Temizlik hizmet alım ihalelerinde giyim bedelinin aşırı düşük bulunması durumunda açıklama talebi zorunlu mudur (KİK)

Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi‘nce 08.01.2007 tarihinde gerçekleştirilen 2006/170530 İhale Kayıt Numaralı “2007-2008 Yılları 22 Aylık Malzemeli Genel Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak, Tamer Endüstriyel Proje ve Uygulama Tic. Ltd. Şti.’nin 27.02.2007 tarih ve 6423 sayı ile Kamu İhale Kurumu kayıtlarına alınan aynı tarihli itirazen şikayet başvurusu hakkında Kamu İhale Kurulunca alınan 09.04.2007 tarih ve 2007/UH.Z-1204 sayılı karar ile;

“4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,”

Karar verilmiştir.

Tamer Endüstriyel Proje ve Uygulama Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul Kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada Ankara 8. İdare Mahkemesi tarafından verilen 08.06.2007 tarih ve E:2007/316 sayılı ara karar ile;

“………

Dava konusu ihalede, ihale üzerinde bırakılan firma tarafından verilen teklifteki giyim bedeli aşırı düşük olduğundan ihaleyi yapan idare tarafından bu teklifi veren istekliden açıklama istenmesi ve bu açıklamaların yerinde bulunup bulunmamasına göre ihalenin sonuçlandırılması gerekirdi.

Bu durumda Kamu İhale Kurumu tarafından, ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin asgari isçilik maliyetini karşıladığı ve ihaleyi yapan idarece bu teklifin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmediği gerekçesiyle davacının başvurusunun reddedilmesinde hukuka uyarlık görülmemiştir.” gerekçesi ile “yürütmenin durdurulmasına” karar verilmesi üzerine anılan Mahkeme Kararının uygulanmasının sağlanması için Kamu İhale Kurumu tarafından verilen 16.07.2007 tarih ve 2007/M.K-82 sayılı Karar ile;

“1) Kamu İhale Kurulunun 09.04.2007 tarih ve 2007/UH.Z-1204 sayılı Kurul Kararının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, ihale üzerinde bırakılan firma tarafından verilen teklifteki aşırı düşük giyim bedeli ile ilgili olarak, idare tarafından bu teklifi veren istekliden açıklama istenmesi ve bu açıklamaların yerinde bulunup bulunmamasına göre tekliflerin yeniden değerlendirilmesi hususunun 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (a) bendi gereğince düzeltici işlem olarak belirlenmesine,“

Kararı verilmiştir.

Ankara 8. İdare Mahkemesinin 08.06.2007 tarih ve E:2007/316 sayılı ara Kararının kaldırılması talebiyle Kamu İhale Kurumu tarafından Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde yapılan itiraz başvurusu anılan Mahkemenin 11.07.2007 tarih ve 2007-2837 itiraz nolu kararı ile istem reddedilmiştir.

Ankara 8. İdare Mahkemesinin 08.06.2007 tarih ve E:2007/316 sayılı ara Kararı sonrasında aynı davanın esasına ilişkin olarak aynı Mahkemece verilen “Dava konusu işlemin iptaline“ niteliğindeki 03.10.2007 tarih ve E;2007/316, K;2007/2154 sayılı Kararına Kamu İhale Kurumu tarafından yapılan temyiz başvurusu hakkında da Danıştay 13. Dairesince “İdare Mahkemesi Kararının yürütülmesinin durdurulmasına” niteliğinde olan 06.02.2008 tarih ve E;2007/15841 sayılı ara Karar verilmiştir.

Danıştay 13. Dairesinin 06.02.2008 tarih ve E;2007/15841 sayılı ara Kararının uygulanmasının sağlanması için Kamu İhale Kurumu tarafından verilen 24.03.2008 tarih ve 2008/M.K-33 sayılı Karar ile;

“1) 16.07.2007 tarih ve 2007/M.K.-82 sayılı Kurul Kararının iptaline,

2) Anılan Mahkeme Kararı doğrultusunda 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,“

Kararı verilmiştir.

Danıştay 13. Dairesinin “yürütmenin durdurulması” niteliğindeki 06.02.2008 tarih ve E;2007/15841 sayılı ara Kararı sonrasında aynı Dairece davanın esasına ilişkin olarak verilen 31.05.2010 tarih ve E;2007/15841, K;2010/4579 sayılı Karar ile, “Ankara 8. İdare Mahkemesinin 03.10.2007 tarih ve 2007/316, K;2007/2154 sayılı Kararının bozulmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine” kararı verilmiştir.

Daha sonra, Ankara 8. İdare Mahkemesi tarafından yeniden yargılama sonucunda verilen 22.10.2010 tarih ve E;2010/2390, K;2010/1922 sayılı Karar ile;

………..

Yukarıda yer verilen Yasa’nın 38. maddesinde, aşırı düşük teklifler için davalı idarenin, belirlediği süre içinde isteklilerden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyebileceği ifade edilmiştir. Aşırı düşük tekliflerle ilgili olarak idareler tarafından değerlendirme yapılırken, sadece ihale sonucunda verilen nihai teklif üzerinden değil her teklif bileşeni için ayrı ayrı aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gereklidir. Çünkü ihalelerde verilen teklifler, bileşenlerinde yer alan değerlerle birlikte hüküm ifade ederler. Temizlik hizmet alım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasında işçilerin giyim bedeli önemli bir bileşen olduğundan, ihaleyi yapan idarenin bu konudaki isteği üzerine isteklilerce giyim bedelini tevsik eden belgelerin sunulması ve buna göre değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Dava konusu ihalede, ihale üzerinde bırakılan firma tarafından verilen teklifteki giyim bedeli aşırı düşük olduğundan ihaleyi yapan idare tarafından bu teklifi veren istekliden açıklama istenmesi ve bu açıklamaların yerinde bulunup bulunmamasına göre ihalenin sonuçlandırılması gerekirdi.

Bu durumda, Kamu ihale Kurumu tarafından, ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin asgari işçilik maliyetini karşıladığı ve ihaleyi yapan idarece bu teklifin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmediği gerekçesiyle davacının başvurusunun reddedilmesinde hukuka uyarlık görülmemiştir.” şeklinde gerekçe belirtilerek “03/10/2007 tarih ve E:2007/316, K:2007/2154 sayılı Mahkememiz kararında ısrar edilmesine, dava konusu işlemin iptaline.“ yönünde karar verilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27 nci maddesinin ikinci fıkrasında; Danıştay veya idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28 inci maddesinin birinci fıkrasında ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Ankara 8. İdare Mahkemesinin yukarıda belirtilen Kararının icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden,

Açıklanan nedenlerle;

1-Kamu İhale Kurumunun 24.03.2008 tarih ve 2008/M.K-33 sayılı Kararının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, ihale üzerinde bırakılan firma tarafından verilen teklifteki aşırı düşük giyim bedeli ile ilgili olarak, idare tarafından bu teklifi veren istekliden açıklama istenmesi ve bu açıklamaların yerinde bulunup bulunmamasına göre tekliflerin yeniden değerlendirilmesi hususunun 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (a) bendi gereğince düzeltici işlem olarak belirlenmesine;

Oybirliği ile karar verildi.