|
ÖZET: Bu Danıştay kararı, başvuranın Erzurum Oltu İlçe Jandarma Karakolu bahçesinde bulduğu tarihi eserler için ikramiye talebinin reddedilmesine ilişkindir. Başvuran, bulduğu eserlerin müzeye alınması ve bu süreçte kendisine %40 ikramiye verilmesi talebinde bulunmuştur. Ancak, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yapılan incelemede, eserlerin taşınmaz kültür varlığı olarak değerlendirildiği ve bu nedenle ikramiye ödenemeyeceği belirtilmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 6. maddesi ve ilgili yönetmelik hükümleri, taşınmaz kültür varlıkları için ikramiye ödenmeyeceğini açıkça düzenlemektedir.
İdarenin bu kararı, taşınmaz kültür varlıklarının korunması ve eski eser kaçakçılığının önlenmesi açısından önem taşımaktadır. Danıştay, taşınmaz kültür varlıklarının taşınır hale gelmesinin, bu eserlerin tahribatını artırabileceği ve kaçakçılığa yol açabileceği yönünde bir değerlendirme yapmıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebi hukuka uygun olarak reddedilmiş ve idarenin işlemlerinde mevzuata aykırılık tespit edilmemiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 9421-9421 86171061-101.07.05-E.86171061-101.07.05-E.|sayi|
BAŞVURU NO : 2017/2050 2017/ 2050
KARAR TARİHİ : 16/08/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Kültür ve Turizm Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, Erzurum Oltu İlçe Jandarma
Karakolu bahçesinde bulunmasını sağladığı tarihi eserler için, ikramiye verilmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 13/03/2017 13.3.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran; Erzurum Oltu İlçe Jandarma eski Cezaevi bahçesinde gördüğü 2 adet koyun ve benzeri
heykel hakkında araştırma yapılması, başka tarihi eser varsa bunların bulunarak (tarihi kilise dahil)
müzeye alınması, bunun sonucunda bulunacak eserler ile ilgili olarak tarafına ikramiye verilmesi için
Erzurum Müze Müdürlüğüne başvuru bulunduğunu, ilgili idare yetkililerince başvurusunun değerlendirildiğini, Oltu İlçe Jandarma Karakolu bahçesinde tarihi eser bulunduğuna dair tarafına yazı gönderildiğini, ancak ikramiye talebi ile ilgili cevabın tarafına ulaşmadığını belirterek, bulunan tarihi eserin değer tespitinin yapılmasını ve %40’ının ikramiye olarak tarafına verilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuru ile ilgili olarak Kültür ve Turizm Bakanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuş
olup, Kurumumuza gelen cevap yazısı ve ekleri özetle;
2.1) Başvuranın başvurusuna istinaden Erzurum Müzesi Müdürlüğü’nce 23/ 11/ 2015 tarihinde
yerinde inceleme yapıldığı, 25/ 11/ 2015 tarihli Müze Müdürlüğü raporunda; Erzurum İli, Oltu İlçesi, eski Cezaevi Jandarma Karakolu bahçesinde ve yeni Cezaevi Binası çevresinde “koyun heykeli ve benzer heykellerin bulunmadığı’nın” bildirildiği, aynı raporda çevrede araştırma yapıldığı ve
.
1 / 7Erzurum İli, Oltu İlçesi, yeni cezaevi binası yakınındaki Jandarma Karakol Komutanlığı bahçesinde
“at şekilli bir mezar taşının tespit edildiği’nin” bildirildiği, 16/ 12/ 2015 tarih ve sayılı yazı ile söz konusu mezar taşına ilişkin gerekli işlemlerin mevzuat çerçevesinde yapılması talimatının verildiği, anılan eserin taşınma işlemi Erzurum Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 02/ 05/ 2016 tarih ve sayılı kararı doğrultusunda belirli bir planlama çerçevesinde gerçekleştirileceği,
2.2) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun, 6. maddesinin (d) bendinde;
“Kaya mezarlıkları, yazılı, resimli ve kabartmalı kayalar, resimli mağaralar, höyükler, tümülüsler, ören yerleri, akropol ve nekropoller; kale, hisar, burç, sur, tarihi kışla, tabya ve isihkamlar ile bunlarda bulunan sabit silahlar; harabeler, kervansaraylar, han, hamam ve medreseler; kümbet, türbe ve kitabeler, köprüler, su kemerleri, su yolları, sarnıç ve kuyular; tarihi yol kalıntıları, mesafe taşları, eski sınırları belirten delikli taşlar, dikili taşlar; sunaklar, tersaneler, rıhtımlar; tarihi saraylar, köşkler, evler, yalılar ve konaklar; camiler, mescitler, musallalar, namazgahlar; çeşme ve sebiller; imarethane, darphane, şifahane, muvakkithane, simkeşhane, tekke ve zaviyeler; mezarlıklar, hazireler, arastalar, bedestenler, kapalı çarşılar, sandukalar, sinagoklar, bazilikalar, kiliseler, manastırlar; külliyeler, siteller eski anıt ve duvar kalıntıları; freskler, kabartmalar, mozaikler, peri bacaları ve benzeri taşınmazlar; taşınmaz kültür varlığı örneklerindendir .” ibaresi bulunmakta olduğu, şahsın başvurusuna bahse konu eserler yani mezar taşları; “siteller, mezar sitelleri” arkeolojik eser grubunda yer almakta ve 2863 sayılı Kanunun 6 ıncı maddesi kapsamında taşınmaz kültür varlığı olarak değerlendirilmekte olduğundan, “Taşınır Kültür ve Tabiat Varlıklarını Bulanlara, Haber Verenlere ve
Yakalayan Kamu Görevlilerine Verilecek İkramiye ile İlgili Yönetmelik”in 5 inci maddesinin
“Taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile nerede bulunursa bulunsun varlığı Bakanlıkça daha önceden bilinen taşınır kültür ve tabiat varlıkları için ihbar ikramiyesi ödenmez .” hükmü çerçevesinde anılan eserlerin taşınmaz kültür varlığı olması nedeniyle herhangi bir ödemede bulunulamayacağı,
2.3) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 23 üncü maddesinin (a) bendinde;
Korunması gerekli taşınır kültür ve tabiat varlıkları; “Jeolojik, tarih öncesi ve tarihi devirlere ait, jeoloji, antropoloji, prehistorya, arkeoloji ve sanat tarihi açılarından belge değeri taşıyan ve ait oldukları dönemin sosyal, kültürel, teknik ve ilmi özellikleri ile seviyesini yansıtan her türlü kültür ve tabiat varlıkları; her çeşit hayvan ve bitki fosilleri, insan iskeletleri, çakmak taşları (sleks), volkan camları (obsidyen), kemik veya madeni her türlü aletler, çini, seramik, benzeri kab ve kacaklar, heykeller, figürinler, tabletler, kesici, koruyucu ve vurucu silahlar, putlar (ikon), cam eşyalar, süs eşyaları (hülliyat), yüzük taşları, küpeler, iğneler, askılar, mühürler, bilezik ve benzerleri, maskeler, taçlar (diadem), deri, bez, papirus, parşümen veya maden üzerine yazılı veya tasvirli belgeler, tartı araçları, sikkeler, damgalı veya yazılı levhalar, yazma veya tezhipli kitaplar, minyatürler, sanat değerine haiz gravür, yağlıboya veya suluboya tablolar, muhallefat (religue’ler), nişanlar, madalyalar, çini, toprak, cam, ağaç, kumaş ve benzeri taşınır eşyalar ve bunların parçaları, halkın sosyal heyetini yansıtan, insan yapısı araç ve gereçler dahil, bilim, din ve mihaniki sanatlarla ilgili etnografik nitelikteki kültür varlıkları” olarak tanımlandığı, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma
Kanunu’nun, 6 ıncı maddesinin (d) bendinde ise; taşınmaz kültür varlıkları; “Kaya mezarlıkları, yazılı, resimli ve kabartmalı kayalar, resimli mağaralar, höyükler, tümülüsler, ören yerleri, akropol ve nekropoller; kale, hisar, burç, sur, tarihi kışla, tabya ve isihkamlar ile bunlarda bulunan sabit silahlar; harabeler, kervansaraylar, han, hamam ve medreseler; kümbet, türbe ve kitabeler, köprüler, su
.
2 / 7kemerleri, su yolları, sarnıç ve kuyular; tarihi yol kalıntıları, mesafe taşları, eski sınırları belirten
delikli taşlar, dikili taşlar; sunaklar, tersaneler, rıhtımlar; tarihi saraylar, köşkler, evler, yalılar ve konaklar; camiler, mescitler, musallalar, namazgahlar; çeşme ve sebiller; imarethane, darphane, şifahane, muvakkithane, simkeşhane, tekke ve zaviyeler; mezarlıklar, hazireler, arastalar, bedestenler, kapalı çarşılar, sandukalar, siteller, sinagoklar, bazilikalar, kiliseler, manastırlar; külliyeler, eski anıt ve duvar kalıntıları; freskler, kabartmalar, mozaikler, peri bacaları ve benzeri taşınmazlar; taşınmaz kültür varlığı örneklerindendir .” olarak tanımlandığı, bu çerçevede, bir eserin taşınır ve taşınmaz kültür varlığı olup olmadığı hususu müze ihtisas uzmanlarınca 2863 sayılı Kanunun ilgili hükümleri uyarınca gerçekleştirilen tasnif, inceleme, tespit ve tescil çalışmaları ile belirlenmekte olduğu,
2.4) 2863 sayılı Kanun ve ilgili alt mevzuatta “taşınmaz bir esere ikramiye ödenemeyeceği” hususu
açık olduğundan bu kapsamında başvuru sahibine ikramiye ödemesi yapılamayacağı hususunda şahsa gerekli bilgilendirmenin yapıldığı,
2.5) bir eser bir yerden bir yere taşınıyorsa taşınır bir eserdir yorumunda
bulunarak ikramiye talebinde bulunduğu, ancak, taşınmaz kültür varlıklarından zaruret arz edenlerin güvenlik nedeniyle ilgili mevzuata dayanılarak ve yapılan bilimsel bir çalışma kapsamında müzelere nakledilmeleri bu tür eserlerin taşınmaz kültür varlığı niteliklerini ortadan kaldırmayacağı, nitekim benzeri bir konu ile ilgili olarak Danıştay 6 ıncı Dairesi’nin numaralı kararının sondan üçüncü paragrafında “…taşınmaz kültür varlığından ayrılarak taşınır hale gelen parçaların taşınır kültür varlığı niteliği kazanacağına ilişkin bir değerlendirme, bu eski eserlerin tahribatını ve beraberinde ticaretini artırıcı etkiye yol açacaktır” biçimindeki tespit geçmişten günümüze değin süregelen kültürel değerlerimizin tahribi ve eski eser kaçakçılığının temel nedenlerini de açıklayan bir husus olarak değerlendirilmekte olduğu,
2.6) Mezar taşları; “siteller, mezar sitelleri” arkeolojik eser grubunda yer almakta olduğu, 2863 sayılı
Kanunun 6 ıncı maddesi kapsamında taşınmaz kültür varlığı olarak değerlendirilmekte olduğundan, “Taşınır Kültür ve Tabiat Varlıklarını Bulanlara, Haber Verenlere ve Yakalayan Kamu Görevlilerine
Verilecek İkramiye ile İlgili Yönetmelik”in 5 inci maddesinin “Taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile nerede bulunursa bulunsun varlığı Bakanlıkça daha önceden bilinen taşınır kültür ve tabiat varlıkları için ihbar ikramiyesi ödenmez .” hükmü çerçevesinde anılan eserlerin taşınmaz kültür varlığı olması nedeniyle başvuru sahibine herhangi bir ödemede bulunulamayacağı, şeklindedir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; “Tarih, Kültür ve Tabiat Varlıklarının
Korunması” başlıklı 63 üncü maddesinde; “Devletin, tarih, kültür ve tabiat varlıklarının ve değerlerinin korunmasını sağlayacağı, bu amaçla destekleyici ve teşvik edici tedbirlerin alınacağı, bu varlıklar ve değerlerden özel mülkiyet konusu olanlara getirilecek sınırlamalar ve bu nedenle hak sahiplerine yapılacak yardımlar ve tanınacak muafiyetlerin kanunla düzenleneceği” hükmü yer almaktadır .
4) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun, “Haber Verme Zorunluğu”
başlıklı 4 üncü maddesinde; “Taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarını bulanlar, malik oldukları veya kullandıkları arazinin içinde kültür ve tabiat varlığı bulunduğunu bilenler veya yeni
3 / 7haberdar olan malik ve zilyetler, bunu en geç üç gün içinde, en yakın müze müdürlüğüne veya köyde
muhtara veya diğer yerlerde mülki idare amirlerine bildirmeye mecbur olduğu”, “Devlet Malı
Niteliği” başlıklı 5 inci maddesinde; “Devlete, kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmazlar ile özel hukuk hükümlerine tabi gerçek ve tüzelkişilerin mülkiyetinde bulunan taşınmazlarda varlığı bilinen veya ileride meydana çıkacak olan korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları
Devlet malı niteliğinde olduğu”, “Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıkları” başlıklı
6 ncı maddesinde; “Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının …tarihi yol kalıntıları,
mesafe taşları, eski sınırları belirten delikli taşlar, dikili taşlar… olduğu”, “Kültür Varlıklarını
Bulanlara Verilecek İkramiye” başlıklı 64 üncü maddesi ise; “Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde yer üstünde, yer altında ve su altında bulunan taşınır kültür varlıklarını 4 üncü maddede yazılı
makam ve mercilere, aynı maddede yazılı süreler içerisinde haber verenlere :
a) Bulunan varlık, bunların mülkü içinde ise bu Kanunun 24 üncü ve 25 inci maddeleri uygulanır .
Ayrıca ikramiye verilmez .
b) Bulunan varlık başkasının mülkü içinde ise Kültür ve Turizm Bakanlığınca varlığın değeri dikkate alınarak, takdir olunacak bedelin % 80’i ikramiye olarak bulan ile mülk sahibi arasında yarı yarıya paylaştırılır .
c) Kültür varlığı Devlete ait arazide bulunmuş ise, takdir olunacak bedelin % 40’ı bulana ikramiye olarak verilir .
d) Nerede bulunursa bulunsun haber verilen kültür varlığı korunması gerekli nitelikte olmadığı takdirde haber verenlere bu Kanunun 25 inci maddesindeki işlem uygulanır . Ayrıca ikramiye verilmez .
e) Nerede olursa olsun yeni bulunup da 4 üncü maddede yazılı süreler içinde haber verilmediğinden dolayı gizlenmiş sayılan kültür varlıklarını haber verenler ile bunları yakalayan kamu görevlilerine,
1905 sayılı “Menkul ve Gayrimenkul Emval ile Bunların İntifa Haklarının ve Daimi Vergilerin
Mektumlarını Haber verenlere Verilecek İkramiyelere Dair Kanun’da taşınır mallar için gösterilen oranlar dâhilinde tespit edilen bedel ikramiye olarak verilir .
f) Yukarıdaki fıkralardan herhangi biri uyarınca kültür varlıklarını bulan, haber veren veya yakalayan kişiler birden fazla ise verilecek ikramiyeler bunlar arasında eşit olarak paylaştırılır .
g) Yukarda belirtilen ikramiyelerin tahakkuk ve tediyesine ait işlemler Maliye ve Kültür ve Turizm bakanlıklarınca birlikte hazırlanacak yönetmelik esaslarına göre yapılır” hükümlerini amirdir .
5) Taşınır Kültür ve Tabiat Varlıklarını Bulanlara, Haber Verenlere ve Yakalayan Kamu
Görevlilerine Verilecek İkramiye İle İlgili Yönetmeliğin “İkramiye Ödenmeyecek Haller” başlıklı 5 inci maddesinde; “Taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile nerede bulunursa bulunsun varlığı Bakanlıkça daha önceden bilinen taşınır kültür ve tabiat varlıkları için ihbar ikramiyesinin ödenmeyeceği” hükmü yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6) Kamu Denetçisi tarafından; başvuranın Erzurum Oltu İlçe Jandarma Karakolu bahçesinde
bulunmasını sağladığı tarihi eserler için ikramiye verilmesi talebine ilişkin yapılan inceleme ve
4 / 7araştırmalar neticesinde idarenin işleminde mevzuata aykırılık tespit edilemediği değerlendirilerek
başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7) Başvuran : 1 nci paragrafta belirtildiği üzere; Erzurum Oltu İlçe Jandarma eski Cezaevi
bahçesinde gördüğü 2 adet koyun ve benzeri heykeller ile araştırma yapılarak başka tarihi eser varsa bunların bulunarak (tarihi kilise dahil) müzeye alınması ile bunun sonucunda bulunacak eserlerden tarafına ikramiye verilmesi için başvuru yaptığı, ancak ikramiye talebi ile ilgili cevabın tarafına ulaşmadığını belirterek bulunan tarihi eserin değer tespitinin yapılarak % 40’ının ikramiye olarak tarafına verilmesi talebine ilişkin olarak İdare tarafından, 2 nci paragrafta belirtildiği şekilde;
Başvuranın başvurusuna istinaden Erzurum Müzesi Müdürlüğü’nce yerinde inceleme yapıldığı, Müze Müdürlüğü raporunda Erzurum İli, Oltu İlçesi, eski Cezaevi Jandarma Karakolu bahçesinde ve yeni Cezaevi Binası çevresinde “koyun heykeli ve benzer heykellerin bulunmadığının” bildirildiği, aynı raporda çevrede araştırma yapıldığı ve Erzurum İli, Oltu İlçesi, yeni cezaevi binası yakınındaki
Jandarma Karakol Komutanlığı bahçesinde “at şekilli bir mezar taşının tespit edildiği’nin” bildirildiği, bulunan eserlerin 2863 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi kapsamında taşınmaz kültür varlığı olarak değerlendirilmekte olduğundan, “Taşınır Kültür ve Tabiat Varlıklarını Bulanlara, Haber
Verenlere ve Yakalayan Kamu Görevlilerine Verilecek İkramiye ile İlgili Yönetmelik”in 5 inci maddesinin “Taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile nerede bulunursa bulunsun varlığı Bakanlıkça daha önceden bilinen taşınır kültür ve tabiat varlıkları için ihbar ikramiyesi ödenmez .” hükmü çerçevesinde anılan eserlerin taşınmaz kültür varlığı olması nedeniyle herhangi bir ödemede bulunulamayacağı gerekçesiyle herhangi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır .
bir eser bir yerden bir yere taşınıyorsa taşınır bir eserdir yorumunda bulunarak ikramiye talebinde bulunduğunu, ancak, taşınmaz kültür varlıklarından zaruret arz edenlerin güvenlik nedeniyle ilgili mevzuata dayanılarak ve yapılan bilimsel bir çalışma kapsamında müzelere nakledilmeleri bu tür eserlerin taşınmaz kültür varlığı niteliklerini ortadan kaldırmayacağı, nitekim benzeri bir konu ile ilgili olarak Danıştay 6 ncı Dairesi’nin numaralı kararında “…taşınmaz kültür varlığından ayrılarak taşınır hale gelen parçaların taşınır kültür varlığı niteliği kazanacağına ilişkin bir değerlendirme, bu eski eserlerin tahribatını ve beraberinde ticaretini artırıcı etkiye yol açacaktır” biçimindeki tespit geçmişten günümüze değin süregelen kültürel değerlerimizin tahribi ve eski eser kaçakçılığının temel nedenlerini de açıklayan bir husus olarak değerlendirilmekte olduğu savunulmaktadır .
8) Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde elde edilen bulgular yönünden;
8.1) Başvuranın, Erzurum Oltu İlçe Jandarma Karakolu bahçesinde bulunmasını sağladığı tarihi
eserler için ikramiye verilmesini talep ettiği tespit edilmiştir .
8.2) İdare, başvuranın iddiası ile ilgili olarak; 2863 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi kapsamında
taşınmaz kültür varlığı olarak değerlendirilmekte olduğundan, “Taşınır Kültür ve Tabiat Varlıklarını
Bulanlara, Haber Verenlere ve Yakalayan Kamu Görevlilerine Verilecek İkramiye ile İlgili
Yönetmelik”in 5 inci maddesinin “Taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile nerede bulunursa bulunsun varlığı Bakanlıkça daha önceden bilinen taşınır kültür ve tabiat varlıkları için ihbar ikramiyesi
.
5 / 7ödenmez .” hükmü çerçevesinde anılan eserlerin taşınmaz kültür varlığı olması nedeniyle herhangi
bir ödemede bulunulamayacağı gerekçesiyle ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır .
9) Mevzuat yönünden yapılan araştırma neticesinde; 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının
“Tarih, Kültür ve Tabiat Varlıklarının Korunması” başlıklı 63 üncü maddesine göre tarih, kültür ve tabiat varlıklarının ve değerlerinin korunması anayasal güvence altında olup, 2863 sayılı Kültür ve
Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun, Haber Verme Zorunluğu başlıklı 4 üncü maddesine göre kültür ve tabiat varlığı bulunduğunu bilenler veya yeni haberdar olanlar en geç üç gün içinde, en yakın müze müdürlüğüne bildirmeye mecbur olduğu, Devlet Malı Niteliği başlıklı 5 inci maddesine göre korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları Devlet malı niteliğinde olduğu, Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıkları başlıklı 6 ncı maddesine göre “Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının …tarihi yol kalıntıları, mesafe taşları, eski sınırları belirten delikli taşlar, dikili taşlar… olduğu”, Taşınır Kültür ve Tabiat Varlıklarını Bulanlara, Haber
Verenlere ve Yakalayan Kamu Görevlilerine Verilecek İkramiye İle İlgili Yönetmeliğin “İkramiye
Ödenmeyecek Haller” başlıklı 5 inci maddesinde; “Taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile nerede bulunursa bulunsun varlığı Bakanlıkça daha önceden bilinen taşınır kültür ve tabiat varlıkları için ihbar ikramiyesinin ödenmeyeceği” ayrıntılı olarak düzenlendiği tespit edilmiştir .
10) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; hukuka uygunluk yönünden yapılan
değerlendirmede idarenin yaptığı işlemin mevzuata uygun olduğu ve başvurunun mevzuata göre reddedildiği tespit edilmiş olup, hakkaniyet yönünden yapılan değerlendirmede ise; ülkenin kültür ve tabiat varlıklarının idareye bildirilmesinin vatandaşlık görevi olarak değerlendirilmesi gerektiği, tarihi eser niteliğindeki taşınmaz varlıklar nerede bulunursa bulunsun korunması gereken tabiat varlığı olduğu ve müzeye kaldırılmasını sağlamak gerektiği, başvuranın bu şekilde değerlendirme yapması gerektiği düşünülmektedir . Ayrıca, idarenin kültür ve tabiat varlıklarının korunması hususunda hassasiyet gösterdiği, nitekim Danıştay 6 ıncı Dairesi’nin yukarıda anılan kararında
“…taşınmaz kültür varlığından ayrılarak taşınır hale gelen parçaların taşınır kültür varlığı niteliği kazanacağına ilişkin bir değerlendirme, bu eski eserlerin tahribatını ve beraberinde ticaretini artırıcı etkiye yol açacaktır” biçimindeki tespiti ile uyumlu olarak tarihi eser hakkında taşınır ve taşınmaz ayrımına ilişkin yapılan değerlendirme neticesinde “geçmişten günümüze değin süregelen kültürel değerlerimizin tahribi ve eski eser kaçakçılığının temel nedenlerini de açıklayan bir husus olarak”
Bakanlıkça tespit edilmesi konunun önemini ifade etmektedir . Netice itibariyle İdarenin başvuruya konu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
11) 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; somut olayda İdarenin karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana
tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan süre, .
6 / 7kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Erzurum İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Ret Kararının BAŞVURANA ve KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
.