|
ÖZET: Başvuran, Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) tarafından uygulanan yeni düzenlemeler nedeniyle UEFA A lisansına sahip olmasına rağmen profesyonel liglerde teknik sorumlu olarak görev yapma hakkını kaybetme riski ile karşı karşıya kalmıştır. TFF, 2016-2017 sezonu itibarıyla sadece Pro lisans sahibi antrenörlerin teknik sorumlu olarak görev alabileceğini belirlemiş ve başvuran, Pro lisans kursuna katılmak için gerekli şartları sağlamasına rağmen, 20 kişilik kontenjan kısıtlaması nedeniyle davet edilmemiştir. Başvuran, bu durumun çalışma özgürlüğünü ihlal ettiğini savunarak, TFF’den teknik sorumlu olarak sözleşme imzalayabilme hakkının tanınmasını talep etmiştir.
Danıştay, TFF’nin özel hukuk hükümlerine tabi bir tüzel kişilik olduğunu ve idari bir kuruluş olmadığını belirterek, başvurunun Kamu Denetçiliği Kurumu’nun görev alanına girdiğine hükmetmiştir. Ancak, başvuranın talebinin reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığına karar verilmiştir. TFF’nin Pro lisans uygulamasının, uluslararası standartlara uyum sağlamak amacıyla meşru bir amaca yönelik olduğu ve başvuranın çalışma hakkının ihlal edilmediği sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2734-2734 86171061- 101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2016/3107 2016/ 3107
KARAR TARİHİ : 31/03/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Türkiye Futbol Federasyonu
BAŞVURUNUN KONUSU : Türkiye Futbol Federasyonu tarafından düzenlenene pro-lisans kursu daveti gönderilene kadar profesyonel fubol liglerinde teknik sorumlu olarak sözleşme imzalayabilme hakkı tanınması talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 26/07/2016 26.7.2016
A. Şikâyet Başvuru Süreci 1. Şikâyet başvurusu, 26/ 07/ 2016 tarihli, evrak kayıt numarası ile Kurumumuz kayıtlarına giren gerçek kişiler için şikayet başvuru belgesi ile yapılmıştır . Şikayet başvurusunun karara bağlanması için 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 41/ 1-a maddesi ve İmza Yetkileri Yönergesinin 7 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, şikayetin incelenmesine ve araştırılmasına geçilmiştir . Yönetmeliğin 46 ncı maddesinin birinci fıkrası gereğince, şikâyet ile ilgili inceleme ve araştırma tamamlanarak Ret Kararı Önerisi şeklinde Kamu
Başdenetçisine sunulmuştur .
B. Ön İnceleme Süreci 2. Şikâyet başvurusu hakkında yapılan ön inceleme neticesinde; şikâyet konusunun Kurumumuzun görev alanına girdiği, şikâyetçinin menfaat ihlali koşulunu taşıdığı, idari başvuru yollarının tüketildiği, şikâyetin süresinde yapıldığı ve diğer ön inceleme konularında da bir eksiklik olmadığı,
1 / 10tespit edilmiştir .
II. OLAY VE OLGULAR
A. Şikâyetçinin Konu Hakkındaki Açıklamaları ve İddiaları 3. Başvuran, 15 yıldır UEFA A lisanslı antrenör olduğunu, Türkiye Futbol Federasyonunun yeni hükümleri ile UEFA A lisanslı antrenörlerin 2016- 2017 sezonundan itibaren lisanslarının hiçbir profesyonel ligde teknik sorumlu olarak tescil edilmeyeceğini, Federasyonun 2015 yılında açmış olduğu pro lisans kursuna gerekli şartları sağlayarak başvuruda bulunmasına rağmen 20 kişilik kontenjan kısıtlaması nedeniyle 80. sırada kalarak davet edilmediğini, bu şekilde devam ederse çalışma özgürlüğünü kaybedeceğini belirtmektedir .
4. Başvuran ayrıca, kendisine pro lisans kurs daveti gönderilene kadar Türkiye 1. , 2. , 3. , liglerde teknik sorumlu olarak sözleşme imzalayabilme hakkının sağlanması için gerekli düzenlemenin yapılması talebi ile dosyada yer alan 17/ 06/ 2016 tarihli dilekçe ile Türkiye Futbol Federasyonu
Başkanlığına başvuruda bulunduğunu, Başvurusuna karşılık 29/ 06/ 2016 tarihinde verilen ve dosyada yer alan cevabı yazıda ise “ .. söz konusu düzenlemenin TFF UEFA Jira Konvansiyonuna vermiş olduğu taahhütten kaynaklandığı, UEFA pro lisans kurslarının yılda 1 kez yapıldığı ve en fazla 24 kişi ile yapıldığı” hususları belirtilerek talebi nin reddedildiğini ifade etmektedir .
B. İdarenin Şikâyete İlişkin Açıklamaları 5. Kurumumuz tarafından Türkiye Futbol Federasyonuna gönderilen 01/ 09/ 2016 tarihli ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, Türkiye Futbol Federasyonu tarafından gönderilen 05/ 10/ 2016 tarihli ve sayılı cevabı yazıda; öncelikle TFF’nin özel hukuk hükümlerine tabi bir tüzel kişilik olduğunun kanunla düzenlendiği, 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu kapsamında idari bir kuruluş olmadığının belirtildiği, 6. Anayasanın 59 uncu maddesi gereği, TFF Yönetim Kurulu kararıyla yürürlüğe giren düzenlemelere karşı yalnızca TFF Tahkim Kuruluna itirazda bulunulabileceğinin Anayasa ile teminat altına alındığı, dolayısıyla talimatların hukuka aykırılığına ilişkin itirazların sadece TFF Tahkim
Kuruluna yapılabileceği, başvuruya konu düzenleme için, süresinde ve usulüne uygun olarak böyle bir itirazda bulunulmadığı, 7. Antrenörlerin Pro lisans alabilmesi için gerekli olan şartların Teknik Adamların Eğitimi ve
Sınıflandırılması Talimatının 4 ve 8. Maddelerinde düzenlendiği, 8. 2016/ 2017 futbol sezonunda TFF 2. Liginde de A takım teknik sorumlusunun Pro lisans sahibi antrenör olması zorunluluğu, TFF yönetim kurulunun 01.06.2013 tarih ve sayılı toplantısında aldığı karar ile Talimatın UEFA Lisans Sistemine Geçiş Takviminin değiştirilmesine karar verildiği, bu değişikliklerin 03.06.2013 tarihinde TFF’nin resmi web sitesinde yayımlanarak yürürlüğe girdiği,
2 / 109. Son 10 yılda açılan Pro lisans kurslarının toplam kontenjanının 495 olduğu, bu kurslara 1081
kişinin başvuruda bulunduğu ve 494 kişinin Pro lisans almaya hak kazandığı, 10. UEFA A Lisanslı antrenörlerini U19 ve altındaki Milli takımlar ile kulüplerin U21 ve altındaki bütün yaş kategorilerinde teknik sorumlu olarak çalışabileceği, bütün kadın lig takımlarında teknik sorumlu olabileceği, ayrıca Bölgesel Amatör Lig dahil tüm lig takımlarında teknik sorumlu olabileceği, 11. TFF’nin kanuni görevleri kapsamında, antrenörlerin en güncel ve en ileri seviyede eğitim alması için Pro lisans uygulamasına geçtiği, 12. UEFA JIRA Konvansiyonu, tüm UEFA üyesi federasyonları kapsayacak şekilde profesyonel, amatör, gençlik gelişim ligleri, futsal ve kaleci antrenörleri dallarında belli seviyelerde ve belli antröner eğitimini ve lisanslamasını öngördüğü, 13. Konvansiyona üye federasyonların antrenör eğitimlerinin bu konvansiyona uygun olması gerektiği, 14. JIRA Konvansiyonuna üye federasyonların bu konvansiyonda belirlenen yükümlülük ve şartlara uymakla yükümlü olduğu, aksi halde UEFA tarafından konvansiyondan çıkartılacak ve UEFA
Lisanslarını verebilmek için kurs ve eğitim yetkilerinin kaybedeceği, 15. Antrenörlerin lisans kurslarına katılmak, lisanslarını güncellemek ve yükseltmek için Teknik
Adamların Eğitimi ve Sınıflandırılması Talimatında belirlenen koşullar çerçevesinde JİRA
Konvansiyonuna göre düzenlenen kurs ve eğitim programlarına katılmakla yükümlü olduğu, 16. Pro lisans sahibi antrenörlerin tüm profesyonel lig takımlarında teknik sorumlu ve antrenör olarak çalışabildiği, ayrıca diğer UEFA üyesi ülke takımlarında da teknik sorumlu ve antrenör olarak çalışma hakları bulunduğu, 17. TFF’ye tescilli 499 Pro Lisans sahibi antrenör ve 24 stajyer olarak çalışma hakkına sahip Pro
Lisans adayının olduğu, 2016- 2017 Futbol sezonunda profesyonel liglerde mücadele eden 129 takım olduğundan, yeterli rekabeti sağlayacak Pro Lisans sahibi antrenör bulunduğu,
3 / 1018. Pro Lisans kurslarının kapsamı kontenjanı ve yapılacak kurs sayısı UEFA’nın onayı ile
belirlenmektedir . UEFA JIRA Konvansiyonu üyesi federasyonların bir kısmına sadece UEFA B kursu, bir kısmına UEFA B ve UEFA A kursu ve TFF ve diğer bazı federasyonlara ise UEFA B, UEFA A ve Pro lisans kursu açma onayı verildiği, 19. JIRA Konvansiyonu gereği lisans adaylarına lisans adaylarına minimum 360 saatlik teorik ve pratik ders verilmesi gerektiği, eğitim kalite ve standartlarını korumak için kontenjan ve kurs sayısı
UEFA tarafından sınırlı tutulduğu belirtilmektedir .
C. Olaylar :
20. Başvuru dilekçesi ve ekleri ile dosya kapsamında idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden
tespit edilen ilgili olaylardan özetle :
21. Başvuran Federasyonun 2015 yılında açmış olduğu pro lisans kursuna başvuruda bulunmuştur .
22. Adı geçen yapılan puan sıralaması neticesinde istekliler arasında 80. sırada yer almıştır . Söz konusu kurs için 20 kişilik kontenjan kısıtlaması bulunması nedeniyle 2015 senesinde kursa davet edilmemiştir .
23. Başvuran, Türkiye 1. , 2. , ve 3. Liglerinde teknik sorumlu olarak sözleşme yapabilme haklarının sağlanması için 16.06.2016 tarihli dilekçe ile idareye başvuruda bulunmuştur .
24. İdare 29.06.2016 tarihli yazısı ile başvuruya konu talebi reddettiği anlaşılmaktadır .
25. Başvuran, çalışma hakkının kısıtlandığı ve idarenin Pro Lisans verirken adil davranmadığı gerekçesi ile Kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
III. HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. İlgili Mevzuat :
26. 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Sporun geliştirilmesi ve tahkim” başlıklı 59 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında; “Spor federasyonlarının spor faaliyetlerinin yönetimine ve disiplinine ilişkin kararlarına karşı ancak zorunlu tahkim yoluna başvurulabilir . Tahkim kurulu kararları kesin olup bu kararlara karşı hiçbir yargı merciine başvurulamaz .” hükmü, 27. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler …” hükmü yer almaktadır .
28. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 3 üncü maddesinin e) fıkrasında : “İdare : Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarını, mahallî idareleri, mahallî idarelerin bağlı idarelerini, mahallî idare birliklerini, döner sermayeli kuruluşları, kanunlarla kurulan fonları, kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüslerini, sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait kuruluşlar ile bunlara bağlı
4 / 10ortaklıklar ve müesseseleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını, kamu hizmeti yürüten
özel hukuk tüzel kişilerini ,” şeklinde tanımlanmıştır .
29. “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” şeklinde düzenlenmektedir .
30. Teknik Adamların Statüsü ve Çalışma esasları Talimatı Teknik Adamların Statüleri başlıklı 3. Maddesinde; Profesyonel Teknik Adamlar, Bir kulüple yazılı sözleşme yapmış olan, kendisine futbol faaliyetleri kapsamında yaptığı harcamalardan daha fazla miktarda ödeme yapılan ve TFF’den profesyonel takım çalıştırma lisansı almış teknik adamlardır .
31. Teknik Adamların Statüsü ve Çalışma esasları Talimatı Teknik Adamların Statüleri başlıklı 4. Maddesinde; Bu talimatın 3. maddesinde belirtilen tanımın dışında kalan tüm teknik adamlar amatör lisanslı teknik adam olarak kabul edilirler . ( 2) Bir müsabaka ile ilgili gerçekleşen konaklama, malzeme, sigorta ve antrenman giderlerinin karşılanması teknik adamların amatör statüsünü bozmaz . ( 3) Amatör lisanlı teknik adamalar, profesyonel lig ve kupa müsabakalarında görev alamazlar .
32. Teknik Adamların Eğitimi ve Sınıflandırılması Talimatı Antrenör Lisans Kursları başlıklı 8. Maddesinde; Antrenör Lisans Kursları : “UEFA PRO” Antrenör Lisansı Kursu Ön Koşul a)
“UEFA A” Lisansı ile fiilen 3 sezon boyunca çalışmış olmak . b) EK- 1’de yer alan “UEFA PRO
Kursu” sıralama kriterlerine göre yapılan sıralamada sonrasında belirlenen kontenjan içerisinde yer almak . … Kursun İçeriği ve Eğitim Süresi Pratik ve teorik derslerden oluşan, en az 360 saatlik eğitim programı Sınavlar ve Mezuniyet Teorik ve pratik sınavlarda 10 üzerinden 6 puan alanlara
“UEFA PRO” Antrenör Lisansı” verilir .
33. Teknik Adamların Eğitimi ve Sınıflandırılması Talimatı Ek.1 UEFA Pro Lisans Kursu
Başvuru Planlama Tablosunda; Toplam puan= (Görev Süresi(gün)/Görev Aldığı Ligin
Düzeyi)*Görev Katsayısı+(A Milli Oynama Sayısı* 20)+(TFF Görev Süresi(Gün)*TFF Görev
Katsayısı) Antrenörün çalıştığı tüm kulüplerde çalışma günü, ilgili takımın lig seviyesine ve antrenörün yaptığı göreve göre ayrı ayrı hesaplanarak toplam puan alınır . Görev Aldığı Ligin Düzeyi
Süper Lig 1 1. Lig 1,5 2. Lig 2 3. Lig 2,5 Amatör 3 Görev Katsayısı Teknik Sorumlu 6 Antrenör 3
Gençlik Geliştirme Sorumlusu 2 Gençlik Geliştirme Antrenörü 1 TFF Görev Katsayısı Genç Milli
Takımlar Teknik Sorumlusu & A Milli Takım Antrenörü 4 Genç Milli Takımlar Antrenörü 3 TFF
Personeli 1.
34. Jira Konvansiyonu 6. Maddesi ı bendinde; gerektiğinde UEFA’nın da desteğini alarak ilgili üçüncü kişilerin (örn . Bölgesel kurumlar, antrenör birlik/dernekleri, devlet yetkilileri vb,) antrenörlük eğitimiyle alakalı tüm sorularını cevaplamak ..
B. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
5 / 1035. Başvuranın, pro lisans kursuna gerekli şartları sağlayarak başvuruda bulunmasına rağmen 20
kişilik kontenjan kısıtlaması nedeniyle 80. Sırada kalarak davet edilmediği, bu şekilde devam ederse çalışma özgürlüğünü kaybedeceğini belirterek kendisine pro lisans kurs daveti gönderilene kadar
Türkiye 1. , 2. , 3. , liglerde teknik sorumlu olarak sözleşme imzalayabilme hakkının sağlanması için gerekli düzenlemenin yapılması talebiyle idareye başvurduğu idarenin talebi yerinde görmemesi sonucu uyuşmazlığın çıktığı anlaşılmaktadır .
36. Türkiye Futbol Federasyonu tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda öncelikle
TFF’nin 5894 sayılı kanun hükümleri uyarınca özel hukuk hükümlerine tabi bir tüzel kişilik olduğunun kanunla düzenlendiği , 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu kapsamında idari bir kuruluş olmadığı ve yönetimsel kararlarına karşı zorunlu tahkim dışında başvuru yolu bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir . Başvuru konusuna ilişkin esas değerlendirmelere geçilmeden önce, usule ilişkin bu iddiaların yerinde olup olmadığının değerlendirilmesi yerinde olacaktır .
37. İlgili mevzuat kısmında 29 numaralı paragrafta yer verildiği üzere Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .
38. Bilindiği üzere gerek mevzuatta, gerek yargı kararlarında ve gerekse kamu yönetimine ilişkin literatürde idarenin birbirinden farklı birçok tanımı bulunmaktadır . Bu tanımlar organik ve fonksiyonel yönlerden önemli farklılıklar arz etmektedir . Hiç şüphesiz yasa koyucunun belirli bir kanunda yer verdiği bir kavram ile ne kast ettiği hususunda şüpheye düşüldüğünde ilk bakılması gereken kaynak, bahse konu kanunun bizatihi kendisi olacaktır .
39. Nitekim 6328 sayılı Kanun incelendiğinde tanımlar başlıklı 3 üncü maddesinin e fıkrasında, kanunda geçen idare kavramının hangi kurum ve kuruluşları kapsadığı hususuna yer verilmiştir .
Mezkur fıkrada dar anlamda idare kapsamına dahil edilen kurum ve kuruluşlardan başka, mahallî idarelerin bağlı idareleri, mahallî idare birlikleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunlarla kurulan fonlar, kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri, sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait kuruluşlar ile bunlara bağlı ortaklıklar ve müesseseler, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve nihayetinde kamu hizmeti yürüten özel hukuk tüzel kişileri de idare kapsamında kabul edilmiştir .
40. TFF’nin bahse konu yazısında da yer verildiği üzere özel hukuk hükümlerine tabi olduğu hususunda bir tereddüt bulunmamaktadır . Bu itibarla 6328 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin e)
fıkrası kapsamında idare tanımı içerisinde yer alıp almadığının, yerine getirmiş olduğu hizmetin
6 / 10niteliğine göre belirlenmesi gerekmektedir . 5894 sayılı Kanunun amacı; “ her türlü futbol
faaliyetlerini milli ve milletlerarası kurallara göre yürütmek, teşkilatlandırmak, geliştirmek ve
Türkiye’yi futbol konusunda yurt içinde ve yurt dışında temsil etmek üzere, özel hukuk hükümlerine tabi, tüzel kişiliğe sahip, özerk Türkiye Futbol Federasyonunun kurulması, teşkilat, görev ve yetkilerine ait esas ve usulleri düzenlemektir .” Şeklinde belirtilmektedir . Yine aynı
Kanunda yasa koyucu tarafından TFF’ye Türkiye’deki her türlü futbol faaliyetini yürütmek, düzenlemek ve denetlemek , Futbolun gelişmesini ve yurt sathına yayılmasını sağlamak, FIFA ve
UEFA’nın yetkili organları tarafından konulan kuralların gereği gibi uygulanmasını sağlamak, ulusal talimatlar hazırlamak ve Türkiye’yi futbol ile ilgili konularda yurt dışında temsil etmek ve şiddet, şike, teşvik primi, ırkçılık, doping ve her türlü ayrımcılıkla mücadele etmek gibi görevler verilmiştir .
41. Kamu hizmeti, literatürde, idarenin görevini yerine getirmek üzere üstlendiği kamu yararına dönük bir faaliyet olarak ele alınmaktadır . Hangi faaliyetlerin kamu hizmeti olduğunu belirlemek amacıyla doktrinde çeşitli görüşler bulunmaktadır . Organik ölçüte göre kamu hizmeti, belli bir görevi yürütmek için kamu tüzel kişisinin tahsis ettiği ajan ve vasıtaların bütünüdür . Şekli ölçüte göre bir faaliyetin kamu hizmeti sayılabilmesi için belirli usullere uygun hareket edilmiş olması gerekir .
42. Günümüzde salt faaliyeti yürütenin kim olduğuna bakılarak ya da faaliyetin yapılış şekli dikkate alınarak o faaliyetin kamu hizmeti olup olmadığını belirlemek mümkün değildir, zira kamu hizmeti sayılan faaliyetlerin niteliklerinde önemli değişimler yaşanmış ve idarenin yakın denetim ve gözetimi altındaki özel kişiler de kamu hizmetlerini yürütmeye başlamışlardır . Maddi ölçüte göre, bir faaliyetin kamu hizmeti olup olmadığının tespiti, faaliyetin muhtevasının niteliği göz önünde tutularak yapılmalıdır . Bir diğer deyişle faaliyeti yürüten örgütün niteliğinin bir önemi bulunmamakta, yapılan işin niteliği önem arz etmektedir .
43. Dolayısıyla kamuya yararlı olarak kabul edilen, kamunun yakın denetimi ve gözetimi altında özel kesim tarafından yürütülen faaliyetler de kamu hizmeti olarak görülmektedir . Hangi faaliyetlerin kamuya yararlı olduğunun tespitinde ise siyasal irade tarafından özel hukuk kişisine söz konusu faaliyetlerin yürütülmesinde tekel sağlama, idari para cezası uygulama vb kamusal yetki ve imtiyazların tanınıp tanınmadığına bakılmaktadır .
44. Buraya kadar anlatılanların ışığında, TFF’nin gerek 5894 sayılı Kanunda tanınmış olan yetkiler ve tevdi olunan görevler gerekse bahse konu görevleri yerine getirirken verilen imtiyaz ve kullanımına bırakılan kamu gücü düşünüldüğünde, kamu hizmeti gördüğü sonucuna varılmıştır .
Dolayısıyla 6328 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde ifadesini bulan “idare” tanımı kapsamında
“kamu hizmeti veren özel hukuk tüzel kişisi” olarak değerlendirilen TFF, Kurumumuzun görev alanı kapsamındadır .
7 / 1045. Öte yandan Anayasanın 59 uncu maddesinde yer alan “Spor federasyonlarının spor
faaliyetlerinin yönetimine ve disiplinine ilişkin kararlarına karşı ancak zorunlu tahkim yoluna başvurulabilir . Tahkim kurulu kararları kesin olup bu kararlara karşı hiçbir yargı merciine başvurulamaz .” hükmünden, TFF’nin ilgili kararlarına karşı Anayasal bir hak olan Kamu
Denetçisine başvurma hakkının da bulunmadığı yönünde bir yargıya varılabilmesi mümkün değildir .
Zira yasa koyucu bu madde ile açık şekilde yargı organlarına başvuruyu engellemek istemiş olup bu husus madde gerekçesinden de açıkça anlaşılmaktadır . Nitekim madde gerekçesinde; “Anayasada yapılan bu değişiklikle, sportif faaliyetlerinin yönetilmesine ve disiplinine ilişkin ihtilafların süratle ve yargı denetimine tabi olmaksızın kesin olarak çözüme kavuşturulması amaçlanmıştır .” ifadelerine yer verilmiştir . Yasa koyucunun spor federasyonlarının spor faaliyetlerinin yönetimine ve disiplinine ilişkin kararlarına karşı her türlü başvuruyu engellemek istemiş olması halinde, Anayasanın 79 uncu maddesinde Yüksek Seçim Kurulu kararları ile ilgili belirtildiği gibi, başka hiçbir merciie başvurulamayacağı hususuna yer verileceği açıktır .
46. Ayrıca madde metni ve gerekçesinden anlaşılacağı üzere, bağlayıcı karar veren organlar bakımından bir kısıtlama getirilmesi amaçlanmıştır . Kamu Denetçiliği Kurumunun kararları ise tavsiye niteliğinde olup Kurum, mağduriyetin giderilmesinin yanı sıra mevzuat değişikliğine gidilmesi, hatalı davranıldığının kabul edilmesi gibi tavsiye kararları verebilmekte, tarafları dostane çözüme davet edebilmektedir . Bu özellikleriyle yargı ve tahkim yollarından ayrılan Kurum ayrıca hakkaniyet ve iyi yönetim ilkelerine uygunluk denetimi yapabilmekte; basın organları ve sivil toplum kuruluşları ile işbirliği yapıp kamuoyu ile TBMM denetimini harekete geçirerek idarenin gelişimine katkı sunmaktadır .
47. TFF’nin Kamu Denetçiliği Kurumu dışında yasama üyelerinin yazılı soru önergeleriyle de denetlenebildiği yapılan incelemelerde tespit edilmiştir . Tüm bu tespitlerden hareketle Kurum tarafından yapılacak denetim Anayasaya, 6328 sayılı Kanuna ya da FIFA Kodu başta olmak üzere uluslararası düzenlemelere aykırı bir nitelik taşımayacak, TFF’nin iç hukuk yollarını etkisiz hale getirmeyecektir .
48. Başvurunun Kurumumuzun görev alanı içinde olduğuna yönelik yapılan tespitten sonra, başvuru konusunun esasına ilişkin yapılan incelemede ise; yukarıda 6. paragrafta belirtildiği üzere, 2016/ 2017 futbol sezonunda TFF 2. Liginde de A takım teknik sorumlusunun Pro lisans sahibi antrenör olması zorunluluğu, TFF yönetim kurulunun 01.06.2013 tarih ve sayılı toplantısında aldığı karar ile Talimatın UEFA Lisans Sistemine Geçiş Takviminin değiştirilmesine karar verildiği, bu değişikliklerin 03.06.2013 tarihinde TFF’nin resmi web sitesinde yayımlanarak yürürlüğe girdiği, idarenin Pro lisans ile ilgili yaptığı düzenlemeyi makul sürede duyurduğu görülmektedir .
8 / 1049. İdare tarafından PRO lisans kurslarının kontenjanı belirlenirken UEFA JİRA KONVANSİYONU
çerçevesinde gerekli kalite ve niteliğe dikkat edildiği, 20 kişilik kontenjan kısıtlamasının bu bağlamda yapıldığı anlaşılmaktadır .
50. Yukarıda 33. paragrafta belirtildiği üzere Pro lisans kursuna katılmak için objektif kriterlerin belirlendiği, idarenin ön görülebilir davrandığı, yukarıda 9. paragrafta belirtildiği üzere son 10 yılda kurslara başvuran 1081 kişiden 494 ünün pro lisans aldığı, başvuranın sıralaması düşünüldüğünde kriterler çerçevesinde puanını yükselterek Pro lisans kursuna katılımı sağlayabileceği görülmektedir .
51. Bu bağlamda, her ne kadar başvuran çalışma özgürlüğünü kaybedeceğini belirtse de başvuruya konu TFF Talimatının, uluslararası standartlara uyum sağlanması bakımından meşru bir amaca yönelik ve yukarıda açıklanan gerekçelerle orantılı olduğu göz önüne alındığında, kişinin çalışma hakkının ihlal edilmediği değerlendirilmiştir . Keza 10. paragrafta da yer verildiği üzere, başvuranın
A lisanslı antrenör olduğu, UEFA A Lisanslı antrenörlerin U19 ve altındaki Milli takımlar ile kulüplerin U21 ve altındaki bütün yaş kategorilerinde teknik sorumlu olarak çalışabileceği, bütün kadın lig takımlarında teknik sorumlu olabileceği, ayrıca Bölgesel Amatör Lig dahil tüm lig takımlarında teknik sorumlu olarak görev alabileceği anlaşılmıştır .
52. Yukarıdan bu yana yapılan tüm açıklananlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarenin, Pro Lisans uygulamasına geçişi makul sürede duyurduğu, Pro lisans alınabilmesi için objektif kriterleri belirlediği ve öngörülebilir davrandığı, başvurucunun talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir işlem yapılmadığı tespit edilmiştir .
C. İnsan Hakları Yönünden Değerlendirme
53. T .C. Anayasasının “Kanun Önünde Eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinde ifadesini bulan eşitlik ilkesinin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 13 üncü maddesindeki etkili başvuru hakkının ve 17 nci maddesindeki hakları kötüye kullanma yasağının ihlal edildiğine dair herhangi bir bulgu ve bilgiye rastlanmadığı gibi başvuruya konu olayda, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel
Beyannamesi ile İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesinde yazılı ve güvence altına alınmış olan haklara da aykırı bir durum tespit edilememiştir .
D. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 54. Günümüzde demokratik, modern ve katılımcı yönetim anlayışında idarelerden sadece hukuka uygun olarak hareket etmeleri değil aynı zamanda iyi yönetim ilkelerine de uygun işlem tesis etmeleri beklenmektedir .
55. 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim
9 / 10İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde, Kurumun, inceleme ve araştırma yaparken insan haklarına dayalı
adalet anlayışı içinde; kanunlara uygunluk, ayrımcılığın önlenmesi, ölçülülük, yetkinin kötüye kullanılmaması; eşitlik, tarafsızlık, dürüstlük, nezaket, şeffaflık, hesap verilebilirlik, haklı beklentiye uygunluk, kazanılmış hakların korunması, dinlenilme hakkı, savunma hakkı, bilgi edinme hakkı, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi, kişisel verilerin korunması gibi iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığını gözeteceği düzenlenmiştir . Söz konusu Yönetmelik hükmünde yer alan ilkelerin kaynağını teşkil eden Avrupa Birliği Temel Haklar
Şartının 41 inci maddesinde de iyi yönetim hakkından bahsedilmekte olup benzer ilkelere Avrupa parlamentosu tarafından kabul edilen “Avrupa Doğru İdari Davranış Yasası’nda da yer verilmiştir .
56. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; idarelerden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, haklı beklentiye uygunluk, makul sürede ve gerekçeli karar verme, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak karara karşı başvuru yolunu göstermediği, bu nedenle iyi yönetim ilkelerinde vurgulanan “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
IV. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
57. 2709 sayılı 1982 Anayasası’nın Temel Hak ve Hürriyetlerin Korunması Başlıklı 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında, “Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır .” hükmü yer almakta olup, 5894 sayılı Türkiye
Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanununun “Tahkim Kurulu” başlıklı 6 ncı maddesine göre Tahkim Kuruluna başvuru süresi TFF talimatlarının yayımından veya itiraz edilen kararın tebliğinden itibaren yedi gündür .
V. KARAR :
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın
BAŞVURANA ve TÜRKİYE FUTBOL FEDERASYONUNA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi