ÖZET: Kamu İhale Kurulu, aşırı düşük teklif sorgulamalarının yürütülmesinde yaşanan bir hukuki uyuşmazlığı değerlendirmiştir. İnceleme sonucunda, aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kalan bir isteklinin, açıklanması istenen ve istenmeyen analiz girdileri tablosunun kendisine sunulmaması nedeniyle, açıklama istenilmeyen girdilere ilişkin de açıklama yapmaya çalışmasının, sorgulama sürecinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesine engel oluşturmadığına karar verilmiştir.

Kurul, isteklinin tüm analiz girdilerine yönelik yaptığı açıklamanın, açıklanmaması gereken analizleri de kapsadığını belirterek, mevzuata göre açıklanması gereken analizlerin yapılmış olduğunu tespit etmiştir. Bu durum, ihale kararının hukuka uygun olmadığını ortaya koymuş ve düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, Kurul, daha önceki kararını iptal ederek, aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesine karar vermiştir. Bu karar, ihale süreçlerinde şeffaflık ve adaletin sağlanması açısından önem taşımaktadır.

Karar no 2012/MK-182
Karar tarihi 18.06.2012
Toplantı No 2012/036
Gündem No 45
Gündem Konusu Kamu İhale Kurulunun 09.01.2012 tarih ve 2012/UY.II-165 sayılı kararı hakkında Ankara 1. İdare Mahkemesince verilen yürütmeyi durdurma kararının uygulanmasına ilişkin Kurul kararı alınması.

Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Müsteşarlık Yapı İşleri Genel Müdürlüğü’nce 29.07.2011tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2011/84169 IKN’li “Antalya 1500 Kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak,Alan Yapı Endüstri ve Ticaret Ltd. Şti.’nin 18.11.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.11.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 01.12.2011tarih ve 51082sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.11.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 09.01.2012tarihli ve 2012/UY.II-165sayılı karar ile; “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verilmiştir.

Davacı Aysoy İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 1. İdare Mahkemesinin 25.04.2012 tarihli E:2012/323 sayılı kararında;

“… Dosyanın incelenmesinden; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 29/07/2011 tarihinde yapılan “Antalya 1500 Kişilik Öğrenci Yurdu” ihalesinde 53 isteklinin ihaleye katıldığı, sözkonusu ihalede yaklaşık maliyetin 41.791.934,42 TL olarak belirlendiği, aşırı düşük teklif sınır değerinin ise 27.599.710,53 TL olarak belirlendiği, ihalenin 04.11.2011 tarihli ihale komisyonu kararı ile 27.720.000,00 TL teklif veren davacı şirket üzerinde bırakıldığı, anılan ihaleye katılan ve teklifi aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kalan başka bir isteklinin yaptığı şikayet başvurusunun reddi sonucu davalı idareye yapılan itirazen şikayet başvurusunun da dava konusu işlemle kabul edilerek düzeltici işlem belirlenmesi üzerine, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda; teklifi aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kalan istekliden islenen aşırı düşük teklif açıklamasının ihaleyi yapan idarece yeterli bulunmaması üzerine değerlendirme dışı bırakılması nedeniyle yaptığı şikâyet başvurusunun idarece reddedildiği, ancak davalı kuruma yaptığı itirazen şikâyet başvurusunun; idarenin yaklaşık maliyetin hazırlanması esnasında sıralı iş kalemleri listesini hazırladığı ancak söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak sıralı analiz girdileri tablosunun oluşturulmadığı, aşırı düşük tekliflerin sorgulanması esnasında, açıklanması istenen ve istenmeyen analiz girdileri tablosunun istekliye sunulmadığı, teklif sorgulama yazısında her hangi bir belirlemenin de yapılmadığı, bu nedenle de aşırı düşük tekliflerin sorgulamasına ilişkin işlemlerin Kamu ihale Genel Tebliğinin 38, 45.1.2.1, 45.1.2.2 ve 45.1.2.3 üncü maddelerine uygun olarak gerçekleştirilmediği, isteklinin açıklamasında, açıklama istenilmemesi gereken analiz girdilerine ilişkin olarak da açıklamada bulunmaya çalışıldığı, bu hususun da ihalede yapılan aşın düşük teklif sorgulamalarının sağlıklı şekilde yürütülmesine engel oluşturduğu, idarece: Kamu ihale Genel Tebliğinin belirtilen maddelerine uygun olarak, sıralı analiz girdileri listesinin oluşturularak, bu verilerin ışığında aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılmasının uygun olacağı, aşırı düşük teklif sorgulamasına konu iş kalemlerindeki açıklanması istenen ve islenmeyen analiz girdilerinin belirlenerek, aşırı düşük teklif sınırının altında teklif sunan tüm isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekçesiyle kabul edilerek, düzeltici işlem tesis edildiği görülmektedir.

Bu durumda, yukarda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntıların aşın düşük teklif açıklaması olarak isteklilerden isteneceği, bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacağı, açıklama istenilen yazıda, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerin de belirtileceğinin kurala bağlandığı görülmekte ise de; teklifi aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kalan ve itirazen şikâyet yoluna başvuran istekliye, açıklanması istenen ve istenmeyen analiz girdileri tablosunun sunulmamış olması nedeniyle; bu isteklinin, açıklama istenilmemesi gereken analiz girdilerine ilişkin olarak da açıklamada bulunmaya çalışmış olmasının, aşırı düşük teklif sorgulamalarının sağlıklı şekilde yürütülmesine engel olamayacağı, zira anılan isteklinin tüm analiz girdilerine yönelik olarak yaptığı açıklamanın, açıklanmaması gereken analizleri de kapsadığı; dolayısıyla, mevzuata göre açıklanması gereken (yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin) analizlerin de yapılmış olduğu görüldüğünden, yapılan bu analizlere dayalı olarak verilen ihale kararı üzerine davalı idarece düzeltici işlem tesis edilmesi yönündeki dava konusu işlemde, hukuka uyarlık olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlemin; uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğinden 2577 Sayılı Kanunun 27.maddesi uyarınca teminat alınmaksızın yürütülmesinin durdurulmasına, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde Ankara Bölge İdare Mahkemesi’ne itiraz yolu açık olmak üzere 25/04/2012 tarihinde
Oybirliğiyle karar verildi.”
gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

2577 sayılı İdari yargılama Usulü Kanununun 28 inci maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- 09.01.2012tarih ve 2012/UY.II-165sayılı Kurul kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi