|
ÖZET: Bu karar, Munzur Üniversitesi’nde yüksek lisans öğrencisi olan bir başvuranın burs talebinin reddedilmesine ilişkin hukuki bir değerlendirmeyi içermektedir. Başvuran, anne ve babası hayatta olmayan bir öğrenci olarak öncelikli burs talebinde bulunmuş, ancak Yükseköğretim Bilgi Sistemi’nde (YÖKSİS) hazırlık sınıfı bilgisi bulunmadığı gerekçesiyle burs alamamıştır. İlgili idare, mevzuat gereği bir öğretim yılı kaybı olan öğrencilere burs verilmediğini belirtmiştir. Ancak, başvuranın hazırlık sınıfı okuduğu bilgisi not döküm belgesinde mevcut olup, YÖKSİS sistemine hatalı veri girişi yapılması nedeniyle burs talebi reddedilmiştir.
Değerlendirme sonucunda, başvuranın bir yıl kaybı olmadığı ve dolayısıyla burs alma hakkının bulunduğu tespit edilmiştir. İdarenin, başvuranın durumunu değerlendirirken yalnızca YÖKSİS verilerine dayanmasının hukuka uygun olmadığına karar verilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın öncelikli öğrenci olarak değerlendirilmesi ve burs talebinin yeniden gözden geçirilmesi tavsiye edilmiştir. Bu durum, sosyal devlet anlayışı çerçevesinde yükseköğrenim öğrencilerine burs verilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/7482-S.22.11454
BAŞVURU NO : 2021/22182
KARAR TARİHİ : 09/06/2022
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MUNZUR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
Öncelikli öğrenci olarak tarafına burs verilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 31/12/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Munzur Üniversitesi Tarih Ana Bilim Dalında yüksek lisans birinci sınıf öğrencisi olduğunu, hazırlık sınıfında yaptığı burs/öğrenim kredisi başvurusunun reddedildiğini, birinci sınıfa geçtiğinde tekrar başvuru yaptığını, kendisinin öncelikli öğrenci olduğunu (anne/baba her ikisi de hayatta değil), buna rağmen öğrenim kredisi tahsis edildiğini belirterek almakta olduğu öğrenim kredisinin bursa çevrilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sayılı cevabi yazısında, “Bakanlığımıza 2021-2022 öğretim yılında burs/öğrenim kredisi almak için başvuru yapan ( : durumu incelenmiştir. Başvurusunda Munzur
Üniversitesi Yüksek Lisans Tarih Bölümü ders aşaması öğrencisi olduğunu, “hazırlık varmı/okudu mu” bölümüne “hayır” olarak kodladığı, öncelik bilgilerinde durumunu “Anne ve Babası (Her ikisi de)
vefat etmiş olanlar” olarak beyan ettiği görülmektedir.
3. Yapılan değerlendirme sonucunda, Yöksis Bilgi Sisteminden çekilen verilerde hazırlık sınıfı bilgisinin bulunmaması ve öğretim kurumuna giriş tarihi itibariyle 1 yıl kayıplı görülmesi sebebiyle öğrenim kredisi tahsisi yapılmış olup, Burs/Kredi Taahhüt Senedine onay vermediği anlaşılmıştır.
4. Başvuranın Yöksis Bilgi Sisteminde Munzur Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Tarih (YL) (Tezli)
Bölümü öğrencisi olduğu ve Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği
Bölümünden mezun olduğu görülmektedir.
5. 05.11.2021 tarihinde Burs/Öğrenim kredisi başvurusunda bulunmuştur. … Öğrenci öncelikli öğrenci olarak kabul edilmiştir ancak, Yöksis Bilgi Sisteminden çekilen verilerde hazırlık sınıfı okuduğu bilgisinin bulunmaması ve öğretim kurumuna giriş tarihi itibariyle 1 yıl kayıplı görülmesi sebebiyle öğrenim kredisi tahsisi yapılmıştır.
6. Başvuru değerlendirme kıstaslarında kabul edilen öncelikli öğrenciler değerlendirmeye tabi tutulmamaktadır. Öncelikli öğrenciler yalnızca mevzuatta burs verilmeyecek öğrenci açısından kontrol edilmektedir. Öncelikli öğrenciler için herhangi bir kontenjan sınırı bulunmamaktadır. Sosyal devlet anlayışı gereği burs verilmektedir.
7. Mevzuatımız gereğince burs isteğinde bulunduğu tarihte okula giriş tarihi itibariyle bir öğretim yılı kaybı olan öğrencilere burs tahsisi yapılmamaktadır.
8. Burs ve Kredi işlemleri değerlendirme işlemleri kanun gereği kıstasa bağlı olduğundan “DOSTANE
ÇÖZÜM” usulüyle çözülmesi mümkün olmamaktadır.” ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
9. Anayasanın “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42 nci maddesinde, “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz…Devlet, maddi imkanlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapar….”, 10. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 11. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 12. 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanununun “Kurumun amacı” başlıklı 2 nci maddesinde; “Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun amacı; …yükseköğrenim öğrencilerine kredi ve burs vermek, öğrencilerin yükseköğrenimini kolaylaştırmaktır.”,
13. 25563 sayılı ve 24.08.2004 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliğinin ‘Burs Verilmeyecek Öğrenciler’ başlıklı 9 uncu maddesinde, “…
d) Burs isteğinde bulunduğu tarihte okula giriş tarihi itibariyle bir öğretim yılı kaybı olan öğrencilere,…
burs verilmez.”, ‘Kurumca Burs Verileceklerin Değerlendirilmesi’ başlıklı 14 üncü maddesinde, “Kurumca burs verilecek öğrenciler; öğrenci ve ailesinin sosyal, ekonomik durumu ile öğrencinin burs
isteğinde bulunduğu tarihte yüksek öğretim kurumuna girişte aldığı puan ve puan türü, ara sınıfta ise yılsonu başarı durumu dikkate alınarak her yıl Yönetim Kurulunca belirlenen kıstaslar doğrultusunda değerlendirilir.” hükümleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
14. Başvuranın öncelikli öğrenci kapsamında değerlendirilerek burs verilmesi talebinin değerlendirmeye alınması hususunda tavsiyede bulunulması önerilmiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
15. Başvuran öncelikli öğrenci olduğu gerekçesiyle tarafına burs verilmesini talep etmektedir. İlgili idare ise başvuranın YÖKSİS kayıtlarına göre burs verilemeyeceğini belirtmektedir.
16. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre, başvuranın Munzur Üniversitesi Tarih Ana Bilim
Dalında yüksek lisans birinci sınıf öğrencisi olduğu, hazırlık sınıfında yaptığı burs/öğrenim kredisi başvurusunun yüksek lisans hazırlık sınıfı öğrencilerine burs verilmeyeceğine yönelik düzenleme bulunduğu gerekçesiyle reddedildiği (Kamu Denetçiliği Kurumunun 2020/102457 sayılı kararı), birinci sınıfa geçtiğinde tekrar başvuru yaptığı, kendisinin öncelikli öğrenci olduğunu (anne/baba her ikisi de hayatta değil), burs başvurusu aşamasında ‘hazırlık okudu mu?’ sorusuna ‘hayır’ şeklinde cevap verdiği hususları anlaşılmıştır.
17. İlgili idare yükseköğretim bilgi sistemi aracılığı ile edindiği bilgilere göre değerlendirme yapmaktadır.
Yaptığı değerlendirme aşamasında başvurana yönelik hazırlık sınıfı verisinin bulunmadığı ve böylelikle başvuranın üniversiteye kayıt yaptırdığı tarihten itibaren bir yıl kayıplı olarak varsayıldığı görülmektedir.
18. Başvuru değerlendirme kıstaslarında kabul edilen öncelikli öğrenciler değerlendirmeye tabi tutulmamaktadır. Öncelikli öğrenciler yalnızca mevzuatta burs verilmeyecek öğrenci açısından kontrol edilmektedir. Mevzuatımız gereğince burs isteğinde bulunduğu tarihte okula giriş tarihi itibariyle bir öğretim yılı kaybı olan öğrencilere burs tahsisi yapılmamaktadır.
19. Somut olayda şikâyet başvurusunun dostane çözüm usulü ile çözülmesi adına Munzur Üniversitesi ile e-posta ve telefon üzerinden yapılan görüşmeler sonucunda başvuranın hazırlık sınıfı bilgisinin not döküm belgesinde ve öğrenci belgesinde yer aldığı ancak YÖKSİS’te bulunmadığı ifade edilmiştir. Akabinde hatalı durumun düzetildiği, bilgilerin sistemine aktarıldığı ve öğrenci belgesi ve not döküm belgesinde bilimsel hazırlık eğitimi aldığına yönelik bilgilendirme yapılmıştır. Bu gelişmeler üzerine Kredi ve Yurtlar
Genel Müdürlüğü yetkilisine gönderilen e-posta ve yapılan aramalara dönüş yapılmamıştır.
20. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; mevzuatta ‘okula giriş tarihi itibariyle bir öğretim yılı kaybı olan öğrencilere burs verilmeyeceğine yönelik düzenleme bulunduğu, düzenlemenin başarılı koşulu ile ilişkili olduğu için yerinde olduğu, bununla birlikte başvuranın gerçekte yıl kaybı olmadığı, bilimsel hazırlık sınıfı okuduğu, bu bilgiye not döküm belgesi ve öğrenci belgesi üzerinden ulaşılabildiği, ancak ilgili idare tarafından kullanılan yöksis’e veri girişinin ilgili üniversite tarafından yapılmadığı, bu noktada başvuranın kusurunun bulunmadığı, başvuranın başvuru aşamasında hazırlık sınıfı okumadığına yönelik girdiği yanlış bilginin ağırlığı ve teyit edilme zorunluluğu dikkate alındığında tek başına dayanak kabul edilmemesi gerektiği, ilgili üniversite tarafından gerekli düzeltmelerin yapıldığının belirtildiği, başvuranın öncelikli öğrenci olarak değerlendirmeye tabi tutulmadan burs alma hakkının bulunduğunun açık olduğu ve İdarenin amacının yüksek öğrenim öğrencilerine kredi ve burs vermek ve
/
öğrencilerin yüksek öğrenimini kolaylaştırmak olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde idarenin işleminde hukuka uygunluk tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir. Bununla birlikte yapılan arama ve gönderilen e-postalara dönüş yapılmaması sebebiyle
‘nezaket’ ilkesine de uygun davranılması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın öncelikli öğrenci kapsamında değerlendirilerek burs verilmesi talebinin değerlendirmeye alınması hususunda GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA, Kararın BAŞVURANA, GENÇLİK ve SPOR BAKANLIĞINA ve MUNZUR ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İdarece bu karar üzerine tesis edilecek
işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi