|
ÖZET: Başvuran, Konak Belediyesi’nde görevli personelin kendisinden PCR testi talep etmesini ve bu süreçteki tutumlarını eleştirerek şikayette bulunmuştur. Başvuran, müzeye girişte PCR testi veya aşı belgesi istenmesinin dayanağının gösterilmediğini iddia etmektedir. Ancak, Konak Belediye Başkanlığı, bu uygulamanın İçişleri Bakanlığı’nın genelgesi ve İl Hıfzıssıhha Kurulu kararları doğrultusunda gerçekleştirildiğini belirtmiştir.
İl Hıfzıssıhha Kurulu’nun 2021/47 sayılı kararı gereğince, aşısız kişilerin toplu etkinliklere katılımında negatif PCR testi zorunluluğu getirilmiştir. Bu bağlamda, müze ziyaretlerinin de toplu faaliyetler arasında değerlendirildiği ve başvuranın maske ve PCR testi talebine karşı çıktığı için içeri alınmadığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi, hukuka ve hakkaniyete uygun bulunarak reddedilmiştir. İdarenin uygulamaları, kamu sağlığını koruma amacı taşımakta olup, başvuranın şikayetinin geçerli bir dayanağı olmadığı tespit edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/11023-S.22.16950
BAŞVURU NO : 2022/3953
KARAR TARİHİ : 31/08/2022
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : KONAK BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Negatif pcd testi istenmesine itiraz ve görevlilerin tutum ve davranışı
BAŞVURUNUN KONUSU :
hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 11/03/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran 19/01/2022 tarihli başvurusunda, 01.12.2021 tarihinde saat 13:20’de İzmir ili Konak ilçesinde bulunan İsmet İnönü Anı evine gittiğinde kendisinden aşı ya da PCR testi istendiği için içeri alınmadığını, dayanak genelgenin gösterilmesini istemesi üzerine güvenlik görevlilerinin çağırıldığını, genelgelerde müzelere dair bir hüküm bulunmadığını ve bu nedenle görevlilerin kendisini suçlayıcı ve alaycı tavırlarından şikâyetçi olduğunu belirterek gereğinin yapılmasını talep etmişti. İlk başvuru hakkında pcr testine yönelik talebe ilişkin Dostane Çözüm Kararı verilmekle birlikte karar, diğer taleplerin dikkate alınması amacı ile ilgili idareye gönderilmiştir.
2. Başvuran, tarihli başvurusunda, pcr testi aranmasına ilişkin talimatın dayanağının tarafına gösterilmediğini, Kültür ve Sosyal İşler Müdürü … tarafından şikâyette bulunursa yazılı olarak görebileceğinin söylendiğini, bu tavırda bulunulmasının çok yanlış olduğunu, içeri almayan ve güvenlik görevlilerini çağıran görevli hanımefendinin kendisine yönelik serseriymiş gibi bir tavır takındığını ve hak etmediği bir davranış sergilendiğini, tarafına sergilenen tutum ve davranıştan dolayı şikâyetçi olduğunu belirterek genelge doğrultusunda müzelerde de pcr testi istenmesine yönelik resmi bir karar bulunmaması halinde ilgili personel hakkında başlatılmasını ve konu hakkında cevap verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3. Konak Belediye Başkanlığı Hukuk İşleri Müdürlüğünün bilgi ve belge talebimize yönelik Esayılı ve 18.04.2022 tarihli cevabi yazısı ve eklerinde, “… Belediyemiz ilgili birimleri ile yapılan yazışmalar sonucunda; Bilgi İşlem Müdürlüğümüzün 08.04.2022 tarih sayılı yazısı, İnsan Kaynaklan Müdürlüğümüzün 11.04.2022 tarih sayılı yazısı ve Kültür ve Sosyal İşler
Müdürlüğümüzün 14.04.2022 tarih sayılı yazısı ile cevap verilmiş olup, cevabi yazılar ve ekleri yazımız ekinde sunulmuştur. Tarafınızca yazımız ekinde sunulan CD ve belgeler üzerinde yapılacak inceleme sonucunda da görüleceği üzere, olay tarihinde İsmet İnönü Anı Merkezinde görevli tarafından İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü’nün 20.08.2021 tarih 13441 sayılı Genelgesi ve İzmir İl Hıfzıssıhha Kurulu’nun 2021/47 sayılı kararı doğrultusunda işlem yapılmış olup, yapılan
İşlemlerin usule ve mevzuata uygun olduğu …
4. İlgi sayılı yazınızda bahse konu olan … başvuru ile ilgili olarak yapmış olduğumuz tetkikte; olay tarihi olan 01.12.2021 tarihinde, İl Hıfzıssıhha Kurulunun 20/08/2021 tarih ve 2021/47 Kararının 2. maddesinde
“06.09.2021 Pazartesi gününden itibaren aşı olmayan kişilerin; konser, sinema ve tiyatro gibi vatandaşlarımızın toplu olarak bulunduğu faaliyetlere katılımında negatif sonuçlu PCR testi zorunluluğu getirilmesine” ibaresine istinaden PCR testi istenmiş olup, şikâyet konusu personel hakkında da herhangi bir işlem başlatılmamıştır.
5. …İlgi sayılı yazınızda; bahsi geçen Müdürlüğümüze bağlı İsmet İnönü Anı Evi’ne
, 0l.12.2021 tarihinde, saat: 13.20’de gittiğinde Müze’yi ziyaret edebilmesi için kendisinden istenen Aşı kartı veya PCR testini beyan edemediği için İçeriye alınmamış olup, konuyla ilgili istenen bilgi ve belgeler yazımız ekinde sunulmuştur.
6. A) Konu ile ilgili şikâyette bulunan kişiler internet üzerinden CİMER ve konak belediyesine ait şikâyet hattı whatsaptan yazılı şikâyette bulunmuş ve kendisine cevap verilmiştir. Bu yazışmalarla ilgili çıktılar alınmıştır.
7. B) 01.12.2021 tarihinde gelen vatandaştan 06.06.2021 tarihinde sağlık bakanlığının resmi gazetede yayınlanan genelgesine istinaden pcr testi, varsa aşı ve hes kodu sorgulaması yapılmıştır.
8. C) aşı olması aşısı yoksa pcr testinin olması ve hes kodu ile maskesinin bulunması
9. D) Şikâyetçi vatandaş bir daha müze ziyaretine gelmemiştir.
10. E) Kesinlikle böyle bir şey olmadı olmazda devlet dairesinde çalışan görevlileriz ve sorumluluklarımızın bilincinde olan kişileriz. Bizler uygulamamız gereken prosedürler neler ise onları uygulayıp vatandaşı aydınlatmaya çalışıyoruz.
11. G) Davranışlarından ve yüksek sesle bağırmasından dolayı korktuğum için güvenlik görevlisi arkadaşı çağırdım.
12. H) Personel ile ilgili herhangi bir işlem başlatılmamıştır.
/
13. İ) Müdürlüğümüze doğrudan herhangi bir dostane çözüm öneri başvuru olmamıştır. Cimer ve whatsap şikâyet hattı üzerinden konu ile ilgili şikayetlerine müdürlüğümüz tarafından cevap verilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
14. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,
15. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
16. 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun ‘Vilayetler ve kazalar umumi hıfzıssıhha meclisleri’ başlıklı beşinci faslının 23 üncü maddesinde, “Her vilayet merkezinde bir umumi hıfzıssıhha meclisi toplanır. Bu meclis mahalli sıhhat ve içtimai muavenet müdürü, nafıa mühendisi, maarif, baytar müdürü, mevcutsa sahil sıhhiye merkezi tabibi, bir hükümet ve belediye tabibi ve hastane baştabibi ile garnizon ve kıt’a bulunan yerlerde en büyük askeri tabip ve serbest sanat icra eden bir tabip ve bir eczacıdan ve belediye reisinden mürekkeptir. Meclis valinin veya valiye bilvekale sıhhiye müdürünün riyaseti altında içtima eder.
Valinin tensip edeceği bir zat kitabet vazifesini ifa ve zabıtları tanzim eder.” hükümleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
17. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre başvurunun reddi önerilmiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 18. Başvuran, görevlilerin tutum ve davranışları ile dayanaksız bir şekilde kendisinden pcr testi istendiğini iddia ederek gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
19. 03.09.2021 tarihli 2021/47 Sayılı İl Hıfzıssıhha Kurulu Kararı şu şekildedir; “İl Hıfzıssıhha Kurulu.
1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 23. maddesinde yazılı üyelerin katılımı … toplanmıştır, Yapılan
toplantıda, 1593 sayılı Kanununun 27 ve 72. maddeleri uyarınca. aşağıdaki kararlar alınmıştır.
20. … Önümüzdeki dönemde de salgınla mücadelenin başarılı bir şekilde sürdürülmesi, vaka, hasta, yoğun bakım ve vefat sayılarının asgari seviyelere düşürülmesi ve salgının olumsuz ekonomik ve sosyal etkilerinin tamamen bertaraf edilerek kalıcı ve sürdürülebilir normalleşmenin sağlanması açısından toplumun bazı kesimlerinde mevcut alan aşılamaya ilişkin tereddütlerin giderilerek aşılamanın toplumsal bağışıklığı sağlayacak düzeye getirilmesi giderek önem kazanmaktadır,
21. Bu doğrultuda, … aşağıdaki tedbirlerin hayata geçirilmesine karar verilmiştir. Bu çerçevede: İçişleri
Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğünün 20/08/2021 tarihli ve 13441 sayılı Genelgesi doğrultusunda:
22. …2) 06/09/2021 Pazartesi gününden itibaren aşı olmayan kişilerin; konser, sinema ve tiyatro gibi vatandaşlarımızın toplu olarak bulunduğu faaliyetlere katılımında negatif sonuçlu PCR testi zorunluluğu getirilmesine, bu çerçevede işletmeciler/organizatörler tarafından etkinliklere girişte HES kodu üzerinden kişilerin aşılı/geçirilmiş hastalık (Covid19 hastalığı sonrası bilimsel olarak bağışık kabul edilen süreye göre) veya azami 48 saat önce yapılmış negatif PCR testi sorgulaması yapılmasına, hasta geçirmemiş veya aşılı değil veya negatif PCR testi yok ise etkinliğe katılmasına müsaade edilmemesine, yukarıda belirtilen esaslar doğrultusunda umumi Hıfzıssıhha Kanununun 27 nci ve 72 nci maddeleri uyarınca İlçe Umumi Hıfzıssıhha Kurulları kararlarının ivedilikle alınmasına, uygulamada herhangi bir aksaklığa meydan verilmemesine ve mağduriyete neden olunmamasına karar verilmiştir.”
İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğünün E-89780865-153-13441 sayılı ve Bazı Faaliyetler için PCR Zorunluluğu konulu yazısında da benzer hususlar yer almaktadır.
23. Dosya kapsamında yer alan görevli ( . beyanında şu ifadeler yer almaktadır; “01/12/2021 tarihinde
Konak Belediyesi Kültür ve Sosyal işleri Müdürlüğü İsmet İnönü Anı Evi’ne gelen ziyaretçi ile ilgili; Konak
Belediyesi sınırları içerisinde bulunan İsmet İnönü Anı Evi’ne gelen ziyaretçilerden covid-19 (corona)
tedbirleri dolayısıyla İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü’nce gönderilen 20.08.2021 tarihli genelge doğrultusunda PCR testi yoksa aşı veya kodu istenilmektedir. Bu kapsamda 01.12.2021 tarihinde gelen şikayetçi ve yanında bulunan diğer ziyaretçiden öncelikle maske olmadığı için maskelerini takmalarını ve PCR testi yoksa aşı kartı veya HES kodu göstermelerini istedim. Şikâyetçi aşısının olmadığını, PCR testi de yaptırmadığını hatta bunlara karşı olduğunu belirtti. HES kodunu istediğimde de bunun gereksiz olduğunu ve maskeden rahatsız olduğunu dile getirdi. Bunları istemeye hakkım olmadığını söyleyerek hangi sebeple bunları istediğimi sordu. Kendisine Sağlık Bakanlığınca ve İçişleri Bakanlığınca koruma tedbirlerinin Resmi Gazete’de, internette ve tüm gazetelerde yayınlandığını ve buna uyulması gerektiğini belirttim.
24. Bu arada birlikte gelmiş olduğu arkadaşının belgelerini ibraz ettiğinden ve maskesini de taktığından kendisini içeri aldım. O anda gelen ve yine belgelerini ibraz etmiş başka bir ziyaretçi ile birlikte içeri girdiler, kapıyı kapattıktan sonra Anı Evinin tanıtımı için gerekli bilgilendirmeleri yapmaya başladım.
Ancak, şikâyetçinin arkadaşı olan kişi anı evini dolaşırken sürekli ani hareketler yaparak dikkat dağıtıyordu. Bir ara kapıları açmaya, hatta kapalı dolapların içlerini açmaya çalıştı, sonuç alamayınca da bir anda koşar adımlarla cümle kapısından (Sokak kapısı) çıkmak istedi. Ancak güvenlik nedeni ile kapı kilitli olduğundan hemen çıkamadı, ben kapıyı açtıktan sonra dışarı çıktı.
25. Kapıyı açtığımda dışarıda bekleyen şikayetçi vatandaş; sokakta avazı çıktığı kadar ”siz yalan söylüyorsunuz ben internette Sağlık Bakanlığının Genelgesini bulamadım ve şimdi de genelgeyi göstermezsen kapının önünden ayrılmayacağım, genelgeyi gelen vatandaşlara göstermen gerekiyor, genelgeyi görmezsem hiç bir yere gitmeyeceğim her yere şikayet edeceğim.” diye bağırıp söylenmeye başladı. Gerek şikayetçi olan vatandaşın hal hareketlerinden konuşmalarından gerekse içeriye giren arkadaşının tuhaf hareketlerinden tedirginlik duyduğum ve korktuğum için, anı evimizde güvenlik görevlisi bulunmadığından Belediyemiz Kadın ve Aile Müdürlüğü’ne bağlı Saadet Mirci Semt Merkezini telefonla aradım ve hem güvenlik görevlisini ve hem de Semt Merkez Sorumlusunu yardıma çağırdım. Kendim de anı evinin kapısını kapatarak içeride beklemeye başladım.
26. Gelen güvenlik görevlisi ve Semt Merkezi Sorumlusu arkadaşlarımız şikayetçi olan vatandaşın sorularına benim verdiğim bilgileri de teyit eden bilgiler verdiler, ancak buna rağmen şikayetçi binanın kapısına yaklaşarak yeniden içeri doğru bağırmaya başladı. Bunun üzerine yetkililerimizden Müzeler
Sorumlusu ‘yi aradım, durumu ve olanları kendisine ayrıntılı olarak anlattım. hanım da hemen
Müdürümüz ‘yiI arayarak durumu kendisine ileteceğini söyledi. Şikâyetçi güvenlik görevlisi ve Semt
Merkez Sorumlumuzun ısrarlı açıklama çabalarına rağmen yaklaşık 30dk daha kapının önünden ayrılmadı, daha sonra kendi kendine söylenmeye devam ederek binadan uzaklaştı. Olayla ilgili bilgim ve görgüm bunlardan ibarettir.”
27. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, İl Hıfzıssıhha Kurulu Kararının önleyici tedbirler içerdiği, salgın hastalıkla mücadelenin başarılı bir şekilde sürdürülmesinin amaçlandığı, bu kapsamda aşı olmayan kişilerin; konser, sinema ve tiyatro gibi vatandaşlarımızın toplu olarak bulunduğu faaliyetlere katılımında negatif sonuçlu PCR testi zorunluluğu getirildiği,
28. Bu düzenlemede amacın kamu yararı olduğunun açık olduğu, isim isim tüm faaliyetler belirtilmeden örnekleme yolu ile ifade edildiği, önemli olan hususun toplu bulunulabilecek faaliyetlerin olduğu,
29. Anlık ziyaretçi sayılarının ve yoğunluğunun değişebileceği dikkate alındığında müze ziyaretlerinin de toplu faaliyet olarak değerlendirilmesi gerektiği,
30. Başvuranın Resmi Gazete ve resmi kanallarla duyurulan genel hukuki metinlere uygulayıcılar üzerinden ulaşmaya çalıştığı, uygulayıcıların bu konuda görevlerinin bulunmadığı,
31. Yapılan görüntü incelemesinde maskeli ve belgelerini ibraz eden arkadaşının müzeyi gezdiği, kendisine eşlik edildiği, aydınlatma ve rehberlik konusunda yardımcı olunduğu,
32. Başvuranın kendisinin ise maske ve negatif pcr testine karşı çıktığı için içeri alınmadığı, arkadaşının dışarı çıkması ile birlikte başvuranın konuşmasını hararetlendirdiği, akabinde görevli personel tarafından güvenlik görevlisinin çağrıldığı, akabinde telefon ile ilgilendikleri, telefon görüşmeleri yaptıkları, personel ile konuşmaların gerçekleştiği, akabinde güvenlik görevlisinin olaya dâhil olduğu ve konuşmalara katıldığı,
33. Herhangi bir göze çarpan olumsuz tutum ve davranışın bulunmadığı, personelin konuşma bir süre devam ettikten sonra içeri girdiği, akabinde yine telefon ile ilgilenme ve görüşmelerin yapıldığı, belirli bir süre sonra başvuranın olay yerinden ayrıldığının görüldüğü, akabinde güvenlik görevlisinin onay alarak olay yerinde ayrıldığı, kilitli kapıdan çıkma girişimi vb. hususların teyit edilebildiği,
34. Başvuranın kendisine yönelik suçlayıcı ve alaycı tavırlarda bulunulduğu iddiasına yönelik başkaca dikkate değer bir durum tespit edilmediği, başvuranın ısrarlı talep ve hareketleri karşısında güvenlik görevlilerinin çağrılmasının olağan kabul edilmesi gerektiği,
35. Başvuranın sayılı ve 01/12/2021 tarihli CİMER başvurusunun 29/12/2021 tarihinde, sayılı ve 30/12/2021 tarihli CİMER başvurusunun 18/01/2022 tarihinde, sayılı ve 18/01/2022 tarihli CİMER başvurusunun 26/01/2022 tarihinde cevaplandırıldığı ve internet iletişim hattı üzerinden de başvurana cevap verildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuranın talebinin reddi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 36. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. İdarenin, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdare tarafından bahse konu ilkeye uygun davranılması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
37. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İzmir İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle, Başvuranın talebinin REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve KONAK BELEDİYESİNE tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi