ÖZET: Kamu İhale Kurulu, davacı şirketin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu iddiasını değerlendirirken, yapılan incelemede sunulan fiyat analizlerinin yetersiz olduğunu tespit etmiştir. Özellikle, inşaat iş kalemlerine ilişkin girdi miktar ve bedellerinin ayrı ayrı gösterilmeden tek bir satırda malzeme ve işçilik dahil fiyatlarının sunulması, analiz niteliği taşımadığı gerekçesiyle eleştirilmiştir. Ancak, idarenin yaklaşık maliyet belirlemesinde esas aldığı fiyat analizlerinde, iş kalemlerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerektiğine dair bir düzenlemenin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Kurul, davacı şirketin sunduğu belgelerin hayatın olağan akışına uygun olduğunu ve aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, davacı şirketin hatalarından dolayı sorumlu tutulmasının adil olmadığını ifade etmiştir. Sonuç olarak, davacı şirketin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmemesi yönündeki idarenin kararının iptaline karar verilmiştir. Bu durum, idarelerin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu ilkesini de pekiştirmektedir.

Karar no 2013/MK-170
Karar tarihi 05.06.2013
Toplantı No 2013/040
Gündem No 84
Gündem Konusu Kamu İhale Kurulunun 28.05.2012 tarih ve 2012/UY.II-2263 sayılı kararı hakkında Ankara 9. İdare Mahkemesince verilen iptal kararının uygulanmasına ilişkin Kurul kararı alınması.

Erzincan Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı’nca 23.02.2012tarihinde yapılan 2011/204473 İKN’li Erzincan Üniversitesi Yalnızbağ Yerleşkesi Yemekhane ve Sosyal Tesis Binası Yapım İşiihalesine ilişkin olarak, Eryapı İnş. San. Ve Tic. A.Ş.- Can İnş. San.Ve Tic. A.Ş. – Biltek Müh.Tur. İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından yapılan şikâyet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulunun 28.05.2012tarih ve 2012/UY.II-2263sayılı kararı ile; “4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali istemiyle, Fors Yapı İnş. taah. Mad. Nak. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 9. İdare Mahkemesinin 15.03.2013 tarihli E: 2012/1262, K: 2013/383 sayılı kararı ile; “Uyuşmazlığa konu olayda; dava konusu ihaleye davacı şirket tarafından sunulan teklifin en avantajlı teklif olduğu ve bu teklife en yakın teklif olan Eryapı İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Can İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Biltek Org. Müh. Tur. İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifi arasında yaklaşık 2,000.000,00 TL fark olduğu, idarece 96 iş kalemiyle ilgili aşırı düşük teklif açıklaması istenmiş olup davalı idarece inşaat iş kalemlerinden 10 adedinin, tesisat iş kalemlerinden 6 adedinin uygun bulunmadığı, bu kalemlerin toplam bedelinin 1.768.608.80 TL olduğu, dosya içeriğindeki davacı şirkete ait fiyat analizleri ile dava konusu ihaleye yönelik idarenin yaklaşık maliyetin belirlenmesinde esas alınan örnek fiyat analiz raporlarının değerlendirilmesinden; davalı idarece öne sürüldüğü üzere davacı şirket tarafından aşırı düşük teklif açıklaması olarak sunulan fiyat analizlerinde yukarıda yer verilen tebliğ hükümlerine aykırı olarak 10 adet inşaat iş kalemine ilişkin yapılan açıklamanın söz konusu iş kalemlerini oluşturan girdi miktar ve bedellerinin ayrı ayrı gösterilmeden, tek bir satırda malzeme ve işçilik dahil fiyatlarının gösterilerek açıklamanın yapıldığı, yine 6 adet iş kalemleri ile ilgili olarak başvuru sahibince sunulan proforma faturalar incelendiğinde ise, söz konusu iş kalemleri içerisinde yer alan/alması gereken montaj bedeli ile birim fiyatlarına yer verilmeden sadece tek bir sütun olarak fiyat teklifi alınan iş kaleminin adının yer aldığının görüldüğü, dolayısıyla bu belgelerin analiz niteliğinde olmadığının tespit edildiği iddiasında haklı olduğu görülmekte ise de, idarece yaklaşık maliyetin belirlenmesinde esas alınan fiyat analizi örneklerinin değerlendirilmesinden, söz konusu örneklerde yukarıda ayrıntısına yer verilen iş kalemlerinin ayrı ayrı ve ayrıntılı olarak gösterilmesi gerektiğine yönelik olarak herhangi bir ibarenin yer almadığı, analizlerde sadece öncelikli bölüm olarak analizin adı ve sonrasında da “girdiler” bölümünden oluştuğu, “girdiler” bölümü içerisinde malzeme, işçilik ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilmesini düzenleyen herhangi bir düzenlemenin teknik şartnamede yer almadığı, davacı şirket tarafından da yaklaşık maliyetin belirlenmesinde sunulan fiyat analizi örnekleri esas alınarak bu kapsamda aşırı düşük açıklaması yapıldığı dikkate alındığında Kamu İhale Genel Tebliğ’ine aykırı olarak hazırlanmış bir teknik şartname hükümlerine uygun olarak açıklama da bulunan davacı şirketin söz konusu hatadan dolayı sorumlu tutulmasının hakkaniyete uygun olmadığı, 4734 sayılı Kanun’un 5.maddesinde yer alan ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasın ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olan idareler açısından geçerli bir neden sayılmasının hukuken mümkün olmadığı sonucuna varıldığından davacı şirketin aşırı düşük açıklamasının yerinde görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında hukuka uyarlık görülmemiştir.

Öte yandan; davacıdan aşırı düşük teklif açıklanması istenen kalemlere ilişkin imalatların paket halinde yapıldığı ve bu tür imalatlara ilişkin fiyatların hayatın olağan akışında anahtar teslimi olarak verildiği göz önüne alındığında; kanunen gerekli tüm unsurları içeren bir teklif sunan davacının, aşırı düşük sorgulamasına verdiği cevapta anılan hususları proforma fatura sunmak suretiyle belgelere dayalı olarak açıkladığı ve belge içeriğinin de hayatın olağan akışına açıkça aykırı herhangi bir yönünün bulunmadığı da açıktır.”şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138/4’üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28/1’inci maddesinde; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- 28.05.2012tarihli ve 2012/UY.II-2263sayılı Kurul kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi