|
ÖZET: Başvuran, Gaziantep Bilirkişilik Bölge Kurulu tarafından bilirkişi listesine kaydının yapılması talebiyle yaptığı başvurunun reddine itiraz etmiştir. İdare, başvuranın gerekli belgeleri sunamadığı ve bilirkişilik yapacağı alanlarda en az beş yıl fiili çalışma şartını yerine getirmediği gerekçesiyle başvuruyu reddetmiştir. Başvuran, iktisat mezunu olup, Ekonomi Hukuku alanında yüksek lisans yapmış olmasına rağmen, kamu görevinde geçirdiği sürelerin bilirkişilik için yeterli olmadığını savunmuştur.
Danıştay, bilirkişilik için aranan şartların 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu ve ilgili yönetmeliklerde açıkça belirtildiğini vurgulamıştır. Başvuranın sunduğu belgelerin, bilirkişilik yapacağı alanlarda gerekli olan mesleki tecrübe şartını sağlamadığını belirterek, Gaziantep Bilirkişilik Bölge Kurulu’nun kararının hukuka uygun olduğuna hükmetmiştir. Bu durumda, başvuranın bilirkişilik başvurusunun reddi, idarenin takdir yetkisini kullanma hakkı çerçevesinde değerlendirilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/3646-S.23.6066
BAŞVURU NO : 2022/15617
KARAR TARİHİ : 23/03/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : GAZİANTEP BİLİRKİŞİLİK BÖLGE KURULU
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın bilirkişi listesine kaydının yapılması istemi hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 26/10/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1.Kurumumuza tarafından yapılan şikâyet başvurusunda özetle; bilirkisi listesine kayıtlıyken yenileme basvurusuna süresi içerisinde basvuruda bulunduğunu ve 27/04/2022 tarihindeki eksik evrakları tespit edilen basvurucuların evraklarını 15 günlük süre içerisinde UYAP Bilisim Sistemi
Bilirkisi Portalı üzerinden yüklenilmesi gerektiğinin ilan edildiğini, istenilen evrakları 12/05/2022 tarihinde evrak numarasıyla 5 yıllık fiili çalısma süresine ilişkin belgeler ile ilgili olarak barkodlu sekilde edevletten alınan Hitap Hizmet Dökümü ve SGK Hizmet Dökümünün dilekçesi ekinde gönderdiğini, ayrıca
Gaziantep Vergi Dairesi Baskanlıgında çalısma süresini ve disiplin durumumu gösteren yazıyı süresi içerisinde 10/05/2022 tarihinde evrak numarasıyla hem de yenileme basvurusunda sisteme yüklediğini, 24/06/2022 tarihindeki duyuruya iliskin olarak sistem üzerinde yaptıgı sorgulamada yaklasık
4 yıldır kayıtlı oldugu bilirkişi sicilinde de yer alan, talep ettigi tüm uzmanlık alanlarından “Kurulumuzun
27/04/2022 tarihli ilanında belirtilen eksik belgelerini 15 günlük kesin süre içerisinde tamamlamadığından” red nedenleri ibaresiyle (12/05/2022 tarihine kadar istenilen belgeleri göndermesine ragmen) basvurunun red edildigini, reddedilen uzmanlık alanlarıyla ilgili olarak 4 yıldır bilirkisilik yaptığını, hem egitim bilgilerinin son olarak 2018 tarihinde mezun oldugu Gaziantep
Üniversitesi – Ekonomi Hukuku Yüksek Lisans Diploması ve transkripti yenileme basvurusu sırasında süresi içerisinde sisteme yüklendiğini hem de (08/08/2011 tarihinden beri çalışmış oldugu Gaziantep Vergi
Dairesi Başkanlığı (17/04/2017 tarihinden beri geçici görevli Gaziantep Denetim Daire Baskanlıgı) yazısını eksik evrak tamamlama süresi içerisinde sisteme yüklendiğini, iş bilgilerine bakıldıgı zaman başvurduğu uzmanlık alanlarıyla ilgili konulara vakıf oldugunun anlasılabileceğini, söz konusu bilgiler nazara alınarak basvurduğu ve tümü reddedilen uzmanlık alanlarıyla ilgili yeniden degerlendirme yapılarak reddedilen uzmanlık alanlarının kabulünü ve itirazının kabulü yönünde karar verilmesi hususunu Gaziantep Bilirkişilik
Bölge Kuruluna bildirmesine rağmen 28/07/2022 tarihinde yayınlanan Bilirkişilik Listesinde ismimin olmadığını öğrendiğini ve 21/10/2022 tarihinde itiraz başvuru sonucunun ret olarak sonuçlandığının kurum internet sitesinde tebliğ hükmünde yayınlandığını, ayrıca aynı işyerinde ve 4 yıldır birlikte bilirkişilik
listesinde olduğu arkadaşının listedeki mevcudiyetininin devam ettiğini, kendisinin uzmanlık alanlarının ise reddedildiğini iddia ederek sorunun çözümünü talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 07.11.2022 tarih ve sayılı yazısı ile şikâyet başvurusunun çözümüne esas teşkil etmesi amacıyla Gaziantep Bilirkişilik Bölge Kurulu Başkanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Gaziantep Bilirkişilik Bölge Kurulu Başkanlığından alınan 15.11.2022 tarihli ve
. Sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 6/2-g bendi uyarınca Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel
Müdürlüğü, Bilirkişilik Daire Başkanlığınca 25.01.2022 tarihinde yayımlanan 2022 Yılı Bilirkişilik
Başvuru Usul ve Esasları ile Bilirkişiliğe Kabule İlişkin Duyuru ekinde belirlenen temel ve alt uzmanlık alanlarında (Ek-1), duyuruda belirtilen usul ve esaslara göre Bilirkişiliğe ilk kez başvuru yapanlar ile
Bilirkişi listesine kayıtlı olup yenileme talebinde bulunanların başvuruları e-Devlet üzerinden UYAP
Bilişim Sistemi Bilirkişi Portalı üzerinden 31.01.2022 ile 28.02.2022 tarihleri arasında alındığı, Bilirkişilik
Daire Başkanlığınca 25.01.2022 tarihinde yayımlanan, 2022 yılı Bilirkişilik başvuru usul ve esasları ile bilirkişiliğe kabule ilişkin duyurusunda; başvuru şartları belirtilip, başvuru usulü ve başvuruya eklenecek belgelerin ilan edildiğini, ayrıca başvurunun nasıl yapılacağını gösterir başvuru klavuzuna da ilan ekinde yer verildiği, Kurula yapılan başvuruların öncelikle başvuru klavuzunda gösterilen biçimde usulüne uygun bir başvuru bulunup bulunmadığı ve duyuruda belirtilen belgelerin ibraz edilip edilmediği noktasında değerlendirmeye alındığı,
2.2 Bilirkişilik Daire Başkanlığınca 2022 yılı bilirkişilik başvuru süresinin uzatılması yönünde gelen yoğun
talepler değerlendirerek 04.03.2022 tarihinde yayımlanan 2022 yılı bilirkişilik başvuruları için ek süre verilmesine dair duyurusuna göre bilirkişiliğe ilk başvuru ve yenileme talep ekranları 04.03.2022 ile
13.03.2022 tarihleri arasında tekrar açılmış olup 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunun 11 inci maddesinin 2 inci
fıkrası, Bilirkişilik Yönetmeliğinin 42 inci maddesinin 2 inci fıkrası, 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunun 10 uncu maddesinin 1 inci fıkrası, Bilirkişilik Yönetmeliğinin 40 ıncı maddesinin 1 inci fıkrası ve Bilirkişilik
Daire Başkanlığınca duyuru ekinde yayımlanarak belirlenen temel ve alt uzmanlık alanlarına göre aranan nitelikler, uyarınca başvurularda eklenmesi gereken zorunlu belgeler yönünden başvuruların ayrı ayrı incelendiği,
2.3 Başvuran ’in, 13/03/2022 tarihinde başvuru takvimi içerisinde 40.11 kod nolu İktisat,
Ekonometri, 43.01 kod nolu Genel Muhasebe, 43.02 kod nolu Yönetim Muhasebesi, 43.05 kod nolu
Ticari İşletme ve Şirketler Muhasebesi, 46.01 kod nolu Yurt İçinden Alınan Vergi, Resim, Harç ve
Mali Yükümlülükler, 46.02 kod nolu Borsa ve Sermaye Piyasası Araçlarının Vergilendirilmesi ve
46.03 Kamu Maliyesi temel/alt uzmanlık alanlarında yenileme başvurusunda bulunduğu,
2.4 Bilirkişilik Daire Başkanlığınca 25/01/2022 tarihinde güncellenerek yayınlanan Ek-2 nolu
belgeye göre 40.11 kod nolu İktisat, Ekonometri alt uzmanlık alanında bilirkişiliğe kabul için; -6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 10 uncu ve Bilirkişilik Yönetmeliğinin 38 inci maddesindeki bilirkişiliğe kabul şartlarını taşımak.
-Üniversitelerin lisans eğitimi veren fakültelerin alt uzmanlık alanlarına uygun bölümünden mezun olmak.
2.5 Bilirkişilik Daire Başkanlığınca 25/01/2022 tarihinde güncellenerek yayınlanan Ek-2 nolu
belgeye göre 43.01 kod nolu Genel Muhasebe, 43.02 kod nolu Yönetim Muhasebesi, 43.05 kod nolu
Ticari İşletme ve Şirketler Muhasebesi alt uzmanlık alanlarında bilirkişiliğe kabul için; -6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 10 uncu ve Bilirkişilik Yönetmeliğinin 38 inci maddesindeki bilirkişiliğe kabul şartlarını taşımak.
-Üniversitelerin alt uzmanlık alanlarına uygun lisans eğitimi veren fakültelerin iktisat, işletme, maliye, bankacılık bölümlerinden veya bankacılık ve sigortacılık yüksek okullarından mezun olmak, ya da kurum veya kuruluşların muhasebe birimlerinde yönetici olarak çalışmış olmak veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) ve/veya yeminli mali müşavir (YMM) ruhsatına sahip olmak ya da Sayıştay mensubu olarak çalışmış olmak.
2.6 Bilirkişilik Daire Başkanlığınca 25/01/2022 tarihinde güncellenerek yayınlanan Ek-2 nolu belgeye
göre 46.01 kod nolu Yurt İçinden Alınan Vergi, Resim, Harç ve Mali Yükümlülükler, 46.02 kod nolu
Borsa ve Sermaye Piyasası Araçlarının Vergilendirilmesi ve 46.03 Kamu Maliyesi alt uzmanlık alanlarında bilirkişiliğe kabul için; -6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 10 uncu ve Bilirkişilik Yönetmeliğinin 38 inci maddesindeki bilirkişiliğe kabul şartlarını taşımak, -Üniversitelerin lisans eğitimi veren ilgili fakültelerin iktisat, işletme, maliye, bankacılık bölümlerinden mezun olmak veya Hazine ve Maliye Bakanlığı ve bağlı teşkilatlarında uzman, müdür, müfettiş kadrolarında çalışıyor veya çalışmış olmak ya da serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM)
ve/veya yeminli mali müşavir (YMM) ruhsatına sahip olmak veya Sayıştay mensubu olarak çalışmış olmak,
2.7 Başvuranın bilirkişilik yapacağı uzmanlık alanlarında ayrı ayrı en az beş yıl fiilen çalıştığını gösterir
belge. [sgk dökümü (başvuruda bulunduğu alanda çalıştığını gösterir, meslek kodunu içerir şekilde), vergi levhası, kurum yazısı] belgelerinin eksik olduğu tespit edilerek 2022 Yılı Bilirkişilik Başvurularında
Belgeleri Eksik Olanlara İlişkin Duyuru Bilirkişilik Bölge Kurulunun www.gaziantepbbk.adalet.gov.tr resmi internet sitesinde Bilirkişilik Yönetmeliğinin 42/5 maddesi gereğince 27/04/2022 tarihinde tebliğ mahiyetinde ilan edilerek eksik belgelerini15 günlük kesin süre içerisinde tamamlaması gerektiğinin belirtildiğini,
2.8 Başvuranın Kurulunun 27/04/2022 tarihli 2022 Yılı bilirkişilik başvurularında belgeleri eksik olanlara
ilişkin duyurusunda belirtilen eksik belgelerini 15 günlük kesin süre içerisinde tamamlamadığından
Kurulun 23/06/2022 tarih ve toplantı ve karar sayılı kararı ile başvurusunun reddine karar verilerek Bilirkişilik Bölge Kurulunun www.gaziantepbbk.adalet.gov.tr resmi internet sitesinde Bilirkişilik
Yönetmeliğinin 42/5 maddesi gereğince 24/06/2022 tarihinde tebliğ mahiyetinde ilan edildiği,
2.9 Başvuranın yasal süresi içerisinde Kurul kararına itiraz ettiğini, itirazın Kurulca değerlendirilmesi
sonunda; başvuranın Kurulun 27/04/2022 tarihli, 2022 Yılı bilirkişilik başvurularında belgeleri eksik olanlara ilişkin duyurusunda belirtilen eksik belgelerini tamamlamadığından ve bilirkişilik yapacağı uzmanlık alanlarında ayrı ayrı en az beş yıl fiilen mesleki faaliyette bulunduğunu veya bilirkişilik yaptığını belgelemediğinden Kurulun 21/10/2022 Tarih ve Toplantı, Karar sayılı kararı ile itirazının kesin olarak reddine karar verilerek, Bilirkişilik Bölge Kurulunun www.gaziantepbbk.adalet.gov.tr resmi internet sitesinde Bilirkişilik Yönetmeliğinin 42/5 maddesi gereğince 21/10/2022 tarihinde tebliğ mahiyetinde ilan edildiği,
2.10 Yineleme başvurusunun reddine ve ret kararına karşı yapılan itirazın da kesin olarak reddine ilişkin
yasal dayanakların; 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu, Bilirkişilik Yönetmeliği ve Adalet Bakanlığı Hukuk
İşleri Genel Müdürlüğü Bilirkişilik Daire Başkanlığı tarafından belirlenen şartlar ve 25.01.2022 tarihinde güncellenerek ilan edilen Bilirkişilik Temel ve Alt Uzmanlık Alanları (EK-1) ve Bilirkişilik Temel ve Alt
Uzmanlık Alanlarında Aranan Nitelikleri gösterir (EK-2) nolu belgelerin olduğu,
2.11 Başvuran her ne kadar 12/05/2022 tarihli dilekçesi ile hizmet belgesi, meslek kodunu belirtemeyecek
şekilde düzenlenmiş sgk hizmet dökümü, halen hangi ünvanda çalıştığını belirtir görev belgesi, yüksek lisans diploması ve not döküm belgesini eksik belgeler olarak Kurula göndermiş ise de, evrakın incelenmesi neticesinde ilgilinin hizmet belgesinden de anlaşılacağı üzere geçmiş hizmetlerinde memur ve V.H.K.İ.
ünvanlarında görev yapmış olduğu, sigorta hizmet dökümünde ise meslek kodları belirtilmemiş olduğundan memuriyetten önceki hizmetlerine ilişkin ayrıntılı bir tespit yapılamadığı,
2.12 Başvuranın İktisat Fakültesi lisans mezunu olması ve Ekonomi Hukuku alanında tezsiz yüksek lisans
yapmış olmasının talep ettiği uzmanlık alanlarında bilirkişilik yapması için tek başına yeterli olmadığı, mezuniyetinin yanı sıra bilirkişilik yapmak istediği alt uzmanlık alanlarında ayrı ayrı en az 5 yıl süre ile bilirkişilik yaptığını ya da mesleki faaliyette bulunduğunu belgelendirmesi gerektiği,
2.13 Başvuranın başvuru dosyasında bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinde; bilirkişilik yapacağı alt
uzmanlık alanlarında en az 5 yıl süre ile bilirkişilik yaptığını ya da mesleki faaliyette bulunduğunu belgeleyemediği,
2.14 Başvuranın Gaziantep Vergi Dairesi Başkanlığı Personel Grup Müdürlüğünde Veri Hazırlama Kontrol
İşletmeni olarak görev yaptığı, başvuranın hali hazırda yaptığı görev dikkate alındığında, başvuranın yapmakta olduğu işin bilirkişilik yapmak istediği uzmanlık alanlarında aranan mesleki faaliyette bulunma şartını karşılamadığı, başvuranın bu şartları karşılamamasına rağmen önceki başvuru döneminde sehven başvurusunun kabul edildiği, Bilirkişilik Daire Başkanlığının 25/02/2022 tarih sayılı dağıtımlı yazısının 12. maddesi gereğince başvurunun reddine karar verildiği,
2.15 Başvuranın yenileme başvuru dilekçesinin ve ekindeki belgelerin uyap bilişim sisteminden alınan
çıktıların birer örneği ilişikte gönderildiği,
2.16 Başvuranın Kurul kararına yapmış olduğu itiraza ilişkin dilekçesinin ve ekindeki belgelerin uyap
bilişim sisteminden alınan çıktıların birer örneği ilişikte gönderildiği,
2.17 Başvuranın talebine ilişkin olarak bu aşamada şikayet konusunu “dostane çözüme” kavuşturmak için
Kurulca yapılabilecek herhangi bir işlemin olmadığı, Değerlendirmelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
3.1 “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
3.2 “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. Hukuk Muhakemeleri Kanunu 284 üncü maddesinde; “Bilirkişi, Türk Ceza Kanunu anlamında kamu görevlisidir.”, 6. 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun;
6.1“Amaç ve kapsam” başlıklı 1 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Bu Kanunun amacı; bilirkişilerin nitelikleri, eğitimi, seçimi ve denetimine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi ile bilirkişilik için etkin ve verimli bir kurumsal yapı oluşturulmasıdır.”,
6.2 “Bilirkişilik Daire Başkanlığı ve görevleri” başlıklı 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası (a) bendinde;
“Bilirkişilik hizmetlerine ilişkin temel ve alt uzmanlık alanlarını tespit etmek.”, (b) bendinde; “Temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilerin sahip olması gereken nitelikleri belirlemek.”, (g) bendinde; “Bilirkişiliğe kabule ilişkin usul ve esasları belirlemek.”,
6.3 “Bilirkişilik bölge kurullarının görevleri” başlıklı 8 inci maddesinin birinci fıkrası (a) bendinde;
“Bilirkişilik hizmetlerinin ilgili mevzuata uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak.”, (b) bendinde; “Bilirkişiliğe kabule ve bilirkişilerin sicile ve listeye kaydedilmesine karar vermek.”, (c) bendinde; “Sicile kayıtlı bilirkişilerin temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilik listelerini oluşturmak.”,
6.4 “Bilirkişiliğe kabul şartları” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (f), (g) ve (ğ)
bendlerinde; “ f) Bilirkişilik yapacağı uzmanlık alanında en az beş yıl fiilen çalışmış olmak ya da daha fazla çalışma süresi belirlenmiş ise bu süre kadar fiilen çalışmış olmak.
g)Meslek mensubu olarak görev yapabilmek için mevzuat tarafından aranan şartları haiz olmak ve mesleğini yapabilmek için gerekli olan uzmanlık alanını gösteren diploma, mesleki yeterlilik belgesi, uzmanlık belgesi veya benzeri belgeye sahip olmak.”, (ğ) Bilirkişilik temel ve alt uzmanlık alanlarına göre belirlenen yeterlilik koşullarını taşımak.”,
6.5 “Bilirkişiliğe başvuru, seçilme usulü ve sicile kayıt” başlıklı 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasında;
“Bölge kurulu karar verirken sicile kayıt bakımından öncelikle başvuranın 10 uncu maddedeki şartları taşıyıp taşımadığını değerlendirir ve şartları taşıyanlar arasından başvuranın mesleki tecrübesini, katıldığı meslek içi eğitimleri veya uzmanlığı gösteren belgeleri dikkate alarak en liyakatli olanları seçer.”,
6.6 “İtiraz ve dava hakkı” başlıklı 15 inci maddesinde; “Bölge kurulu kararlarına karşı, kararın tebliğ
veya ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde kararı veren bölge kuruluna itiraz edilir. Bölge kurulunun itiraz üzerine verdiği kararlara karşı yetkili idare mahkemesine dava açılabilir.”, 7. Bilirkişilik Yönetmeliği’nin;
7.1 “Yetkinlik ve mesleki özen” başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Bilirkişi, adalete hizmet
etme bilinciyle, görevini etkin, zamanında ve verimli biçimde yerine getirmeyi, sunduğu hizmet kalitesini yükseltmeyi hedefler.”,
7.2 “Bölge kurulunun görevleri” başlıklı 21 inci maddesinde; “Bölge kurulunun görevleri şunlardır:
a) Bilirkişilik hizmetlerinin ilgili mevzuata ve belirlenen ilkelere uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak.
b) Bilirkişiliğe kabule ve bilirkişilerin sicile ve listeye kaydedilmesine karar vermek.
c) Sicile kayıtlı bilirkişilerin temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bölge listesini oluşturmak.
ç) Bilirkişilerin sicil ve bölge listesinden çıkarılmasına karar vermek.
d) İlgili mevzuat ve Bakanlığın düzenleyici işlemleri ile belirlediği ilkeler çerçevesinde bilirkişilerin denetimini yapmak ve performansını ölçmek.
e) Özel hukuk tüzel kişilerinin bilirkişilik faaliyetinde bulunmalarına izin vermek, izinlerini iptal etmek, bilirkişiliğe ilişkin faaliyet ve raporlarını denetlemek.
f) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.”,
7.3 “İtiraz ve Dava Hakkı” başlıklı 28. maddesinde; “Bölge kurulu kararlarına karşı, kararın tebliğ veya
ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde kararı veren bölge kuruluna itiraz edilir. İtiraz üzerine bölge kurulu tarafından verilen karar yeniden değerlendirilerek itirazın kabulüne ya da reddine karar verilir ve karar itiraz edene tebliğ edilir. Bölge kurulunun itiraz üzerine verdiği kararlara karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir.”,
7.4 “Bilirkişiliğe başvuru ve kabul şartları” başlıklı 38 inci maddesinin (g) bendinde; “Meslek mensubu
olarak görev yapabilmek için ilgili mevzuat gereği aranan şartları haiz olmak ve mesleğini yapabilmek için gerekli olan uzmanlık alanını gösteren diploma, meslekî yeterlilik belgesi, uzmanlık belgesi, ustalık belgesi veya benzeri belgeye sahip olmak.”, (ğ) bendinde; ‘’Daire Başkanlığının bilirkişilik temel ve alt uzmanlık alanlarına göre belirlediği yeterlilik koşullarını taşımak.”,
7.5 “İlan” başlıklı 39 uncu maddesinde; “Bölge kurulu, bilirkişi listelerinin oluşturulması veya ihtiyaca
göre güncellenmesi amacıyla, bilirkişi sıfatıyla listeye kaydolmak isteyen ilgililerin yerleşim yerinin veya mesleki faaliyetlerini yürüttüğü yerin bağlı olduğu bölge kuruluna ya da ilk derece mahkemesi adli veya idari yargı adalet komisyonuna müracaat etmeleri hususunda her yıl Daire Başkanlığınca belirlenecek tarihe kadar ilân yapar. Bu hususu, yetki çevresinde gerekli gördüğü kamu kurum ve kuruluşlarına, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ve ilgili diğer yerlere yazıyla bildirir. İlân, Daire Başkanlığı, bölge kurulları ile bölge adliye ve bölge idare mahkemelerinin internet sitelerinde yayımlanır. İlânda, sicile ve listeye başvuru ve kabul şartları için gerekli belgeler ile başvuru alınacak temel ve alt uzmanlık alanları gösterilir.” hükümlerine yer verilmiştir.
7.6 “Başvuruların değerlendirilmesi” başlıklı 42 nci maddesinin 5 inci fıkrasında; “(5) Başvurunun
reddine ilişkin karar bölge kurulları, bölge adliye ve bölge idare mahkemelerinin internet sitelerinde yayımlanması suretiyle duyurulur. Bu duyuru tebliğ yerine geçer.”, Hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran 1 numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verilen başvurusunda özetle; Gaziantep
Bilirkişilik Bölge Kurulunun verdiği red kararının iptal edilmesini ve belirtilen alt uzmanlık alanlarında yaptığı başvurusunun kabul edilerek bilirkişi listesine kaydının yapılmasını talep etmektedir.
10. Somut olayda idare tarafından gönderilen ve başvuran tarafından dilekçe ekinde sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
10.1 Başvuranın, 27/08/2007 – 30/08/2021 tarihleri arasında ‘Memur’ ve ‘Veri hazırlama kontrol işletmeni’
ünvanıyla 14 yıl 1 ay kamu görevlisi olarak çalıştığı, yine başvuranın 04/01/2004 – 14/07/2005 tarihleri arasında işyeri nolu GAZDAŞ AŞ. Şirketinde 1 yıl 6 ay 10 gün çalıştığı,
10.2 Başvuranın ‘İktisat bölümü’ mezunu olduğu ve Gaziantep Üniversitesi ‘Ekonomi hukuku’ alanındaki
yüksek lisans eğitimini 25/06/2018 tarihinde tamamlayarak mezun olduğu,
10.3 Başvuranın 13/03/2022 tarihinde Gaziantep Bilirkişilik Bölge Kuruluna, 40.11 kod nolu İktisat,
Ekonometri, 43.01 kod nolu Genel Muhasebe, 43.02 kod nolu Yönetim Muhasebesi, 43.05 kod nolu
Ticari İşletme ve Şirketler Muhasebesi, 46.01 kod nolu Yurt İçinden Alınan Vergi, Resim, Harç ve
Mali Yükümlülükler, 46.02 kod nolu Borsa ve Sermaye Piyasası Araçlarının Vergilendirilmesi ve
46.03 Kamu Maliyesi temel/alt uzmanlık alanlarında yenileme başvurusunda bulunduğu ve başvurusu
sonucunda; Gaziantep Bilirkişilik Bölge Kurulunun 24/06/2023 başvuranın aranan nitelikleri taşımadığı ve istenen belgeleri sunamadığı gerekçesiyle talep ettiği alt uzmanlık alanlarına yönelik başvurusunun reddedildiği,
10.4 Bu karar üzerine Gaziantep Bilirkişilik Bölge Kuruluna itiraz ettiği, Bölge Kurulunun 21/10/2022
Tarih ve 2022/12 Toplantı karar sayılı kararında “eksik belgelerini tamamlamadığından ve bilirkişilik yapacağı uzmanlık alanlarında ayrı ayrı en az beş yıl fiilen mesleki faaliyette bulunduğunu veya bilirkişilik yaptığını belgelemediğinden” itirazının kesin olarak reddedildiği anlaşılmıştır.
11. Bilirkişilik müessesi çeşitli yargı kararları ve bilimsel içtihatlara göre “kamu görevi” olarak tanımlanmaktadır. Bilirkişilerin; görev ve yetkilerinin kanunla belirlenmesi, ceza yargılamalarında yemin etmekle mükellef olmaları, tanıklıktan çekinme ve sır saklama yükümlülüklerinin olması, görevlendirmelerinin adli makamlarca yapılmaları, devletle aralarında kamu hukukundan kaynaklanan bir bağın olması, bazı durumlarda bilirkişilik yapmaktan kaçınmalarının yasak olması, Türk Ceza Kanunu kapsamında belirli davranışlardan kaçınmakla yükümlü bulunmaları ve bu davranışları yaptıkları takdirde bilirkişilik görevi yapmaktan yasaklanmaları, yargısal ihtilafların çözümünde etkin olmaları özellikleri kamu görevlisi olarak sayılmasında örnek teşkil etmektedir. Ayrıca Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m.284), Türk Ceza Kanunu (m.279.282), Ceza Muhakemeleri Kanunu (m. 68, 1/2; m.72,1) ve Danıştay İdari Dava
Daireleri Kurulunun 2015/621 tarihli kararında bilirkişilerin kamu görevlisi sayılması gerektiği belirtilmiştir.
12. 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 10 uncu maddesinde bilirkişiliğe kabul şartları düzenleme altına alınmıştır. Genel hükümlerin yanında söz konusu maddede ayrıca bilirkişilik faaliyetinde bulunacak kişinin temel ve alt uzmanlık alanlarına göre belirlenen yeterlilik koşullarını taşıması gerektiği vurgulanmıştır.
13. Bilirkişilik Kanununun 6 ncı maddesi ile Bilirkişilik Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinde Bilirkişilik
Daire Başkanlığının görevleri belirtilmiştir. Bilirkişilik Daire Başkanlığının görevlerinden bir tanesi de
Bilirkişilik hizmetlerine ilişkin temel ve alt uzmanlık alanlarını tespit etmek ve temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilerin sahip olması gereken nitelikleri belirlemektir.
14. 25.01.2022 tarihinde Bilirkişilik Daire Başkanlığının internet sitesinde yapılan duyurunun “Başvuru
Usulü” başlıklı bölümün 5 inci maddesinde; kişilerin başvuru sırasında en fazla üç temel uzmanlık alanı ve seçilen her bir temel uzmanlık alanında da en fazla üç alt uzmanlık alanına kayıt olmak için başvuru yapılabileceği belirtilmiştir.
15. Gaziantep Bilirkişilik Bölge Kurulunun cevabi yazısında başvuranın talep ettiği alt uzmanlık alanları için Bilirkişilik Daire Başkanlığınca belirlenen ve ilan edilen aranan nitelikler ayrı ayrı belirtilmiştir. Buna göre; 15.1. 40.11 kod nolu İktisat, Ekonometri alt uzmanlık alanında bilirkişiliğe kabul için; -6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 10 uncu ve Bilirkişilik Yönetmeliğinin 38 inci maddesindeki bilirkişiliğe kabul şartlarını taşımak.
-Üniversitelerin lisans eğitimi veren fakültelerin alt uzmanlık alanlarına uygun bölümünden mezun olmak.
15.2. 43.01 kod nolu Genel Muhasebe, 43.02 kod nolu Yönetim Muhasebesi, 43.05 kod nolu Ticari
İşletme ve Şirketler Muhasebesi alt uzmanlık alanlarında bilirkişiliğe kabul için; -6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 10 uncu ve Bilirkişilik Yönetmeliğinin 38 inci maddesindeki bilirkişiliğe kabul şartlarını taşımak.
-Üniversitelerin alt uzmanlık alanlarına uygun lisans eğitimi veren fakültelerin iktisat, işletme, maliye, bankacılık bölümlerinden veya bankacılık ve sigortacılık yüksek okullarından mezun olmak, ya da kurum veya kuruluşların muhasebe birimlerinde yönetici olarak çalışmış olmak veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) ve/veya yeminli mali müşavir (YMM) ruhsatına sahip olmak ya da Sayıştay mensubu olarak çalışmış olmak.
15.3. 46.01 kod nolu Yurt İçinden Alınan Vergi, Resim, Harç ve Mali Yükümlülükler, 46.02 kod nolu
Borsa ve Sermaye Piyasası Araçlarının Vergilendirilmesi ve 46.03 Kamu Maliyesi alt uzmanlık alanlarında bilirkişiliğe kabul için; -6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 10 uncu ve Bilirkişilik Yönetmeliğinin 38 inci maddesindeki bilirkişiliğe kabul şartlarını taşımak, -Üniversitelerin lisans eğitimi veren ilgili fakültelerin iktisat, işletme, maliye, bankacılık bölümlerinden mezun olmak veya şartlarını taşımak gerektiği görülmektedir.
15.4. Bilirkişilik Daire Başkanlığınca yayınlanan Temel ve Alt Uzmanlık Alanlarına Yönelik Aranan
Niteliklere İlişkin EK-2’de; hem ‘Muhasebe’ hem de ‘Vergiler ve Mali Yükümlülükler’e yönelik aranan nitelikleri taşıyanlardan liyakatlı olanların belirleneceği, ilgili fakültenin ilgili bölümünden mezun olma, yüksek lisans veya doktora yapma, ilgili alt uzmanlık alanlarında mesleki gelişim faaliyeti, meslekiçi eğitimler, mesleki ve akademik çalışmaler ile mesleki başarıların dikkate alınacağı belirtilmiştir.
16. Konuyla alakalı olarak Anayasa Mahkemesinin 15.04.2020 tarihli ve E:2018/152, K:2020/11 sayılı kararında; “29. Kanun’un 1. maddesinde Kanun’un, bilirkişilerin nitelikleri, eğitimi, seçimi ve denetimine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi ile bilirkişilik için etkin ve verimli bir kurumsal yapının oluşturulması amacıyla çıkarıldığı ifade edilmiştir. Kanun uyarınca çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde oy ve görüşüne başvurulan bilirkişiler bu konuda temel eğitim almak, yapacağı uzmanlık alanında en az beş yıl fiilen çalışmak, alanlarında uzmanlıkları ve bilimsel yeterlilikleri bulunmak ve bilirkişilik yapması için Kanun’da öngörülen diğer şartları taşımak kaydıyla başvuranlar arasından bölge bilirkişilik kurullarınca seçilerek sicile kaydedilirler. Böylece ülke genelinde bilirkişilerin seçimi ve bilirkişilik listelerinin oluşumu bakımından belli bir standart ve uyum sağlanmasının ayrıca bilirkişilerin görevleriyle ilgili tutum ve davranışları ile hazırladıkları raporların ilgili mevzuata uygunluğun bölge kurulları tarafından denetlenerek bilirkişilik kurumunun varlık amacına uygun olarak işlemesinin hedeflendiği anlaşılmaktadır.” ifadeleriyle bilirkişilik müessesesinde etkin ve kurumsal bir yapının oluşturulmasının önemini belirtmiştir.
17. İdare hukukunun genel ilkeleri, yargı kararları ve bilimsel içtihatlara göre, idarenin işlem tesis ederken takdir yetkisini kullanma hakkı vardır. Ancak bu yetkiyi kullanırken keyfi davranmamalı, eşitlik ilkesine uygun hareket etmeli, adil olmalı, hakkaniyet ölçüsüne dikkat etmelidir. Tüm bu ilkelerin yanı sıra idari işlemlerin tesis edilirken belirli ölçütler esas alınmalıdır. Bu ölçütler; hukuka uygunluk, kamu yararı ve kamu hizmetinin gereklilikleri şeklinde belirtilebilir.
18. Başvuran tarafından; iktisat bölümü mezunu olması, Ekonomi Hukuku alanında yüksek lisans yapması ve halen Gaziantep Vergi Dairesi Başkanlığında 08/08/2011 tarihinden beri “Veri hazırlama kontrol işletmeni” olarak görev yapması nedeniyle talep ettiği temel ve alt uzmanlık alanları için aranan şartları taşıdığını, yasal süresi içerisinde istenen belgelerle birlikte başvuru yapmasına rağmen bilirkişilik talebinin hukuka aykırı olarak reddedildiğini iddia edilmişti. İdare tarafından başvuranın iktisat mezunu olması ve
Ekonomi hukuku alanında yüksek lisans yapmış olmasının bilirkişiliğe kabul için tek başına yeterli olmadığı, 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 10’uncu maddesini 1’inci fıkrasının (f) bendi gereği bilirkişilik yapılacak alanda 5 yıl fiilen çalışma şartının sağlanması gerektiği, başvuranın sunduğu görev
yaptığına dair belgeler ve hizmet döküm belgelerinden ‘memur’ ve ‘Veri hazırlama kontrol işletmeni’ olarak kamuda görev yaptığı, 04/01/2004 – 14/07/2005 tarihleri arasında 1015815 işyori nolu GAZDAŞ
AŞ. Şirketinde 1 yıl 6 ay 10 gün çalışmasının ise meslek kodu içermemesi nedeniyle tanımlanamadığı, bu nedenle başvuranın bilirkişilik yapmak istediği alanda 5 yıllık fiilen çalışmasını belegeleyemediği gerekçesiyle bilirkişilik talebinin reddedildiği ifade edilmiştir. Başvuranın talep ettiği alt uzmanlık alanlarına ilişkin eğitim şartını taşımakla birlikte ilgili alt uzmanlık alanı için 6754 sayılı Bilirkişilik
Kanununun 10’uncu maddesini 1’inci fıkrasının (f) bendi gereği bilirkişilik yapılacak alanda 5 yıl fiilen çalışma şartının sağlanması gerektiği, başvuranın 27/08/2007 – 30/08/2021 tarihleri arasında ‘Memur’ ve
‘Veri hazırlama kontrol işletmeni’ ünvanıyla 14 yıl 1 ay kamu görevlisi olarak çalıştığı, yine başvuranın 04/01/2004 – 14/07/2005 tarihleri arasında 1015815 işyori nolu GAZDAŞ AŞ.’de 1 yıl 6 ay 10 gün çalıştığı görülmektedir. Başvuranın kamuda yaptığı çalışmalarını ‘memur’ ve ‘Veri hazırlama kontrol işletmeni’ ünvanıyla yaptığı, anılan çalışmaların iktisat ve Ekonomi Hukuku alanında fiilen çalışma olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, başvuranın 04/01/2004 – 14/07/2005 tarihleri arasında işyori nolu GAZDAŞ AŞ.’de 1 yıl 6 ay 10 gün çalışmanın ise meslek kodu içermediği, bu çalışmanın iktisat veya ekonomi hukuku alanında olduğu kabul edilse dahi süre itibariyle tek başına 5 yıllık fiilen çalışma şartını yerine getirmesinin mümkün olmadığı, bu durumda idarece başvuranın talep ettiği alt uzmanlık alanlarına yönelik bilirkişilik talebinin reddine yönelik işlemde hukuka aykırı bir yön tespit edilememiştir.
19. Başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, Kurumumuz kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Çeşitli kanunlarda, yargı kararlarında ve bilimsel içtihatlarda kamu görevlisi olarak kabul edilen bilirkişilerin, belirli alanlarda ihtisasının olması ve ihtisas konusu alanlarda mesleki tecrübeye sahip olması, hukuki uyuşmazlıkların gereğince çözülebilmesi bakımından önem arz etmektedir. Gaziantep Bilirkişilik Bölge Kurulunun 2022 yılı bilirkişi başvurularında;
40.11 kod nolu İktisat, Ekonometri, 43.01 kod nolu Genel Muhasebe, 43.02 kod nolu Yönetim
Muhasebesi, 43.05 kod nolu Ticari İşletme ve Şirketler Muhasebesi, 46.01 kod nolu Yurt İçinden
Alınan Vergi, Resim, Harç ve Mali Yükümlülükler, 46.02 kod nolu Borsa ve Sermaye Piyasası
Araçlarının Vergilendirilmesi ve 46.03 Kamu Maliyesi alt uzmanlık alanlarında mesleki tecrübe, eğitim durumu ve bilirkişi dosyasında görev yapma tecrübesi yönünden değerlendirmeye tabi tutması, bilirkişilik müessesinde ihtisaslaşma ve bilirkişilerin niteliğinin artması amacına yönelik bir idari işlem olduğunu göstermektedir. Gaziantep Bilirkişilik Bölge Kurulunun 2022 yılı bilirkişi listesini oluştururken bu hususta verdiği kararın, idarenin takdir yetkisini kullanırken esas alması gereken ölçütlerden; hukuka uygunluk, kamu yararı ve kamu hizmetinin gereklilikleri ilkelerine uygun bir idari işlem olduğu görülmektedir. Başvuranın; veri hazırlama kontrol işletmeni olarak görev yapması, anılan işin başvuranın bilirkişilik yapmak istediği uzmanlık alanlarında aranan mesleki faaliyette bulunma şartını karşılamaması, ilgili alt uzmanlık alanlarında yaptığı başvurunun kabul edilmemesinde makul bir gerekçe oluşturmaktadır.
Bu nedenlerle başvuranın uzmanlık ve alt uzmanlık alanlarındaki başvurusunun Gaziantep Bilirkişilik
Bölge Kurulu tarafından reddedilmesi kararının hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonucu ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde
Kurumumuza gönderildiği, bu nedenle “makul sürede karar verme”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davranıldığı görülmüştür.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca, bu Ret
Kararının başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Gaziantep İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve GAZİANTEP BİLİRKİŞİLİK BÖLGE KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi