|
ÖZET: Başvuran, Düzce Üniversitesi’nde aldığı Yardımcı Çalgı Piyano 2 dersinin not değerlendirme kriterlerinin sübjektif olduğunu ve mevzuata aykırı olduğunu iddia ederek, bu kriterlerin değiştirilmesini talep etmiştir. İlgili idare ise, dersin değerlendirme kriterlerinin (vize %20, final %30, kanaat notu %50) Düzce Üniversitesi Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’ne uygun olduğunu, kanaat notunun öğrencilerin uygulama performansına dayandığını ve bu durumun bilimselliğe aykırı olmadığını savunmuştur.
Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan inceleme sonucunda, başvuranın iddialarının yerinde olmadığına ve idarenin işleminin hukuka uygun olduğuna kanaat getirmiştir. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmiştir. İdarenin, dersin değerlendirme kriterlerini zamanında duyurduğu ve mevzuata uygun hareket ettiği tespit edilmiştir. Bu durum, eğitim-öğretim süreçlerinin şeffaflığı ve adalet anlayışı açısından önemli bir değerlendirmedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 8867-8867 |sayi|86171061-101.07.05-E.86171061-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/160 2017/ 160
KARAR TARİHİ : 04/08/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Düzce Üniversitesi Rektörlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, Yardımcı Çalgı Piyano 2 dersinin sınav değerlendirme kriterinin yeniden yapılması ve almış olduğu notun buna göre düzeltilmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 12/01/2017 12.1.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran; Düzce Üniversitesi Sanat Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Müzik Bölümü öğrencisi
olduğunu, ders programında bulunan Yardımcı Çalgı Piyano 2 dersi başarı puanı değerlendirmesinde uygulanan vize notunun %20 oranında, final notunun %30 oranında ve kanaat notunun %50 oranında ağırlıklı olarak ortalamasına katkı sağlamasının sübjektif bir değerlendirme olduğunu, denetlenebilir olmadığını, Düzce Üniversitesi Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 27 nci maddesinde tüm sınav çeşitlerine yer verildiğini ancak “kanaat notu” adı altında vize puanı verilebileceği hükmünün bulunmadığını, içeriği belirtilmemiş olan kanaat notunun ders notunu %50 oranında etkilemesinin ders geçme ve notu keyfiyete bağladığını, bunun hak ettiğinden daha düşük bir ders notu almasına sebebiyet verdiğini, aynı dersin başka bir öğretim elemanı tarafından yürütülen ilk dönemdeki kriterlerin birbirinden farklılık gösterdiğini (% 40 vize ve %60 final ağırlıklı olması), Yardımcı Çalgı Piyano 2 dersinin ölçme değerlendirme planlamasının ilgili öğretim elemanınca dönem başında sunulmadığını ve sonradan değiştirildiğini iddia ederek Yardımcı Çalgı Piyano 2 dersinin Yardımcı Çalgı Piyano 1 dersi ile aynı başarı puanı değerlendirme oranları uygulanarak düzeltilmesini talep etmektedirler .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
1 / 62) Düzce Üniversitesi Rektörlüğü’nün konuya ilişkin 23/ 03/ 2017 tarih ve sayılı yazısı ve
eklerinde özetle;
2.1) Yardımcı Çalgı Piyano 2 dersinin değerlendirme kriterleri Vize %20, Final %30 ve Kanaat %50
olarak belirlenerek üniversitenin Öğrenci Bilgi Sistemine (OSB) girilerek öğrenciye ilan edildiği, tüm öğrencilerin belirtilen bilgileri sistemden görebildiği,
2.2) Düzce Üniversitesi Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 27 nci maddesinin 7 nci fıkrası
hükmüne uygun olarak işlemin yapıldığı,
2.3) Şikayet konusu dersin haftada 2 saat olduğu, dersin uygulamasının öğrencileri 4’er kişilik
gruplar halinde dersin yapıldığı salona almak suretiyle gerçekleştirildiği, dersin öğretim elemanı öğrencilerin uygulamalarının başarıya katkısını %50 olarak belirlediği, kanaat notunun öğrencinin uygulama performansına verilecek notun yüzdelik ağırlığı olduğu, kanaat notu ağırlığının Düzce
Üniversitesi Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 27 nci maddesinin 7 nci fıkrası hükmüne uygun olduğu, bu değerlendirme şeklinin öğrencinin lehine olduğu ve bilimselliğe aykırı olmadığı,
2.4) Yardımcı Piyano 2 dersinin doğası gereği Yardımcı Piyano 1 dersinin devamı olduğu, dersin
öğretim elemanı tarafından değerlendirme kriterleri değişikliği yukarıda anılan yönetmeliğin ilgili maddesine uygun olarak belirlenip güncellenebileceği,
2.5) Yardımcı Piyano 2 dersinin sınavı, değerlendirmesi uygulamaları üniversitenin mevcut
yönetmelik ve akademik ders uygulamaları çerçevesinde yapıldığı, belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının; Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi
başlıklı 42’nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz . Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir . (…)”, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, ayrıca, “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130 uncu maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur …” hükmü yer almaktadır .
4) 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmü yer almaktadır .
5) Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Komisyonu’nun 3 Mart 1992 tarihli 1992/ 54 sayılı ve
2 / 6BM Genel Kurulu’nun 20 Aralık 1993 tarihli 48/ 134 sayılı kararlarıyla kabul edilen İnsan
Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması İçin Kurulan Ulusal Kuruluşların Statüsüne İlişkin
İlkeler (Paris Prensipleri)’de; “(…)Ulusal kuruluşlar, yürürlükteki yasaları, mevzuatı ve yasa tasarıları ile yasa önerilerini incelerler ve metinlerin, insan haklarının temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeleri için uygun gördükleri tavsiyeleri yaparlar; gerek gördükleri takdirde, yeni yasaların kabul edilmesini, yürürlükteki yasaların uyumlu hale getirilmesini ve idari önlemlerin alınmasını veya değiştirilmesini tavsiye ederler . (…)Ulusal düzeyde yürürlükte olan yasaların, mevzuatın ve uygulamaların, insan haklarına ilişkin uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesini ve hayata geçirilmesini teşvik ederler ve sağlarlar .” kararına yer verilmiştir .
6) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun;
6.1) “Lisans düzeyinde öğretim” başlıklı 43 üncü maddesinin (a) fıkrası; “Yükseköğretim
kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir”,
6.2) “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar”
başlıklı 44 üncü maddesinin (b) fıkrasına göre “Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; ………. ve eğitim-öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir”, hükmüne haizdir .
7) Düzce Üniversitesi Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin;
7.1) “Sınavlar” başlıklı 27 nci maddesi; “ ( 1) Sınavlar; ara sınavları, kısa sınavlar, mazeret sınavları,
yarıyıl sonu sınavları, ek sınavlar, yaz okulu sonu sınavları, tek/çift ders sınavları, muafiyet sınavları olmak üzere sekiz çeşittir . ( 2) Sınavlar; yazılı, sözlü ve/veya uygulamalı olarak yapılabilir . Sadece sözlü yapılacak sınavlar için ilgili yönetim kurulu kararıyla komisyon oluşturulur . …….( 7) Her öğretim elemanının; bir yarıyıl boyunca işleyeceği konuların haftalık planını, kullanılabilecek temel kaynaklar ile ara sınav, yarıyıl sonu sınavı notu ve diğer çalışmaların başarı puanına katılım oranlarını içeren ders planını öğrencilere ve bölüm başkanlığına her yarıyılın ilk iki haftası içinde yazılı olarak vermesi gerekir .
( 8) Her ders için her yarıyılda en az bir ara sınav yapılır . Ara sınav tarihleri, bölüm başkanlığı tarafından ara sınav başlangıç tarihinden en az onbeş gün önce ilan edilir ve sınav uygulamaları buna göre yapılır .
( 9) Bir yarıyıl içerisinde çeşitli aralıklarla kısa sınav uygulamaları yapan öğretim elemanı, bu kısa sınav notlarının ortalamasını ara sınav notu olarak değerlendirebilir . Ayrıca ara sınav yapılmayan derslerde, kısa sınav uygulamalarına mazeretli olarak katılmayan öğrencilere mazeret sınav hakkı verilir . ….”,
3 / 67.2) “Başarı puanı ve harf notu” başlıklı 29 uncu maddesi; “ ( 1) Öğrencinin; yarıyıl içindeki
çalışmaları, ara sınav ve yarıyıl sonu sınav notları, derse devamı, öğretim elemanının yarıyıl başında bölüm başkanlığına teslim ettiği ders planında gösterilen şekilde değerlendirmeye alınarak dersin başarı puanı ve harf notu takdir edilir .”,
7.3) “Ağırlıklı genel not ortalaması” başlıklı 30 uncu maddesi “( 1) AGNO; derslerin harf notu
karşılığı katsayıları ile derslerin kredi değerleri çarpılarak elde edilen toplam sayının krediler toplamına bölünmesiyle hesaplanır .”, şeklindedir .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından; başvuranın Yardımcı Çalgı Piyano 2 dersinin sınav değerlendirme
kriterinin yeniden yapılması ve almış olduğu notun buna göre düzeltilmesi talebine ilişkin yapılan inceleme ve araştırmalar neticesinde idarenin işleminde mevzuata aykırılık tespit edilmediği değerlendirilerek başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Düzce Üniversitesi Sanat Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Müzik Bölümü öğrencisi olan başvuran :
1 nci paragrafta belirtildiği üzere; Yardımcı Çalgı Piyano 2 dersi değerlendirme kriterlerinin (vize
%20, final %30 ve kanaat notunun %50 oranında ağırlıklı olması) sübjektif bir değerlendirme olduğu, denetlenebilir olmadığı ve mevzuata uygun olmadığı dolayısıyla değiştirilmesini talep etmekte olup, 2 nci paragrafta belirtildiği şekilde; ilgili idare olan Düzce Üniversitesi Rektörlüğü dersin uygulama ağırlığının bulunduğu, dolayısıyla ilgili öğretim elemanınca öğrencilerin uygulamalarının başarıya katkısını %50 olarak belirlendiğini, kanaat notu ağırlığının Düzce
Üniversitesi Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 27 nci maddesinin 7 nci fıkrası hükmüne uygun olduğunu, bu değerlendirme şeklinin bilimselliğe aykırı olmadığını, Yardımcı Piyano 2 dersinin sınavı, değerlendirmesi ve uygulamaları üniversitenin mevcut yönetmelik ve akademik ders uygulamaları çerçevesinde yapıldığını savunmaktadır .
10) Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde elde edilen bulgular yönünden;
10.1) Başvuruya konu Yardımcı Çalgı Piyano 2 dersine ilişkin dersi yüklenen öğretim elemanının
derse ilişkin değerlendirme kriterlerini mevzuata uygun olarak sisteme girdiği ve öğrencilere duyurduğu anlaşılmış olup, ilgili öğretim elemanınca dersin içeriğine göre değerlendirme kriterlerinin oluşturulmasının bilimsellik yönünden uygun olduğu düşünülmüştür .
10.2) Başvuranın Düzce Üniversitesi Rektörlüğüne 26/ 05/ 2016 tarih ve sayılı dilekçesi ile
“Batı Müziği Solfej ve Nazariyatı 2” dersinin not değerlendirme kriterlerine ilişkin başvurusu hakkında dersin öğretim elemanı Öğr . Gör . ’nun 27/ 05/ 2016 tarihli cevap yazısında, “Batı Müziği Solfej ve Nazariyatı 2 dersi, müzik eğitiminin uygulamalı ve teorik boyutu olan önemli ve temel derslerinden biridir ve pek çok müzik alanı dersinde olduğu gibi süreç içerisinde düzenli uygulama çalışmaları yapmayı gerektiren nitelikleri vardır . …………..Dersin başarı değerlendirmesi sadece final sınavı üzerinden değil, tüm dönem boyunca yapılan sınavlar
4 / 6üzerinden hesaplanmaktadır……” şeklindedir . Bu açıklama ile başvuranın idareye sıklıkla ders
değerlendirme sistemlerine ilişkin dilekçe yazdığı, ancak ilgili bölüm derslerinin uygulama ağırlıklı olması dolayısıyla derslerin öğretim elemanlarınca uygulama yönlü değerlendirme kriterlerinin kullanıldığı anlaşılmıştır .
11) Mevzuat yönünden yapılan araştırma neticesinde; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa göre
kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ile ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtileceği, ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirleneceği, belirtilen kanun hükümlerine dayalı olarak hazırlanan Düzce Üniversitesi Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğine göre ise, sınavların yazılı, sözlü ve/veya uygulamalı olarak yapılabileceği, her öğretim elemanınca başarı puanına katılım oranlarını içeren ders planının öğrencilere ve bölüm başkanlığına her yarıyılın ilk iki haftası içinde yazılı olarak verilmesi gerektiği tespit edilmiştir .
12) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Yardımcı Piyano 2 dersinin değerlendirme
kriterlerinin ilgili öğretim elemanınca zamanında sisteme girildiği ve öğrencilere duyurulduğu, yapılan işlemin mevzuata uygun olduğu kanaatine varılmış olup, başvuranın iddialarının yerinde olmadığı değerlendirilerek İdarenin başvuruya konu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14) 14/ 06/ 2012 tarih ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Dava açma süresinin
yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21 inci maddesinde, Kamu Denetçiliği Kurumunun inceleme ve araştırmasını, başvuru tarihinden itibaren 6 ay içinde sonuçlandıramaması hâlinde durmuş olan dava açma süresinin kaldığı yerden işlemeye başlayacağı bilgisi başvurana 10/ 07/ 2017 tarih ve sayılı yazı ile bildirilmiştir .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Ret Kararının BAŞVURANA ve DÜZCE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
5 / 6Kamu Başdenetçisi