİLLÎ SAVUNMA BAKANLIĞINA ve KARA KUVVETLERİ
KOMUTANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi