İhale sonucunun 4734 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca bildirilmemesi ihale sürecinin geçerliliğini etkiler mi (KİK)

Van Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce 18.12.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2013/170668 IKN’li “Van Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Araç Kiralama Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak, Gök-Er Taş. San. Tic. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 10.01.2014tarih ve 1285sayı ile Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulu’nun 12.03.2014 tarihli ve 2014/UH.I-1367 sayılı kararı ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Davacı Gök-Er Taş. San. Tic. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan 2014/689 esas numaralı davada, Ankara 4. İdare Mahkemesi’nin 22.05.2014 tarihli kararında “…Uyuşmazlık konusu olayda, dava konusu yapılan 12.03.2014 tarih ve 2014/UH.I-1367 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının davacının iddiaları yönünden iptali istenilen kısımlar ayrı ayrı incelendiğinde,

Dava konusu işlemin, kesinleşen ihale kararının ekinde ihale komisyonu kararının yer almamasının mevzuata aykırı olduğu iddiasının reddine ilişkin (A-1) kısmı incelendiğinde;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 41. maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Öte yandan, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Kesinleşen ihale kararının bildirilmesi” başlıklı 66. maddesinde “Kesinleşen ihale kararı, ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil, ihaleye teklif veren bütün isteklilere 65 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca alınan ihale komisyonu kararı ile birlikte bildirilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, kesinleşen ihale kararlarının tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerini içerecek biçimde ve ihale komisyonu kararı ile birlikte gönderileceği, anılan usule uyulmaması halinde ihale sonucunun bildirilmiş olmayacağı, şikâyet süresinin hesabında da ihale kararının bildirim tarihinin değil, karar gerekçelerinin bildirildiği tarihin esas alınacağı anlaşılmaktadır.

Başka bir anlatımla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, idarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan incelemenin sonucunu bildiren ve ekinde diğer isteklilerin tekliflerinin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerinin de yer aldığı 4734 sayılı Kanunun 41’inci madde hükmünde tanımlanan kesinleşen ihale kararının bildirilmesi ile isteklilerin diğer isteklilerin tekliflerinin geçerli olup olmadıkları veya hangi gerekçelerle tekliflerin uygun görülmedikleri hususlarında detaylı bilgiye sahip olmaları mümkün olacaktır.

Bu durumda, bütün isteklilere kesinleşen ihale kararının yukarıda anılan mevzuat hükmüne uygun bir şekilde bildirilmemesi, ihale sonucu üzerinde esaslı etki edebilecek, isteklilerin hak ve menfaatini etkileyen ciddi bir usul hatası olacağından, dava konusu işlemin, davacı şirketin bu yöndeki itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesine ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Dava konusu işlemin, davacı şirketin şikâyet başvurusu üzerine ihaleyi yapan idarece alınan kararın gerekçesiz olmasının mevzuata aykırı olduğu iddiasıyla yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin (A-2) kısmı incelendiğinde,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54. maddesinde “Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Uyuşmazlık konusu olayda, davacı şirketin ihaleyi yapan idareye sunmuş olduğu şikayet dilekçesi üzerine söz konusu idarenin 06.01.2014 tarihli cevap yazısı ile davacının şikayet başvurusuna gerekçeli olarak cevap verildiği görüldüğünden, dava konusu işlemin bu yönde yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Dava konusu işlemin, davacı şirketin ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik yaptığı itirazen şikayet başvurusu sonrasında İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18. maddesi kapsamında yapılan inceleme üzerine, davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine yönelik kısmı (B-1) incelendiğinde,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında; “İdareler bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmüne, aynı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37. maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz. Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmüne yer verilmiştir.

Dava konusu işlemde, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18. maddesi kapsamında davacı şirketin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi sonrasında, davacı tarafından teklif fiyata dahil edilen maliyet bileşenlerinin gösterildiği icmal tablosunda yer alan tutarların toplanması neticesinde 224.640,00 TL’lik teklif fiyatına ulaşıldığı, ancak söz konusu maliyet hesabında bir Kuruş tutarında aritmetik hata yapıldığı ve ulaşılması gereken doğru tutarın 224.640,01 TL olduğu görülmekle birlikte, 0,01 TL’lik farkta aritmetik hatadan bahsedilemeyeceği gibi işin yapımına engel bir hal taşımadığı sonucuna varıldığından, dava konusu işlemin davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlemin A-1 ve B-1 kısımlarının uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğinden 2577 sayılı Kanun’un 27. maddesi uyarınca teminat alınmaksızın yürütülmesinin durdurulmasına, A-2 kısmına ilişkin, yürütmenin durdurulması isteminin reddine, kararın tebliğini izleyen günden itibaren 7 gün içerisinde Ankara Bölge İdare Mahkemesi’ne itiraz yolu açık olmak üzere 22/05/2014 tarihinde
Oybirliğiyle karar verildi.”tespitlerine yer verilerek yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1) Kamu İhale Kurulu’nun 12.03.2014tarihli ve 2014/UH.I-1367sayılı kararının (A) ve (B) bölümlerinin birinci kısımlarının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince, 27.12.2013 tarihli kesinleşen ihale kararının 4734 sayılı Kanun’un 41’inci maddesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 66’ncı maddesine uygun şekilde tüm isteklilere bildirilmesi ve Gök-Er Taş. San. Tic. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.