ÖZET: Kamu İhale Kurulu, yapılan inceleme sonucunda, aşırı düşük teklif sorgulaması yapma yetkisinin idareye ait olduğunu ve bu yetkinin kamu yararı doğrultusunda kullanıldığını belirlemiştir. İhaleye katılan firmalar arasında yapılan değerlendirmede, en düşük teklifin yaklaşık maliyetin oldukça altında olduğu tespit edilmiştir. Ancak, ihaleyi gerçekleştiren idare, aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan en avantajlı teklifi sunan firmayı seçmiştir. Davacı şirketin itirazı, bu durumun hukuka aykırı olduğu iddiasıyla yapılmış olsa da, Kurul, idarenin bu takdir yetkisini kullanmasının hukuka uygun olduğunu ve itirazın reddedilmesinde hukuki bir isabetsizlik bulunmadığını vurgulamıştır. Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, davacı şirketin başvurusunu reddederek, idarenin kararını onaylamıştır. Bu karar, ihale süreçlerinde aşırı düşük teklif sorgulamasının gerekliliği ve idarenin takdir yetkisi açısından önemli bir değerlendirme sunmaktadır.

Karar no 2013/MK-236
Karar tarihi 24.07.2013
Toplantı No 2013/049
Gündem No 61
Gündem Konusu 26/12/2011 tarih ve 2011/UH.II-4389 sayılı karara ilişkin Danıştay 13.Dairesinin 08/02/2013 tarih ve E:2012/2715, K:2013/295 sayılı karara ilişkin işlem tesis edilmesi

Sağlık Bakanlığı Afyon Devlet Hastanesi’nce 01.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2012 Yılı 60 Personel İle 12 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Fesleğen Tem. Bilg. Yem. Gıda Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.tarafından yapılan şikâyet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulunun 26.12.2011tarih ve 2011/UH.II-4389sayılı kararı ile “4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan Kurul Kararınıniptali istemiyle Fesleğen Tem. Bilg. Yem. Gıda Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından açılan davada Ankara 10. İdare Mahkemesinin 22.02.2012 tarih ve E:2012/169 sayılı kararı ile “yürütmenin durdurulması isteminin reddine” karar verilmiş, akabinde davacı tarafından itiraz edilmesi üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 14.03.2012 tarih ve Y.D İtiraz No: 2012/1113 sayılı kararı ile dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anılan mahkeme kararı üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 19.04.2012 tarih ve 2012/MK-118 sayılı Kararı ile;

“1- Kamu İhale Kurulunun 26.12.2011 tarihli ve 2011/UH.II-4389 sayılı kararının iptaline, 2- Anılan Mahkeme kararı uyarınca, yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerin teklifleri ile ilgili olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihale işlemlerine devam edilmesi hususunda 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Bu defa, Ankara 10. İdare Mahkemesinin 20.06.2012 tarih ve E:2012/169, K:2012/1093 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine, Kurumca temyiz yoluna başvurulmuş olup, temyiz incelenmesi sonucunda Danıştay 13. Dairesinin 08.02.2013 tarih ve E:2012/2715, K:2013/295 sayılı kararında ““Dava dosyasının incelenmesinden; Afyon Devlet Hastanesi Baştabipliğince 01.11.2011 tarihinde açık ihalesi yapılan “2012 yılı 60 personel ile 12 aylık yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmet alımı” ihalesine davacı şirketin katıldığı, söz konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin 3.423.360 TL olduğu ve ihalenin 2.904.000 TL bedelle en düşük teklifi sunan Yeni Bayram Gıda İnş. Haz. Yem. Pet. Ür. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerine bırakıldığı, davacı şirket tarafından ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın sonuçlandırılmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek Kamu İhale Kurulu’na itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, başvurunun 26.12.2011 tarih ve 2011/UH.II-4389 sayılı Kurul kararı ile reddi üzerine temyizen incelenen dava açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu ihalede, yaklaşık maliyetinin 3.423.360 TL olarak belirlendiği, 10 isteklinin ihaleye geçerli teklif verdiği, 4 isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirmeye alınmadığı, geriye kalan 6 teklifin de yaklaşık maliyetin altında olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sunan Yeni Bayram Gıda İnş. Haz. Yem. Pet. Ür. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 2.904.000,-TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi sunan Aydar Simav Yemek Sanayinin 3.110.400,00 TL ve en yüksek geçerli teklif sunan Özata Gıda Soğuk Hava Tes. Sos. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 3.328.200.00,00 TL teklif bedeli sunduğu, geçerli kabul edilen en yüksek teklifin yaklaşık maliyetten 95.160,00 TL, en düşük teklifin ise yaklaşık maliyetten 519.360,00 TL düşük olduğu, böylece ekonomik açıdan en avantajlı 1. ve 2. teklifler ile geçerli kabul edilen isteklilerin teklif fiyatları arasındaki farkın makul karşılanabilecek düzeyde olduğu anlaşılmakta olup, ihale üzerinde kalan isteklinin teklif ettiği bedelin Hizmet Alımları İhale Yönetmeliğinin 9/3. maddesinde öngörülen en yüksek kar marjı tutarı olan % 20 oranı indirgenerek bulunan 2.738.688 TL tutarındaki karsız yaklaşık maliyet bedelinin de üzerinde olduğu dikkate alındığında, aşırı düşük teklif sorgulama yapıp yapmama konusunda takdir yetkisi bulunan ve bu yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullandığı anlaşılan ihaleyi yapan idarenin, aşırı düşük teklif sorgulaması yapmaksızın ihaleyi doğrudan en avantajlı teklifi sunan firma üzerinde bırakmasına karşı davacı şirketin yaptığı itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, bu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararında da hukuki isabet görülmemiştir.” gerekçesiyle temyiz isteminin kabulü ile Ankara 10. İdare Mahkemesinin 20.06.2012 tarih ve E:2012/169, K:2012/1093 sayılı kararının bozulmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan mahkemeye gönderilmesine karar verilmiş olup, anılan Danıştay Kararı Hukuk Danışmanlığı tarafından 09.07.2013 tarihinde tebellüğ edilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında; yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28/1 maddesinde; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 19.04.2012 tarih ve 2012/MK-118 sayılı Kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi