Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında aşırı düşük teklif sorgulaması yapılabilir mi (KİK)

Manavgat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nce 02.08.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Antalya İli Manavgat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Taşımalı İlkokul/Ortaokul Kapsamında Bulunan Öğrencilere Sıcak Öğle Yemeği Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Harput İaşe İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.tarafından yapılan şikâyet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulunun 23.12.2013tarihli ve 2013/UH.I-4914sayılı kararı ile; “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, MKİ Ömsan İyiollar Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 4. İdare Mahkemesinin 13.03.2014 tarihli, E:2014/145 sayılı kararı ile “…Dava dosyasının incelenmesinden; Manavgat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 02.08.2013 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Antalya İli Manavgat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Taşımalı İlkokul/Ortaokul Kapsamında Bulunan Öğrencilere Sıcak Öğle Yemeği Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak diğer bir şirketin yaptığı itirazen şikâyet başvurusu sonucunda; idare tarafından yaklaşık maliyetin 1.449.264,67 TL, kar hariç yaklaşık maliyetin ise 1.207.720,56 TL olarak belirlendiği, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren davacı şirketten açıklama istenildiği, yapılan açıklamada aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında genel maliyete ilişkin hesap cetvelinin sunulduğu, söz konusu cetvelde; 25 personel işçilik maliyeti; 115.313,58 TL, Lpg maliyeti:47.486,9668 TL, ekmek maliyeti:85.384,80 TL, 4 araç yakıt maliyeti:14.160,00 TL, 9 ay ilaçlama maliyeti:1.710,00 TL, 25 personel üniforma maliyeti:1000,00 TL, 3216 kişinin yemek maliyeti:307.071,18 TL, elektrik maliyeti:2.110,72 TL, su maliyeti:1.515,88 TL, deterjan maliyeti: 6.415,54 TL, Kik payı:367,154 TL, Damga vergisi:6.961,25 TL, firma kârının:144.812,20 TL olarak belirtildiği ve toplam teklif tutarı olan 734.309,28 TL ye ulaşıldığı, öğle yemeği hizmeti işinin kendi mutfağında yapılacağı belirtilerek buna ilişkin tapu senedi sunulması üzerine yapılan değerlendirmede davacı şirketin teklifinin aşırı düşük teklif kabul edilerek düzeltici işlem belirlenmesi üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İlgili kurul kararının azlık oyunda; “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.” şeklinde açıklama yapılmıştır.

Yapılan bu açıklamalar ışığında, dava konusu ihalenin teknik şartnamesi incelendiğinde personel sayısının belirlenmediği, sadece yeterli sayıda personel çalıştırılmasının istenmesi karşısında ilgili ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmadığı, bu kapsamda söz konusu ihalenin aşırı düşük teklif açıklamalarının Tebliğin 79.4 hükmü uyarınca yapılamayacağı, dava konusu Kurul kararının azlık oyunda belirtildiği üzere yeni bir modül belirlenerek teklif fiyatının buna göre belirlenmesi gerektiği anlaşıldığından bahisle dava konusu Kurul kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Dava konusu ihaleye ilişkin olduğu görüldüğünden uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğacağı açıktır.”şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında; yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- 23.12.2013tarihli ve 2013/UH.I-4914sayılı Kurul kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.