|
ÖZET: Başvuran, teknik lise mezunu olarak kademe ilerlemesi talep etmiş, ancak İçişleri Bakanlığı, 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu’nun 13’üncü maddesi gereğince Jandarma personelinin özlük işlerinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun uygulanacağını, ancak terfi ve mali haklar açısından 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun geçerli olduğunu belirtmiştir. Başvuranın, 4 yıl (hazırlık + 3 yıl) olan lise öğreniminin kademe ilerlemesine esas alınamayacağı ifade edilmiştir.
Yapılan değerlendirmede, başvuranın yüksekokul mezunu olarak mesleğe kabul edildiği ve bu nedenle lise öğrenimine kademe ilerlemesi uygulanabilmesi için yasal bir dayanağın bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu çerçevede, başvuranın talebinin reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığına karar verilmiştir. Başvuru, ilgili mevzuat ve idarenin açıklamaları doğrultusunda incelenmiş ve sonuç olarak başvurunun reddi gerektiği belirlenmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/8013-S.23.13102
BAŞVURU NO : 2023/3696
KARAR TARİHİ : 23/06/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın tarafına kademe ilerlemesi uygulanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 17/03/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran; Samsun İl Jandarma K.lığı emrinde astsubay olarak görev yapmakta olduğunu, kuruma girmeden önce okuduğu lise öğrenimini 3+1(Hazırlık) toplam 4 yıl şeklinde 2003-2007 tarihleri arasında tamamladığını, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36’ncı maddesine göre teknik lise bitirenlere bir kademe ilerlemesi verildiğini, 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununda 2016 yılı 668 sayılı KHK ile yapılan değişiklikle Jandarma Genel Komutanlığının İçişleri Bakanlığına bağlandığını ve
Jandarma Hizmetleri Sınıfı personelinin her türlü özlük işlerinde bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun uygulanacağı hükmünün bulunduğunu, konuyla ilgili kurumuna yaptığı başvuruların reddedildiğini iddia ve ifade ederek oluşan hak kaybının giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığının başvuru konusuna ilişkin 07/04/2023 tarihli ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu’nun 13’üncü maddesinde; “Jandarma
Hizmetleri Sınıfı personelinin her türlü özlük işlerinde, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, 657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu uygulanır. Ancak, nasıp ve terfi, aylık ve diğer mali ve sosyal haklar bakımından statü ve rütbelerine göre 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu hükümleri uygulanır. …” hükmünün yer aldığı;
2.2. 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun 67’nci maddesinde; “Türk Silahlı Kuvvetleri için muvazzaf astsubay kaynakları; Astsubay meslek yüksekokulları, fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarıdır.” hükmünün, 79’uncu maddesinde; “… Kendi nam ve hesabına fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarını bitirdikten sonra muvazzaf astsubay olmak için başvuranlardan, temel askerlik eğitimini başarıyla bitirip muvazzaf astsubay nasbedilenlerin, hazırlık sınıfı ve sınıfta kalmalar hariç olmak üzere astsubay meslek yüksekokullarından yıl itibariyle fazla olan öğrenim süreleri, kıdemlerinden sayılır ve bunların hangi rütbelerde ne kadar eksik bekletilecekleri yönetmelikte gösterilir. …” hükmünün, 137’nci maddesinin (c) bendinin 3’üncü paragrafında ise; “… Astsubay meslek yüksekokulu mezunları ve kendi nam ve hesabına fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulunu bitirerek temel askerlik eğitiminde başarılı olup astsubay çavuşluğa nasbedilenler, EK-VIII/A cetvele göre 9’uncu derecenin 2’inci kademesinden göreve başlarlar. Bunlar görevde oldukları süre içerisinde lisans tamamlama eğitimi yaptıkları veya en az dört yıl ve daha fazla süreli bir fakülte veya yüksekokulu bitirdikleri takdirde, mezun olduklarına dair resmi belgeyi ibraz edip müracaatını yaptığı tarihteki derece ve kademelerine iki kademe ilâve edilerek intibakları yapılır. …” hükmünün amir olup Jandarma Astsubayların intibak nedeniyle derece/kademe işlemlerinin bu hükümler çerçevesinde yapıldığı;
2.3. Adı geçen personelin halen Samsun İl J.K.lığı emrinde 4’üncü derecenin 3’üncü kademesinde J.Asb.
Kad.Üçvş. olarak görev yapmaya devam etmekte olduğu;
2.4. Sonuç olarak yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, yüksekokul mezunu olarak mesleğe alınan personelin 4 yıl (hazırlık + 3 yıl) olan lise öğrenimine intibak yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından, adı geçene öğrenim intibakı yapılmasının yasal dayanağının bulunmadığı;
Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 2803 Sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu’nun 13’üncü maddesinde; “Jandarma
Hizmetleri Sınıfı personelinin her türlü özlük işlerinde, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, 657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu uygulanır. Ancak, nasıp ve terfi, aylık ve diğer mali ve sosyal haklar bakımından statü ve rütbelerine göre 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu hükümleri uygulanır.
6. 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun,
6.1. 67’nci maddesinde; “Türk Silahlı Kuvvetleri için muvazzaf astsubay kaynakları; a) Astsubay meslek yüksekokulları, b) Fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulları, c) Milli Savunma Bakanlığı nam ve hesabına Bakanlıkça belirlenen fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokullarıdır.”
6.2. 79’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; “Kendi nam ve hesabına fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarını bitirdikten sonra muvazzaf astsubay olmak için başvuranlardan, temel askerlik eğitimini başarıyla bitirip muvazzaf astsubay nasbedilenlerin, hazırlık sınıfı ve sınıfta kalmalar hariç olmak üzere astsubay meslek yüksekokullarından yıl itibariyle fazla olan öğrenim süreleri, kıdemlerinden sayılır ve bunların hangi rütbelerde ne kadar eksik bekletilecekleri yönetmelikte gösterilir.”
6.3. 93’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; “Kademe ilerleme şartları şunlardır: 1.
Bulunduğu kademede bir terfi yılını doldurmuş olmak, 2. Bulunduğu rütbede ilerleyebileceği bir ileri kademe bulunmak, 3. Sicil notu, sicil tam notunun % 60 ve daha yukarısı olmak.
Yukarıdaki şartları haiz olan astsubaylar, her yıl kademe ilerlemesi yaparlar.”
6.4. 137’nci maddesinin (c) bendinin 3’üncü paragrafında; “Astsubay meslek yüksekokulu mezunları ve kendi nam ve hesabına fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulunu bitirerek temel askerlik eğitiminde başarılı olup astsubay çavuşluğa nasbedilenler, EK-VIII/A cetvele göre 9’uncu derecenin 2’inci kademesinden göreve başlarlar. Bunlar görevde oldukları süre içerisinde lisans tamamlama eğitimi yaptıkları veya en az dört yıl ve daha fazla süreli bir fakülte veya yüksekokulu bitirdikleri takdirde, mezun olduklarına dair resmi belgeyi ibraz edip müracaatını yaptığı tarihteki derece ve kademelerine iki kademe ilâve edilerek intibakları yapılır.”
7. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36’ncı maddesinde; “Ortaokul ve dengi, lise ve dengi okulların, normal öğrenim süresinden fazla olması halinde, başarılı her öğrenim yılı için bir kademe ilerlemesi uygulanır. Bunlardan teknik öğretim okulları mezunlarına, meslekleri ile ilgili görevlerde çalışmaları halinde ayrıca bir kademe ilerlemesi daha verilir.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36’ncı maddesine göre teknik lise bitirenlere bir kademe ilerlemesi verildiği ve Jandarma Hizmetleri Sınıfı personelinin her türlü özlük işlerinde 2803 sayılı
Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun uygulanacağı hükmünün bulunduğundan bahisle oluşan hak kaybının giderilmesini talep etmektedir.
10. 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu’nun 13’üncü maddesinde; Jandarma
Hizmetleri Sınıfı personelinin her türlü özlük işlerinde bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu’nun uygulanacağı, ancak nasıp ve terfi, aylık ve diğer mali ve sosyal haklar bakımından statü ve rütbelerine göre 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
11. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde; başvuranın halen Samsun İl J.K.lığı emrinde 4’üncü derecenin 3’üncü kademesinde J.Asb.Kad.Üçvş. olarak görev yapmaya devam etmekte olduğu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun 67’nci maddesi gereğince Türk Silahlı Kuvvetleri için muvazzaf astsubay kaynaklarının astsubay meslek yüksekokulları, fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulları olarak ifade edildiği, 926 sayılı Kanunun 79 ve 137’nci maddelerinde kendi nam ve hesabına fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarını bitirenler hakkında düzenlemeler bulunduğu, yüksekokul mezunu olarak mesleğe alınan personelin 4 yıl (hazırlık + 3 yıl) olan lise öğrenimine intibak yapılmasına ilişkin yasal bir düzenleme bulunmadığının belirtildiği tespit edilmiştir.
12. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; somut başvuru bakımından başvuran tarafından 2803 sayılı Kanunun 13’üncü maddesi gereğince Jandarma Hizmetleri Sınıfı personelinin her türlü özlük işlerinde bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun uygulanacağı belirtilmiş ise de aynı maddenin devamında söz konusu personelin nasıp ve terfi, aylık ve diğer mali ve sosyal haklar bakımından statü ve rütbelerine göre 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu hükümlerinin uygulanacağının da hükme bağlanmış olduğu, bu bağlamda başvuranın 4 yıl (hazırlık + 3 yıl) olan teknik lise öğrenimi dolayısıyla tarafına kademe ilerlemesi verilmesi talebi bakımından 2803 sayılı Kanunun atfıyla 926 sayılı
Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun uygulanması gerektiği hususunda herhangi bir tereddüt bulunmadığı, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nda Türk Silahlı Kuvvetleri için muvazzaf astsubay kaynaklarının astsubay meslek yüksekokulları, fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulları olarak sayıldığı, ayrıca kendi nam ve hesabına fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulu bitirenlerin yıl itibariyle fazla olan sürelerinin kademe ilerlemesine esas olabileceğinin hükme bağlandığı, dolayısıyla yüksekokul mezunu olarak mesleğe kabul edilen başvuranın lise öğrenimine kademe ilerlemesi uygulanabilmesi yönünde yasal bir dayanağın olmadığı anlaşılmış olup başvuranın talebinin yerine getirilmemesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığından başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca gerekçeli ret kararının başvurana tebliğinden itibaren varsa dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Samsun İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
B
Kararın, Başvurana ve İçişleri Bakanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi