|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın tez danışmanı atama sürecine ilişkin talepleri incelenmiştir. Başvuran, Spor Psikolojisi alanında çalışmak istediği için belirli bir öğretim üyesi ile danışmanlık talep etmiş, ancak Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından bu talep reddedilmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, tez danışmanının atanması ve değiştirilmesi süreçlerinin Anabilim Dalı Başkanlığına bağlı olduğu belirtilmiştir. Başvuranın, danışman değişikliği talebinin dikkate alınması için usulüne uygun bir başvuru yapması gerektiği vurgulanmıştır.
Karar, başvuranın tez danışmanı atama işleminin iptal edilmesi talebinin reddedilmesi yönünde sonuçlanmış, ancak başvuranın gerekçeli başvurusu ile danışman değişikliği talebinin dikkate alınması gerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda, mevcut “Yüksek Lisans Danışman Atama Formu”nun ilgili mevzuata uygun olarak güncellenmesi önerilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın hak arama özgürlüğü çerçevesinde taleplerinin kısmen kabulü ve kısmen reddi ile ilgili bir tavsiye kararı verilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/6855-S.22.10535
BAŞVURU NO : 2021/20982
KARAR TARİHİ : 31/05/2022
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Başvuranın, tez danışmanı atama sürecine ilişkin şikayet, itiraz ve
BAŞVURUNUN KONUSU :
talepleri hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 09/12/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 09.12.2021 tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda özetle;
Dokuz Eylül Üniversitesi Necat Hepkon Spor Bilimleri Fakültesi Antrenörlük Eğitimi Bölümünde olarak görev yaptığını, bu akademik dönem başında Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden
Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı Hareket ve Antrenman Bilimi Yüksek Lisans programına kayıtlanan ve lisans öğreniminden kendisini tanıdığı Spor Psikolojisi alanında çalışmak istediği için
Enstitünün kendisine verdiği Danışman Atama Formu ile tarafına ulaşarak tez danışmanlığı teklifinde bulunduğunu, olumlu görüşü ve ilgili formu imzalaması sonrasında, öğrenci Anabilim Dalı
Başkanlığında muhtelif sorunlarla karşılaştığını ve rahatsız edici telefon görüşmelerine maruz bırakıldığını ifade ettiğini, haklı ve makul talebi için Anabilim Dalı Başkanı ile yaptığı görüşmeye ve Enstitü
Müdürlüğüne ibraz ettiği itiraz dilekçelerine rağmen herhangi yeni ve yapıcı bir değişiklik gerçekleşmediğini, öğrenci mevzuata ve usulüne uygun, somut ve ikna edici gerekçelere dayanan tez danışmanlığı değişiklik talebinin reddedildiğini, kendisinin de bu süreçteki mağdurlardan biri olduğunu ifade etmekte ve danışman atam aişlemi ve süreç içerisindeki eylemler ile ilgili kamu görevlilerinin davranışlarının ilgili mevzuat kapsamında insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde hukuka, hakkaniyete uygunluk ve iyi yönetim ilkeleri yönünden incelenmesini ve şikâyete konu işlemin iptal edilerek adlı öğrencinin danışmanı olarak atanmasının sağlanmasını, ihmaller varsa sorumluların tespit edilerek idari işlem yapılmasını talep etmektedir.
2) Kurumumuza 24.11.2021 tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda Dokuz
Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitim ve Spor Anabilim Dalı Hareket ve Antreman
Yüksek Lisans programına kayıtlı olduğunu, 13 Eylül 2021 tarihinde Enstitü Öğrenci İşleri tarafından
“Danışman Atama” formu verildiğini ve doldurarak teslim etmesinin istendiğini, bu kapsamda lisans
eğitiminden tanıdığı ve tez konusu olarak çalışmak istediği “spor psikolojisi” alanında uzmanlaşmış olan danışmanlık talebinde bulunduğunu, kabul etmesi üzerine ilgili formu imzaladığını, devamında Anabilim Dalı Başkanlığı imzası için Spor Bilimleri Fakültesi’ne gittiğinde
Doç. Dr. ’nin “formun geçerli olmadığını, ile çalışamayacağını, danışman atama işlemi için boş matbu formu imzalayarak bırakması gerektiğini” bildirdiğini, yasaya ve usule aykırı bu talebi yerine getirmediği için Doç. Dr. ’nin bir sonraki gün (14.09.2021) telefon ile arayarak sert bir üslupla danışmanını seçme hakkının olmadığını ifade ettiğini, diğer Dr. Öğretim Üyesi ’nin de 15.09.2021 tarihinde arayarak hak arama davranışının doğru olmadığını, öğrenci etik ilkelerine uymadığını, danışman seçimi gibi bir hakkının bulunmadığını iddia ederek soruşturma açmak/açtırmakla tehdit ettiğini iddia etmekte ve 16.09.2021 tarihli
CİMER başvurusu yapmasına rağmen hâlihazırda herhangi bir geribildirim alamadığını, yaşadığı sorunları iletmek ve çözüm istemek amacıyla Anabilim Dalı Başkanlığı görevine yeni atanan Prof. Dr. ’yle
20.09.2021 tarihinde görüştüğünü ancak talebine olumsuz yanıt verildiğini, 22.09.2021 tarihinde Doç. Dr.
’nin danışman olarak atandığının bildirildiğini, Enstitü Müdürlüğüne 23.09.2021 tarihli ve sayılı dilekçe ile itiraz ettiğini ve tez danışmanı olarak atanmasını talep ettiğini, Enstitü’ye dilekçeyi ibraz etmek istediğinde zorlukla karşılaştığını, ders tercihleri için 27.09.2021 tarihinde
Ders Kayıt sistemine giriş yaptığında itiraz ve dilekçesine rağmen Doç. Dr. ’nin danışman olarak atandığını gördüğünü ifade etmekte ve tez danışmanı atama işlemi sürecindeki eylemler ile ilgili kamu görevlilerinin tutum ve davranışlarının hukuka, hakkaniyete ve iyi yönetim ilkelerine uygunluk bakımından incelenmesini, başvuruya konu tez danışma atama işleminin iptal edilerek tez danışmanı olarak atanmasının sağlanmasını ve ihmaller varsa sorumluların tespit edilerek gerekli işlemlerin yapılmasını talep etmektedir.
II. BAŞVURULARA İLİŞKİN VERİLEN AYIRMA VE BİRLEŞTİRME KARARLARI
3) 1 nolu paragrafta yer verilen dosya numaralı başvurusu ile ilgili
olarak;
3.1) Kamu Denetçiliği Kurumu Kamu Denetçilerinin İş Bölümüne İlişkin Yönerge’nin ilgili hükümlerine
göre başvuranın tez danışmanı olarak atanmaya ilişkin taleplerinin ‘Eğitim-Öğretim’ başlığı altında, danışman atama işlemi ve süreç içerisindeki eylemler ile ilgili kamu görevlilerinin davranışlarının incelenmesi talebinin ve ayrıca hakkında açılan disiplin soruşturması hususunun ‘Kamu Personel Rejimi’ başlığı altında incelenmesi gerektiği tespit edildiğinden danışman atama işlemi ve süreç içerisindeki eylemler ile ilgili kamu görevlilerinin davranışları ile başvuran hakkında açılan disiplin soruşturması kısımlarının dosyadan ayrılmasına ve yeni bir şikâyet başvurusu olarak değerlendirilmesine karar verilmiş ve 2021/22224 nolu yeni bir başvuru olarak kaydedilmiştir.
3.2) Diğer yandan, nolu dosyada, tez danışmanı olarak atanması talebine
ilişkin başvurusu ile 1 nolu paragrafta yer verilen öğrencisi benzer taleple Kurumumuza yapmış olduğu 2021/20079 dosya numaralı başvuru arasında sebep ve konu yönünden bağlantı olduğu anlaşılmış olup 28.3.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 22 nci maddesinin üçüncü fıkrasında aynı sebep ve konuya ilişkin benzer nitelikteki şikâyet başvurularının birleştirilerek incelenebileceği düzenlemesine yer verildiğinden ve söz konusu başvuruların aynı sebep ve konudan doğduğu ve biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyecek nitelikte olduğu sonucuna varıldığından, dosya numaralı başvuru kaydının kapatılarak 2021/20079 numaralı başvuru dosyasında birleştirilmesine ve incelemenin bu dosya üzerinden yürütülmesine Yönetmeliğin 22 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca karar verilmiştir.
III. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
4) Kurumumuzun 03.12.2021 tarihli ve sayılı bilgi-belge talep yazısına istinaden Dokuz Eylül
Üniversitesi Hukuk Müşavirliğinin 22.12.2021 tarihli ve sayılı yazısında talep edilen bilgi belge ve açıklamalara ilişkin olarak, Necat Hepkon Spor Bilimleri Fakültesi ve Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Müdürlüğünün cevabi yazılarının ekte sunulduğu;
4.1) Necat Hepkon Spor Bilimleri Fakültesi Personel İşleri Biriminin 17.12.2021 tarihli ve
sayılı yazısında;
4.1.1) Başvuranın tez danışmanı atanmasına ilişkin tüm bilgi ve belgelerin Enstitüde bulunduğu;
4.1.2) Başvuran ve tez danışmanlığına ilişkin dilekçeleri üzerine
yapılan işlemlerin hukuki dayanağının Dokuz Eylül Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği ile Sağlık Bilimleri Enstitüsü Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmelikleri olduğu, danışman atamasının, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin 8 inci maddesinde yer alan “(1) Tezli yüksek lisans programında, enstitü anabilim dalı başkanlığı her öğrenci için
Üniversitenin kadrosunda bulunan bir tez danışmanını birinci yarıyılın başında; öğrencinin danışmanıyla beraber belirlediği etik kurul onayı alınmış tez konusunu da en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar enstitüye önerir. Tez danışmanı ve tez konusu enstitü yönetim kurulu onayı ile kesinleşir. (2) Tez danışmanları öğretim üyeleri arasından seçilir. Üniversitede belirlenen niteliklere sahip öğretim üyesi bulunmaması halinde enstitü yönetim kurulu tarafından başka bir yükseköğretim kurumundan öğretim üyesi danışman olarak seçilebilir. Öğrencinin alacağı derslerin belirlenmesi ve ders kayıt işlemleri tez danışmanı tarafından, tez danışmanı atanıncaya kadar ise anabilim dalı başkanlığı tarafından yürütülür. (3) Tez danışmanı, öğrencinin veya danışmanının anabilim dalı başkanlığına gerekçeli başvurusu üzerine anabilim dalı başkanlığının uygun görüşü ve enstitü yönetim kurulu kararı ile değiştirilebilir. (4) (Değişik: SK17/09/2019-517/04) Öğretim üyeleri yüksek lisans ile doktora toplamı en fazla 12 öğrenci olacak şekilde danışmanlık yapabilir. Danışmanlıklarının öğretim üyeleri arasında dengeli dağılımı esastır ve bu konuda
Anabilim Dalı kurulları yetkilidir.” uyarınca işlem tesis edildiği;
4.1.3) Konunun dostane çözümü için; konuyla ilgili Dekan Yardımcıları Doç. ve Dr. Öğr. Üyesi
’nin yazılı olarak görüşlerine başvurulduğu,
4.1.3.1) Doç. Dr. ’nin verdiği yanıtın; “Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğü Beden Eğitimi ve Spor
anabilim dalı başkanlığınca 09.11.2021 tarih ve sayılı yazıda dilekçesine istinaden görüşüme başvurulmuştur. Yüksek lisansı kazanan Seyid Ahmet
Hafız ve Fakülte özel kalemimiz ile birlikte odama gelmiştir. ilk defa yüksek lisans sözlü sınavında ve odamda gördüm daha öncesinde kendisini tanımıyorum. ve tüm konuşmalara şahittir. Danışman seçimi ile ilgili olarak her iki öğrenciye de sordum çalışma yapmak istediğiniz danışman var mı? Spor Psikolojisi alanına ilgisinin olduğunu ve bu konuda Dr.
çalışmaları olduğu için onun ile çalışmak istediğini ifade etti. Ben de bunun üzerine sizlerin derslerde ve çalışmalarda daha başarılı olabilmeniz için Öğretim Üyelerinin üzerlerinde bulunan danışman yüklerine bakacağımızı ancak bazı öğretim üyeleri üzerinde hiç danışmanlık bulunmadığını bazı öğretim üyelerinde ise birden fazla danışmanlığın bulunduğunu ifade ettim. Ders dönemi bitiminde ya da bitimine yakın süre içerisinde dilekçe verirsen danışman olarak Dr. değiştirebileceğimizi söyledim.
Danışman olarak Dr. üzerinde danışmanlık yok ise uygun olacağını aksi durumda öğretim üyesinin üzerinde danışmanlık varsa ve diğer hocalara nazaran fazla ise başka danışman ataması için ilgili
Anabilim Dalı Başkanlığına görüş bildireceğimizi söyledim. Ders döneminde Dr. ile çalışabileceğini ve onun derslerini seçebileceğini ders dönemi sonunda dilekçe ile danışmanın değişebileceğini kendisine söyledikten sonra ve diğer öğrenci tamam dediler.
Görüşmeden sonra Dr. ile görüşmüş “sen beni danışman olarak yaz, imzala, formu teslim et.” demiş öğrenci formu teslim etmiş ve gitmiştir. Formu alan sekreter, “hocam siz danışmanlık ile ilgili bilgi vermiş olmasına rağmen Dr. hocayı danışman olarak yazdı formu bırakarak gitti.” dedi. Bunun üzerine cep telefonundan arayarak biz senin ile danışmanlıklar ile ilgili konuşmuştuk deyince, “ben Dr. ile görüştüm danışman olarak beni seç, danışman beni istiyor.” dedi. Telefon ile görüşmemizde ve öncesinde tehdit edilmemiş boş matbuya imza at denilmemiş ve tarafımdan hakaret edilmemiştir. Ertesi gün sosyal medyada Fakültem ve benim hakkımda asılsız ithamlarda bulunduğunu öğrenince özel kalem öğrenciyi arayarak bağlamasını istedim. öğrenci ile telefon konuşması yaptıktan sonra bana “Hocam aradım bana sizi kastederek” ben mahalle ağzı ile konuşan biriyle görüşmek istemiyorum.” diyerek telefonu kapattığını söyledi. Öğrenci Dr.
tarafından art niyetli olarak Rektör Yardımcısı hocaya yönlendirilmiştir. karşı asla kötü niyetli bir düşüncem olmamış sadece eğitim öğretimde öğrencilerin verimini yükseltmeye yönelik planlama yapılmıştır. Dr. ile hiçbir zaman yan yana veya telefon ile görüşmem olmamıştır. Ancak
Dr. dilekçesinde benimle konuşma esnasında birlikte olmamasına rağmen “Dekan Yardımcısı
Doç. Dr. zorla boş matbuya imza attırmıştır.” diye yalan beyanda bulunmuştur.
ile iki defa görüşmem olmuş biri odamda biri telefon ile her iki görüşmemde de kendisini asla tehdit etmedim boş kâğıda zorla imza at ifadesini kullanmadım ve bu görüşmelerde de Dr.
yanımda bulunmamıştır. Dr. ve dilekçeleri incelendiğinde her iki dilekçenin de aynı söylemleri içermekte olduğu ve bunun aksini şahitlerle ispatlayabileceğim mesnetsiz isnatlar içermektedir.” şeklindedir.
4.1.3.2) Dr. Öğr. Üyesi ’nin verdiği yanıt ise; “İlgili yazınıza istinaden; Adı geçen yüksek lisans
öğrencisi yüksek lisans sınavında jüri üyesi olmam sebebi ile ilk ve son defa gördüm.
Sınav esnasında sorduğum sorulara verdiği cevaplar neticesinde kendisi hakkında sınav komisyonuna olumlu görüş de bildirdim. Dolayısı ile kendisine karşı şahsi husumet ya da menfi bir durum içerisinde olmam söz konusu değildir. Şikâyete konu olan duruma gelince, duyduklarım karşısında oldukça şaşırdım şöyle ki; Doç. Dr. ’nin odasında yüksek lisans öğrencisi ’nin de olduğu odada Doç. Dr. ’ye danışman olarak seçmek istediğini ifade etmesi üzerine, Doç. Dr. ’nin danışman seçimlerinde öğretim elemanlarının danışmalık sayılarına da bakıldığını, yükü fazla olan hocalar olduğu gibi üzerinde danışmalık olmayan hocaların da olduğunu, dolayısı ile durumuna bakılarak anabilim dalının sağlık bilimleri enstitüsü yönetim kuruluna görüş bildirileceğini ve uygun bulması durumunda bu atamanın yapabileceğini ifade etmiştir. Akabinde şu an olmasa bile tez dönemine geçmeden önce dilekçe vererek yine Hoca ile çalışma yapabileceğini ve bunun dışında da başka bir konuşmanın geçmediğini, hem kendisi hem de odada bulunan şuan itibarı ile şahit durumdaki kişilerden dinledim. Bu konuşmamın akabinde A. Y. Doç. Dr. ’ye “Hocam sizin konuşmanıza rağmen hocaya danışmanlık formunu imzalatmış getirmiş.” demesi üzerine Doç. Dr. telefonla arayarak odada yapılan konuşmanın aynısını yine nezaket çerçevesinde ’nin yanındayken tekrarlamıştır. Ertesi gün sosyal medyada vb. yerlerde haksız ithamlarda bulunarak durumu olduğundan farklı gösterecek şekilde paylaşımlar yaptığını öğrenince, Doç. Dr. ’den arayarak bağlamasını istemiş ancak kendisi ’ye
“Ben mahalle ağızı ile konuşan biriyle konuşmam.” diyerek telefonu kapatmıştır. Durum yukarıdaki şekli ile bana aksettikten sonra, bir öğrencinin hocasına karşı bu denli uygunsuz cümle kurmayacağını düşündüğüm için ile konuşmak istedim ve kendisini aradım. Nezaket çerçevesi içerisinde durumunu sordum fakat benimle de sert bir üslupla ve nedenini anlamadığım şekilde öfkeyle konuştu.
Kendisine, Doç. Dr. ’nin söylemediği sözleri isnat ediyorsun bu doğru bir davranış değil hocan çok iyi niyetli normal koşullarda bu tutum karşında sana disiplin soruşturması açılabilirdi dedikten sonra, eğer hocayı seçmek istiyorsan formunu Anabilimdalı Başkanına imzalatarak enstitüye teslim edebilirsin diyerek konuşmamı sonlandırdım. Konuşmamızın detayını tam olarak hatırlayamıyorum ancak şunu kesin bir şekilde ifade edebilirim tehdit, hakaret ya da benzeri şahsı zoru sokacak bir konuşma yapmadım. Bu konuşmayı yaptığımda yanımda Prof.Dr. ve Fakülte da vardı. Tarafıma yapılan bu isnatlar delilsiz ve art niyetli olarak yapılmıştır, hakkımda söylediklerini asla söylemedim, kabul etmiyorum.” şeklindedir.
4.2) Sağlık Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğünün 17.12.2021 tarihli ve sayılı yazısında;
Başvuranın öğrenci dosyasının, başvurana tez danışmanı atanmasına ilişkin tüm bilgi ve belgelerin (Anabilim Dalı Başkanlığının görüşleri ve Enstitü Yönetim Kurulu kararlarının), başvuranın ve Dr. Öğretim
Üyesi . ’nün tez danışmanlığına ilişkin dilekçeleri üzerine yapılan işlemlerin, yapılan işlemlerin hukuki dayanaklarına ilişkin Üniversitemiz Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği ile Enstitümüz Öğretim ve
Sınav Uygulama Esaslarının ilgili maddelerinin onaylı örneklerinin yazı ekinde gönderildiği; Üniversitelerinin Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği’nin tez danışmanı atanması ile ilgili 8 inci maddesinin birinci fıkrasında “Tezli yüksek lisans programında, enstitü anabilim dalı başkanlığı her öğrenci için Üniversitenin kadrosunda bulunan bir tez danışmanını, öğrencinin danışmanıyla beraber belirlediği tez konusunu enstitüye önerir. Tez danışmanı ve tez konusu enstitü yönetim kurulu onayı ile kesinleşir.” denildiği, ayrıca üçüncü fıkrasında da “Tez danışmanı, öğrencinin veya danışmanının anabilim dalı başkanlığına gerekçeli başvurusu üzerine anabilim dalı başkanlığının uygun görüşü ve enstitü yönetim kurulu kararı ile değiştirilebilir.” denildiği, bu nedenle bu konuda Anabilim Dalı Başkanlığının konuya ilişkin görüşlerinin büyük önem arz ettiği hususlarının açıklandığı görülmüştür.
IV. İLGİLİ MEVZUAT
5) 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
6) 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
7) 6.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Diploma alma, ders kredilerinin
hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar:” başlıklı 44 üncü maddesinin ilgili bentlerinde; “a. Yükseköğretim kurumlarının … lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; … yüksek lisans … diploması alır… b. Yükseköğretim kurumlarında, … her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; … kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; … diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile … eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir. c. … lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri
Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.”
8) 20.04.2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği’nin;
8.1) “Tezli yüksek lisans programı” başlıklı 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında; “(2) Tezli yüksek lisans
programı, uzmanlık alanı dersi/dersleri ve bu derslerin dışında toplam 21 krediden az olmamak koşuluyla en az yedi adet ders, bir seminer ve tez çalışmasından oluşur. Uzmanlık alanı dersi/dersleri, seminer ve tez çalışması kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Bir yarıyıl için öğrenci iş yükü 30
AKTS, tezli yüksek lisans programının tamamlanabilmesi için gerekli toplam öğrenci iş yükü
120 AKTS’dir.”
8.2) “Tez danışmanı atanması” başlıklı 8 inci maddesinde; “(1) Tezli yüksek lisans programında, enstitü
anabilim/anasanat dalı başkanlığı her öğrenci için kendi üniversitesinin kadrosunda bulunan bir tez danışmanını en geç birinci yarıyılın sonuna kadar; öğrencinin danışmanıyla beraber belirlediği tez konusunu da en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar enstitüye önerir. Tez danışmanı ve tez konusu enstitü yönetim kurulu onayı ile kesinleşir. (2) Tez danışmanı, senatonun belirleyeceği niteliklere sahip öğretim üyeleri arasından seçilir. Yükseköğretim kurumunda belirlenen niteliklere sahip öğretim üyesi bulunmaması halinde üniversite senatosunun belirlediği ilkeler çerçevesinde enstitü yönetim kurulu
tarafından başka bir yükseköğretim kurumundan öğretim üyesi danışman olarak seçilebilir. (Değişik cümle:
RG-1/3/2017-29994) Tez çalışmasının niteliğinin birden fazla tez danışmanı gerektirdiği durumlarda atanacak ikinci tez danışmanı, üniversite kadrosu dışından da en az doktora derecesine sahip kişilerden olabilir.”
9) 15.08.2016 tarihli ve 29802 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Dokuz Eylül Üniversitesi
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin “Tez danışmanı atanması” başlıklı 8 inci maddesinde; “(1) Tezli yüksek lisans programında, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığı her öğrenci için
Üniversitenin kadrosunda bulunan bir tez danışmanını en geç birinci yarıyılın sonuna kadar; öğrencinin danışmanıyla beraber belirlediği tez konusunu da en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar enstitüye önerir. Tez danışmanı ve tez konusu enstitü yönetim kurulu onayı ile kesinleşir. (2) Tez danışmanları öğretim üyeleri arasından seçilir. Üniversitede belirlenen niteliklere sahip öğretim üyesi bulunmaması halinde enstitü yönetim kurulu tarafından başka bir yükseköğretim kurumundan öğretim üyesi danışman olarak seçilebilir.
(Değişik cümle: RG-2/5/2017–30054) Tez çalışmasının niteliğinin birden fazla tez danışmanı gerektirdiği durumlarda atanacak ikinci tez danışmanı, Üniversite kadrosu dışından da en az doktora derecesine sahip kişilerden olabilir. Öğrencinin alacağı derslerin belirlenmesi ve ders kayıt işlemleri tez danışmanı tarafından, tez danışmanı atanıncaya kadar ise anabilim/anasanat dalı başkanlığı tarafından yürütülür. (3)
Tez danışmanı, öğrencinin veya danışmanının anabilim/anasanat dalı başkanlığına gerekçeli başvurusu üzerine anabilim/anasanat dalı başkanlığının uygun görüşü ve enstitü yönetim kurulu kararı ile değiştirilebilir.”
10) Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Lisansüstü Öğretim ve Sınav Uygulama
Esasları’nın;
10.1) “Tez Danışmanı Atanması” başlıklı 8 inci maddesinde; “(1) Tezli yüksek lisans programında,
enstitü anabilim dalı başkanlığı her öğrenci için Üniversitenin kadrosunda bulunan bir tez danışmanını birinci yarıyılın başında; öğrencinin danışmanıyla beraber belirlediği etik kurul onayı alınmış tez konusunu da en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar enstitüye önerir. Tez danışmanı ve tez konusu enstitü yönetim kurulu onayı ile kesinleşir. (2) Tez danışmanları öğretim üyeleri arasından seçilir. Üniversitede belirlenen niteliklere sahip öğretim üyesi bulunmaması halinde enstitü yönetim kurulu tarafından başka bir yükseköğretim kurumundan öğretim üyesi danışman olarak seçilebilir. Öğrencinin alacağı derslerin
belirlenmesi ve ders kayıt işlemleri tez danışmanı tarafından, tez danışmanı atanıncaya kadar ise anabilim dalı başkanlığı tarafından yürütülür. (3) Tez danışmanı, öğrencinin veya danışmanının anabilim dalı başkanlığına gerekçeli başvurusu üzerine anabilim dalı başkanlığının uygun görüşü ve enstitü yönetim kurulu kararı ile değiştirilebilir. (4) (Değişik: SK-17/09/2019-517/04) Öğretim üyeleri yüksek lisans ile doktora toplamı en fazla 12 öğrenci olacak şekilde danışmanlık yapabilir. Danışmanlıklarının öğretim üyeleri arasında dengeli dağılımı esastır ve bu konuda Anabilim Dalı kurulları yetkilidir.”
10.2) “Danışman Değiştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde; “(1) Danışmanın altı aydan daha uzun
süreli yurt dışında görevli olması durumunda Anabilim Dalının görüşü doğrultusunda, Enstitü Yönetim
Kurulu’nun kararı ile danışman değişikliği yapılır. (2) Danışman öğretim üyesinin emeklilik ve başka bir üniversiteye geçme nedenleriyle Üniversite ile ilişiğinin kesilmiş olması halinde ayrılan danışmanın ve öğrencinin görüşü alınır. Devam etmek istemeleri durumunda (projenin yasal basamaklarının tamamlanmış olması, tez önerisinin Enstitü tarafından kabulü, projenin başvurulan proje fonu tarafından kabul edilmiş olması ve ilgili etik kurul onayının alınmış olması) Anabilim Dalının uygun görüşü üzerine aynı öğretim üyesinin danışmanlığı devam eder. Aksi takdirde öğrenciye yeni bir danışman atanır. (3) Tez önerisi reddedilen öğrenci, yeni bir danışman ve/veya tez konusu seçme hakkına sahiptir. (4) Enstitü Yönetim
Kurulu, Anabilim Dalı kurulu görüşünü alarak, öğrenci ile danışman arasındaki ilişkilerin devamının olanaksız hale geldiğinin anlaşılması durumunda danışmanı resen değiştirebilir.”
Şeklinde düzenlemeler olduğu görülmüştür.
V. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirilerek başvuranın tez danışma atama işleminin iptal edilmesi talebinin reddedilmesi ile birlikte başvuranın gerekçeli ve usule uygun Anabilim dalı başkanlığına başvuru yapması kaydıyla tez danışman değişikliği talebinin dikkate alınması ve “Yüksek Lisans Danışman Atama Formu”nun ilgili mevzuata uygun olarak değiştirilmesi hususlarında Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğüne tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
VI. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
12) Kurumumuza yapılan başvuruda; uyuşmazlığın, Hareket ve Antrenman Bilimi tezli yüksek lisans
programı öğrencisi olan tez danışmanı olarak Dr. Öğr. Üyesi atanması talebi ve bu talep üzerine yaşanan süreç ve talebin gerçekleşmemesine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
13) Somut olaya bakıldığında;
13.1) Başvuran 13.09.2021 tarihinde Hareket ve Antrenman Bilimi Tezli Yüksek Lisans
programına kaydını yaptırdığı;
13.2) Başvura ifadesine göre kayıttan sonra Enstitü tarafından “Danışman Atama Formu”nun
verildiği ve doldurarak teslim etmesinin istenildiği;
13.3) Başvura de çalışmak istediği Spor Psikolojisi konusunda uzman olan Dr. Öğr. Üyesi
ile çalışmak istediği, öğretim üyesinin de kabulü üzerine formu bu şekilde doldurarak teslim
etmek istediğinde Necat Hepkon Spor Bilimleri Fakültesi yönetiminin öğrencilerin tercihte bulunamayacaklarını ifade ettiği, buna rağmen başvuranın söz konusu formu teslim ettiği;
13.4) Bunun fark edilmesi üzerine 14.09.2021 tarihinde Doç. Dr. ’nin arayarak danışmanını kendisinin
seçemeyeceğini ifade ettiği; bunun üzerine başvuranın iki Rektör Yardımcısına e-posta atarak durumu açıkladığı; bunun akabinde 15.09.2021 tarihinde ise Dr. Öğr. Üyesi ’nin arayarak yaptığının doğru olmadığı şeklinde açıklamalarda bulunduğu;
13.5) Dr. Öğr. Üyesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğüne verdiği 16.09.2021 tarihli
dilekçesi ile tez danışmanı olmak istediğini belirttiği, söz konusu dilekçesinin ilgili nedeniyle Beden Eğitimi ve Spor Anabilimdalı Başkanlığına iletildiği;
13.6) 18.09.2021 tarihinde Başvura CİMER başvurusunda bulunduğu;
13.7) Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Anabilim Dalı Başkanlığının Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Müdürlüğüne hitaplı 22.09.2021 tarihli ve sayılı yazısında, ders ve tez dönemlerinde rehberlik etmek amacıyla Doç. Dr. atanmasının uygun görüldüğünün bildirildiği;
13.8) Başvura Enstitü Müdürlüğüne verdiği 23.09.2021 tarihli dilekçesinde; Dr. Öğr. Üyesi
ile çalışmak istediği için tez danışmanı atama formunu doldurarak imzalattığını, ancak Anabilim
Dalı Başkanlığına formu imzalatmak istediğinde öğrencilerin tercihte bulunmayacaklarının ve tez danışman atamasının kendileri tarafından yapılacağının belirtildiğini ve boş bir forma imza atmasının istendiğini ifade ettiği ve Dr. Öğr. Üyesi danışmanı olarak atanmasının sağlanmasını talep ettiği;
13.9) Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulunun 23.09.2021 tarihli ve 40
toplantı sayılı kararında; yapılan görüşmeler sonucunda 2021-2022 güz dönemi yeni kayıtlanan öğrencilerin Anabilim Dalı Başkanlıklarının önerileri doğrultusunda ekli tabloda belirtilen şekilde danışman atamalarının yapılmasına oy birliği ile karar verildiği ve ekli tabloda için Dr.
Öğrt. Üyesi atandığı;
13.10) Ayrıca Başvura Enstitüye verdiği 23.09.2021 tarihli dilekçesinin de Sağlık Bilimleri
Enstitüsü Yönetim Kurulunun 23.09.2021 tarihli ve 40 sayılı toplantısında görüşüldüğü ve tez danışmanı atama işlemlerinin Enstitülerinin Öğretim ve Sınav Uygulama Esasları Tez Danışmanı Atanması ile ilgili 8 inci maddesinin birinci fıkrasındaki “Tezli yüksek lisans programında, enstitü anabilim dalı başkanlığı her öğrenci için Üniversitenin kadrosunda bulunan bir tez danışmanını bieinci yarıyılın başında; öğrencinin danışmanıyla belirlediği etik kurl onayı alınmış tez konusunu da en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar enstitüye öneriri. Tez danışmanı ve tez konusu enstitü yönetim kurulu onayı ile kesinleşir.” uyarınca yapıldığı bilgisinin öğrenci ve Anabilim Dalı Başkanlığına bilgi verilmesine karar verildiği;
13.11) Başvura 15.10.2021 tarihinde de Kurumumuza başvurduğu ve Dokuz Eylül Üniversitesi
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasındaki, tez danışmanının, öğrencinin veya danışmanının anabilim dalı başkanlığına gerekçeli başvurusu üzerine anabilim dalı başkanlığının uygun görüşü ve enstitü yönetim kurulu kararı ile değiştirilebileceği; diğer yandan 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanunu’nun 15 inci maddesindeki üniversite yönetim kurulunun enstitü yönetim kurullarının kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek kesin karara bağlamakla görevli olduğu şeklindeki düzenlemeler karşısında başvurunun bu usuller çerçevesinde yeniden incelenmesi ve kesin karara
/
bağlanması gerektiği değerlendirilerek 26.10.2021 tarihli Gönderme Kararı ile başvurunun Dokuz Eylül
Üniversitesi Rektörlüğüne gönderildiği;
13.12) Başvura cevap alamadığını ifade ederek yeniden 21.11.2021 tarihinde Kurumumuza
başvurduğu;
13.13) Başvuran de 09.12.2021 tarihinde Kurumumuza başvurduğu;
Tespit edilmiştir.
14) Konuyla ilgili mevzuata bakıldığında; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nda lisansüstü eğitim
usul ve esasları ile öğrenim sürelerinin Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirleneceği; 20.04.2016 tarihli Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nde tezli yüksek lisans programında, enstitü anabilim dalı başkanlığının her öğrenci için kendi üniversitesinin kadrosunda bulunan bir tez danışmanını en geç birinci yarıyılın sonuna kadar; öğrencinin danışmanıyla beraber belirlediği tez konusunu da en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar enstitüye önereceği, tez danışmanının enstitü yönetim kurulu onayı ile kesinleşeceği, tez danışmanının, senatonun belirleyeceği niteliklere sahip öğretim üyeleri arasından seçileceği; Dokuz Eylül Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’ne göre de tezli yüksek lisans programında, enstitü anabilim dalı başkanlığının her öğrenci için Üniversitenin kadrosunda bulunan bir tez danışmanını en geç birinci yarıyılın sonuna kadar; öğrencinin danışmanıyla beraber belirlediği tez konusunu da en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar enstitüye önereceği, tez danışmanı ve tez konusunun enstitü yönetim kurulu onayı ile kesinleşeceği, tez danışmanlarının öğretim üyeleri arasından seçileceği, tez danışmanının, öğrencinin veya danışmanının anabilim dalı başkanlığına gerekçeli başvurusu üzerine anabilim dalı başkanlığının uygun görüşü ve enstitü yönetim kurulu kararı ile değiştirilebileceği; Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Lisansüstü Öğretim ve Sınav
Uygulama Esasları’na göre ise; tezli yüksek lisans programında, enstitü anabilim dalı başkanlığının her öğrenci için Üniversitenin kadrosunda bulunan bir tez danışmanını birinci yarıyılın başında; öğrencinin danışmanıyla beraber belirlediği etik kurul onayı alınmış tez konusunu da en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar enstitüye önereceği, tez danışmanı ve tez konusunun enstitü yönetim kurulu onayı ile kesinleşeceği, tez danışmanlarının öğretim üyeleri arasından seçileceği; tez danışmanının, öğrencinin veya danışmanının anabilim dalı başkanlığına gerekçeli başvurusu üzerine anabilim dalı başkanlığının uygun görüşü ve enstitü yönetim kurulu kararı ile değiştirilebileceği, öğretim üyelerinin yüksek lisans ile doktora toplamı en fazla
12 öğrenci olacak şekilde danışmanlık yapabilecekleri, danışmanlıkların öğretim üyeleri arasında dengeli
dağılımının esas olduğu ve bu konuda Anabilim Dalı kurullarının yetkili olduğu, Enstitü Yönetim
Kurulunun ise, Anabilim Dalı kurulu görüşünü alarak, öğrenci ile danışman arasındaki ilişkilerin devamının olanaksız hale geldiğinin anlaşılması durumunda danışmanı resen değiştirebileceği şeklinde düzenlemeler olduğu görülmüştür.
15) Kurumumuzca yapılan incelemede;
15.1) Gönderme Kararımız üzerine konunun Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulunun 17.11.2021
tarihli ve sayılı toplantısında görüşüldüğü ve yapılan görüşmeler sonucunda, öğrencilere ilk kez tez danışmanı atanması durumunda Üniversitelerinin Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliğinin 8 inci maddesinin birinci fıkrasına istinaden Anabilim Dalı Başkanlığının uygun görüşleri doğrultusunda Enstitü
Yönetim Kurulu kararı ile karar verileceği, tez danışmanı değişikliği durumunda 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasında istinaden değiştirilebileceği, öğrenci ve öğretim üyesi arasındaki uyumsuzluğa Enstitülerinin
Öğretim ve Sınav Uygulan Esaslarının Danışman Değiştirilmesi ile ilgili 33 üncü maddesinin dördüncü fıkrasına göre re’sen karar verilebileceği; söz konusu Yönetmelik ve Uygulama Esaslarında danışman
ataması ve danışman değişikliği yapılabilmesi için Anabilim Dalı Kurul kararı gerektiği hükmünün açıkça yer aldığı, ayrıca Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı Başkanlığının 11.11.2021 tarihli ve 26 sayılı yazısında Anabilim Dalına ait konuya ilişkin görüş bulunmadığından Enstitülerine ait görüşün bildirilemediği kararının alındığı;
15.2) Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Lisansüstü Öğretim ve Sınav Uygulama
Esasları’na göre öğretim üyelerinin yüksek lisans ile doktora toplamı en fazla 12 öğrenci olacak şekilde danışmanlık yapabilecekleri ve danışmanlıkların öğretim üyeleri arasında dengeli dağılımının esas olduğu ve bu konuda Anabilim Dalı kurullarının yetkili olduğu karşısında başvuruya konu Dr. Öğr. Üyesi ve başvuran Anabilim Dalı Başkanlığınca atanan tez danışmanı Doç. Dr. T. İ.’nin danışmanlık yaptığı öğrenci sayıları sorulmuş ve mezun edilen veya kaydı silinen öğrenciler hariç devam eden danışmanlık anlamında her iki öğretim üyesinin üzerinde 2 yüksek lisans öğrencisinin bulunduğu, Dr.
Öğr. Üyesi öğrencilerinin birinin 2019, diğerinin 2020 yılından kayıtlı öğrenciler olduğu; Doç.
Dr. T. İ.’nin danışmanlığını yaptığı iki öğrencinin, biri başvuran olmak üzere, kayıt tarihinin
23.09.2021 olduğu, bu çerçevede 2021-2022 Eğitim-Öğretim Dönemi başı itibariyle Dr. Öğr. Üyesi
danışmanlığını yaptığı 2 öğrencisi var iken Doç. Dr. ’nin danışmanlığını yaptığı öğrencisinin bulunmadığı anlaşılmıştır.
16) Kurumumuzca yapılan değerlendirmede;
16.1) Başvuran rızası olmaksızın ve aranmaksızın danışman atama işleminin gerçekleştirildiğini
iddia etmekte olup Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsüne bağlı yüksek lisans programlarında tez danışmanı atama ve tez danışmanı değiştirme usullerinin açıkça belirlendiği, buna göre söz konusu Lisansüstü Öğretim ve Sınav Uygulama Esasları’na göre birinci yarıyılın başında, ilgili
Yönetmeliklere göre de en geç birinci yarıyılın sonunda tez danışmanının enstitü anabilim dalı başkanlığı tarafından enstitüye önerileceği ve enstitü yönetim kurulu onayı ile kesinleşeceği anlaşılmış ve ilgili mevzuatta, tez danışmanının ilk belirlenmesi aşamasında, doğrudan öğrenciye tercih hakkı verilmediği, bununla birlikte öğrencinin bir belirleme yapmasına da engel olmadığı, bahse konu “Yüksek Lisans
Danışman Atama Formu”nun da buna cevaz verdiği görülmekle birlikte tez danışmanı belirleme yetkisinin öncelikle Anabilim dalı başkanlığında olduğu, Anabilim dalı başkanlığının tez danışmanını, öğretim üyeleri arasından seçeceği ve bu seçimi yaparken öğretim üyeleri arasında dengeli dağılım esasına riayet etmesi gerektiği açık olup 2021-2022 Eğitim-Öğretim dönemi başı itibariyle Dr. Öğr. Üyesi danışmanlığını yaptığı 2 öğrencisi var iken Doç. Dr. ’nin danışmanlığını yaptığı öğrencisi bulunmaması karşısında Anabilim dalı başkanlığının, başvuran Dr. Öğr. Üyesi danışmanı olması talebini reddetmesinde hukuka aykırılık olmadığı değerlendirilmiştir.
16.2) Bununla birlikte, tez danışmanı atama işlemleri için matbu “Yüksek Lisans Danışman Atama
Formu”nun oluşturulduğu, bu formda öğrencinin ve danışmanın dolduracağı ve imzalayacağı kısımlarla birlikte en son Anabilim Dalı Başkanının imza kısmının olduğu görülmüştür. Başvuran de bu forma dayalı olarak “tez danışmanı atanma işleminin, ilgili formun aksine kendisinin ve tez danışmanı olarak atanan Doç. Dr. imzası olmaksızın gerçekleştirildiği, diğer tüm öğrencilerin tez danışmanı atama işleminin imzalı formlar üzerinden gerçekleştirilirken kendisininkinin usule aykırı gerçekleştirildiği” iddialarında bulunduğu görülmüş olup ilgili mevzuata göre böyle bir formun doldurulması zorunlu olmasa da işlemlerin kolaylaştırılması adına bunun makul olduğu, ancak formun içeriğinin ilgili mevzuata uygun güncellenmesinin gerektiği, aksi takdirde somut olayda olduğu gibi yanış anlaşılmalara neden olabileceği değerlendirilmiştir.
16.3) Başvuran rızası olmaksızın ve aranmaksızın danışman atama işleminin gerçekleştirildiğini
ifade etmekle birlikte haklı ve makul olan danışman değişikliği talebinin de karşılanmadığını iddia etmekte olup başvuran Dr. Öğr. Üyesi tez danışmanı olması talebinin, kendisinin spor psikolojisi alanında çalışmak istemesi ve de bu alanda uzman olması gibi nedenlere dayandığı, keyfi olmadığı ve bilimsel gerekçelere dayandığı anlaşılan bu nedenlerin haklı ve makul olmadığının da söylenemeyeceği, ancak bir tezli yüksek lisans programında öncelikle derslerin alınması gerektiği ve sonrasında tez konusunun belirleneceği karşısında bu talebin hemen karşılanması için herhangi bir aciliyetin de söz konusu olmadığı, bu durumda ilk tez danışmanı atamasından sonra, ilgili mevzuatta açıkça belirlendiği üzere kendisinin anabilim dalı başkanlığına gerekçeli başvuru yapması gerektiği, bu başvuru üzerine anabilim dalı başkanlığının uygun görüşü ve enstitü yönetim kurulu kararı ile tez danışmanının değiştirilebileceğinin açık olduğu, hatta danışman değişikliği için de matbu bir form belirlendiği, “Yüksek Lisans Danışman Değişikliği Formu”nun “Gerekçe” kısmında işaretlenebilecek gerekçelerden birinin “Danışmanın uzmanlık alanı ile öğrencinin tez konusunun farklılık gösterdiğinin, öğrencinin ya da danışmanın yazılı başvurusu ile anlaşılması. (YAZILI BAŞVURUYU FORMA
EKLEYİNİZ!)” şeklinde yer aldığı görülmüş, ancak belirlenmiş usule uygun Anabilim Dalı
Başkanlığına hitaplı gerekçeli bir başvurusunun olmadığı, 23.09.2021 tarihli dilekçesi ile Sağlık Bilimleri
Enstitüsü Müdürlüğüne dilekçe verdiği tespit edildiğinden başvuranın bu iddiasının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, başvuranın belirlenmiş usule uygun danışman değişikliği talebini gerekçeli olarak Anabilim Dalı Başkanlığına iletmesi halinde bu talebinin yerine getirilmesinin Anabilim
Dalı Başkanlığının takdirinde olmak üzere mümkün olabileceği de değerlendirilmiştir.
16.4) Diğer yandan, söz konusu talebin reddedilmesi aşamasında ilgili yetkililerin tutumları şikâyet
edilmekle birlikte, yetkililerin yazılı ifadelerinden, öncelikle başvuran çalışmak istediği birinin olup olmadığının sorulduğu, spor psikolojisi alanına ilgisi olması nedeniyle Dr. Öğr. Üyesi ismini verdiği, bunun üzerine öğretim üyelerinin üzerindeki danışmanlık yüküne bakılarak durumun netleşeceği, dilekçe vermesi halinde sonrasında değişiklik yapmanın da mümkün olacağı hususlarının açıklandığı görülmüş ve bu açıklamaların ilgili mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Sonrasında başvuranın “Yüksek Lisans Danışman Atama Formu”nu Dr. Öğr. Üyesi de imzalatmak suretiyle teslim etmesi üzerine başvuran arandığı ve göre sert bir üslup ve yüksek ses tonuyla uyarıldığı, sonrasında ise sosyal medyada durumu paylaştığı, bunun üzerine yapılan konuşmaların da iki taraf açısından sert geçtiğinin beyan edildiği görülmüş ve iki dekan yardımcısının ifadelerinin süreci doğruladığı, ancak başvuranın “korkutma, tehdit etme ve bezdirme” ithamlarının kabul edilmediği anlaşılmış ve mevcut bilgi-belgeler çerçevesinde bu iddiaların sübuta ermediği değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, iyi yönetim ilkeleri gereğince her hâlükârda bir kamu görevlisinin nezaket ve özenle görevini yerine getirmesi gerektiğinin açık olduğu, ancak bir öğrencinin de saygı ve nezaket kurallarına riayet ederek hakkını araması gerektiği değerlendirilmiştir.
17) Başvuranların iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirildiğinde; yukarıda açıklanan gerekçelerle, başvuruya konu tez danışma atama işleminin iptal edilerek Dr. Öğr. Üyesi tez danışmanı olarak atanmasının sağlanması talebiyle ilgili olarak başvuran tez danışma atama işleminin iptal edilmesi ve Dr. Öğr. Üyesi ilk tez danışmanı olarak atanması talebinin reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla birlikte başvuranın gerekçeli ve usule uygun olarak Anabilim dalı başkanlığına başvurusu ile tez danışman değişikliği talebinin dikkate alınması ve ayrıca mevcut “Yüksek Lisans Danışman Atama
Formu”nun ilgili mevzuata uygun olarak değiştirilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin, Üniversite tarafından süresinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ancak başvurana verilen cevaplarda “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir. Diğer yandan, yukarıda da yer verildiği üzere, idarenin ölçülülük, yetkinin kötüye kullanılmaması, eşitlik, tarafsızlık, dürüstlük, nezaket, şeffaflık, hesap verilebilirlik, haklı beklentiye uygunluk ilkelerine uygun davranması beklenmektedir.
VII. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17 nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu
Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun 21 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, (varsa) durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. anılan Kanunun 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise (varsa) durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili İdarenin işlemine karşı İzmir İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VIII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvurunun KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİNE;
Başvuranın tez danışma atama işleminin iptal edilmesi talebinin REDDEDİLMESİNE;
Başvuranın gerekçeli ve usule uygun Anabilim dalı başkanlığına başvuru yapması kaydıyla tez danışman değişikliği talebinin dikkate alınması ve “Yüksek Lisans Danışman Atama Formu”nun ilgili mevzuata uygun olarak değiştirilmesi hususlarında DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE
TAVSİYEDE bulunulmasına;
Kararın başvurana ve DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bu karar üzerine tesis edilecek işlemin
otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi