İhale konusu işle firma faaliyet alanı uyumsuzluğu, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olur mu (KİK)

TTK Genel Müdürlüğü Satınalma Daire Başkanlığı’nca 05.04.2010tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan 2010/16591 IKN’li “Karadon Taşkömürlerinin Yıkattırılması ve Katı Atıkların Yayılması İşi” ihalesine ilişkin olarak, Yertaş İnş. Tur. San. ve Mad. Tic. Ltd. Şti. ve Karbomet Mad. İnş. Tur. Taş. Liman Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 24.05.2010tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.06.2010tarihli yazısı ile reddi üzerine, 10.06.2010tarih ve 13620sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.06.2010tarihli dilekçe ile yaptığı itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesi sonucu Kamu İhale Kurulunun 12.07.2010tarihli ve 2010/UH.I-2039sayılı kararı ile; “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun reddine“karar verilmiştir.

Davacı Yertaş İnş. Tur. San. ve Mad. Tic. Ltd. Şti. ve Karbomet Mad. İnş. Tur. Taş. Liman Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından anılan Kurul kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada Ankara 7. İdare Mahkemesinin 30.12.2011 tarih ve E:2010/1470, K:2011/2083 sayılı kararı ile; “…Kamu Kurum ve Kuruluşları tarafından yapılan ihalelerde istenen belgeler arasında, ‘Mevzuatı gereği kayıtlı olduğu Ticaret ve/veya Sanayi Odası veya Meslek Odası belgesine’ yer verilmesinin nedeni, isteklilerin ihale konusu alanda ilgili mevzuatın zorunlu kıldığı odaya kayıtlı olarak faaliyet gösterip göstermediğinin ve faaliyet alanının tespit edilmesidir. Zira, Türk Ticaret Kanununun ‘Hükmi Şahısların Ehliyeti’ başlıklı 137 inci maddesinde; ‘Ticaret şirketleri hükmi şahsiyeti haiz olup, şirket mukavelesinde yazılı işletme mevzuunun çevresi içinde kalmak şartıyla bütün hakları iktisap ve borçları ilzam edebilirler. Bu husustaki kanuni istisnalar mahfuzdur.’ hükmü uyarınca ticaret şirketlerinin faaliyet alanı şirket ana sözleşmelerinde yer alan konuları ile sınırlı olacağından (Ultra vires ilkesi) faaliyet alanının tespit edilmesi gerekmektedir.

Bu çerçevede; söz konusu ihalede 1 inci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Acarlar Mühendislik İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.’nin teklif dosyası kapsamında sunulan sicil kayıt suretlerinde yer alan faaliyet alanında ‘Madencilik Faaliyetinin’ bulunmadığı, ihale konusu işin madencilik faaliyeti olduğu hususu birlikte değerlendirildiğinde; söz konusu firmaların ihale konusu alanda faaliyet göstermedikleri; ihaleye katılmak isteyen isteklilerin ‘faaliyet alanında’ bulunmadığı mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalelerine katılması Kamu İhale mevzuatı uyarınca hukuken mümkün olmadığından değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu duruma göre, davacı ortaklığın itirazen şikâyet başvurusu üzerine 1 inci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Acarlar Mühendislik İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. ile Lotus Müteahhitlik Planlama İnşaat ve Mühendislik A.Ş.’nin ihale dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesi gerekirken, davacının itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.”gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasanın 138/4 üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari yargılama Usulü Kanununun 27/2 maddesinde; Danıştay veya idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28/1 maddesinde ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden,

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 12.07.2010tarihli ve 2010/UH.I-2039sayılı Kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.