|
ÖZET: Başvuran, bursunun başarısızlık gerekçesiyle öğrenim kredisine çevrilmesine itiraz etmiştir. İdare, sonradan elde edilen başarıların durumu değiştirmeyeceğini savunmuştur. Ancak, başvuranın not ortalamasının hatalı girildiği ve yaz okulu ile not ortalamasının yükseldiği belgelerle kanıtlanmıştır. Uyuşmazlık, başarısızlık durumunun yaz okulu ile telafi edilip edilemeyeceği üzerinedir.
İlgili mevzuata göre, eğitim dönemleri güz ve bahar yarıyıllarından oluşmakta ve telafi sınavları başarısız olan öğrenciler için düzenlenmektedir. Başvuranın durumu, yaz okulu notlarının geç işlenmesi nedeniyle başarısız olarak kaydedilmiştir. Bu süreçte başvuranın bir kusuru bulunmamaktadır. Yaz okulu ve bütünleme sınavları, başarısız derslerin telafisi için düzenlenmiş olup, başvuranın yaz okulu ile elde ettiği başarı, aynı eğitim yılı içinde değerlendirilmelidir. Sonuç olarak, başvuranın bursunun öğrenim kredisine çevrilmesi işleminin hukuka aykırı olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, Gençlik ve Spor Bakanlığı’na, bursun öğrenim kredisine çevrilmesi işlemini ortadan kaldıracak yeni bir işlem tesis etmesi tavsiye edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/6908-S.22.10597
BAŞVURU NO : 2021/22080
KARAR TARİHİ : 01/06/2022
TAVSİYE KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
Almakta olduğu bursun başarısızlık gerekçesiyle öğrenim kredisine
BAŞVURUNUN KONUSU :
çevrilmesine itiraz hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 29/12/2021
BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, almakta olduğu bursun başarısızlık gerekçesiyle öğrenim kredisine çevrildiğini, not ortalamasının 2.28 olduğunu, not döküm belgesinde başarısızlığa ilişkin bir bilgi bulunmadığını belirterek ödemelerin burs olarak yapılmasını ve borcun silinmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sayılı bilgi ve belge talebimize yönelik cevabi yazısında, “… yapılan inceleme sonucunda İstanbul
Üniversitesi İktisat Fakültesi öğrencisi ‘ın Yükseköğretim Kurulu Bilgi Sistemi (YÖKSİS)’nde 2020-2021 öğretim yılı sonu başarı notu: 1,98 (başarısız) olması sebebiyle Genel
Müdürlüğümüzden numara ile almış olduğu bursunun 2021 Ekim ayından itibaren borçlanma karşılığı öğrenim kredisine çevrildiği tespit edilmiştir.
3. a) Şikâyet konusu kapsamında başvuran ile yapılan yazışmaların birer örneği. (EK:1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8)
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
4. b) Başvuran 19.08.2019 tarihinde İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’ne kayıt yaptırmış olup, öğretim kurumunda aktif 2.sınıf öğrencisidir. (EK:9)
5. c) 2020-2021 öğretim yılında burs/kredi başvurusunda bulunduğu, numara ile tarafına burs tahsis edildiği kayıtlarımızdan anlaşılmıştır.
6. d) 07.12.2020 tarihli e-Devlet onaylı taahhütname örneği. (EK:10)
7. e) 23/09/2021 tarihinde Yöksis üzerinden çekilen başarı durumu sorgulamasındaki AGNO’ sunun (1.98) 2’nin altında olması sebebiyle 24.09.2021 tarihinde bursunun öğrenim kredisine çevrildiği tespit edilmiştir.
8. f) 7.12.2020 e-Devlet onay tarihli taahhütnamesinin 26. Maddesinde “Burs almakta iken başarısız olduğu tespit edilen öğrencilerin bursları kesilir ve Öğrenim Kredisi Yönetmeliği esaslarına göre ilgili öğretim yılı Ekim ayından itibaren öğrenim kredisi verilir. Öğrenim kredisinden doğacak borç 2 nci madde hükümlerine göre tahsil edilir.” hükmüne amir olup, burs/kredi durumunu e-Devlet şifresi ile https://www.turkiye.gov.tr/kyk-ogrenim-katki-kredisi-ve-burs-sorgulama ekranından takip edebilmekte ve durumlarını görebilmektedirler.
9. g) E-Devlet sistemi ve banka hareketlerinde öğrenim bursu ibaresine yer verilmektedir. h) Genel
Müdürlüğümüzden burs/öğrenim kredisi alan öğrencilerin başarı durumlarının değerlendirilmesinde 4′ lük sistem üzerinden, genel not ortalaması 2 ve üzeri olan veya bazı öğretim kurumlarınca kullanılan 100’lük sistem üzerinden 53,33 ve üzeri olan öğrencilerimizin ve hazırlık sınıfı öğrencilerimizin ise hazırlık sınıfını geçerek bir üst sınıfa başlamalarının başarılı olarak değerlendirilmesi konusu
27.10.2017 tarih ve 917 Nolu Yönetim Kurulu Toplantısında görüşülerek 10084 No ile karara
bağlanmıştır.
10. i) Aynı öğretim kurumunda devam eden öğrenci için öğretim yılı sonundaki (Eylül ayı sonuna kadar YÖKSİS üzerinden çekilmektedir.), öğretin kurumundan ayrılıp nakil isteyen öğrenci için ayrıldığı tarihteki başarı durumu dikkate alınır.
11. j) 24.09.2021 tarihi itibariyle bursunun borçlanma karşılığı öğrenim kredisine çevrildiği tespit edilmiştir.
12. k) Burs-Kredi Yönetmeliği Madde 24 ”Öğretim kurumunca başarısız olduğu bildirilen öğrencilerin bursu kesilir. Bursu kesilen öğrencilere, burslarının kesildiği tarihten itibaren Yüksek Öğrenim
Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinde belirlenecek esaslara göre kredi verilebilir.
” hükmüne amirdir.
13. l) Burs ve kredi işlemleri değerlendirme işlemleri kanun gereği kıstasa bağlı olduğundan
“DOSTANE ÇÖZÜM” usulüyle çözülmesi mümkün olmamaktadır.” ifadelerine yer verilmiştir.
14. İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının sayılı bilgi ve belge talebimize yönelik cevabi yazısı ve eklerinde, “Fakültemiz İngilizce İktisat Diploma Programı
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
0501190113 numaralı öğrencisi Ahmet ‘ın … 2020-2021 eğitim-öğretim yılı bahar dönemi
sonunda ağırlıklı genel not ortalaması 1.98’dir. Adı geçen öğrencimiz yaz okulu döneminde Yıldız Teknik
Üniversitesinden ders alarak 2020-2021 eğitim-öğretim yılında ağırlıklı genel not ortalamasını 2.28’e yükseltmiştir.
15. İlgili Üniversiteden sınav sonuçları 17.09.2021 tarihinde 475357 sayılı yazı ile tarafımıza gönderilmiş ve herhangi bir gecikme olmaksızın sisteme aktarılmıştır. Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün talebi üzerine ilgili öğrenci hakkında detaylı bilgi ve belgeler 31.01.2022 tarih ve sayılı/03.02.2022 tarih ve sayılı yazılarla gönderilmiştir.
16. a) Şikâyet konusu kapsamında başvuran ile yapılan yazışmalar yazı ekinde sunulmuştur.
17. b) İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi İngilizce İktisat Diploma Programı.
18. c) Programda hazırlık sınıfı zorunludur.
19. d) Başvurana ait not döküm belgesi yazının ekinde sunulmuştur.
20. e) Başvuranın hazırlık sınıfı tekrarı bulunmamaktadır. Hazırlık sınıfı öğrenimi bir eğitim-öğretim yılında tamamlamıştır.
21. f) 2020-2021 öğretim yılında başarılıdır.
22. g) Başarısızlık durumu İstanbul Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 23.
Maddesine göre belirlenmektedir. Tarafımızca ilgili Kuruma başarısızlık bildirimi yapılmamıştır.
23. h) Başvuranın sehven başarısız bildirilme durumu bulunmamaktadır.” ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
24. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
25. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
26. 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanununun ‘Amaç’ başlıklı 2 nci maddesinde “… Yükseköğrenim öğrencilerine kredi veya burs vermek, öğrencilerin yükseköğrenimlerini kolaylaştırmaktır.”,
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
27. Öğrenim kredisi başlıklı 14 üncü maddesinde; “Yüksek (…) öğrenim gören ve bu kanuna göre yapılacak yönetmeliklerle belirtilen esas ve şartlar içinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tesbit edilen öğrencilere öğrenim kredisi verilir.”,
28. 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs, Kredi Verilmesine İlişkin Kanunun ‘Burs ve kredilerin verilmesi’ başlıklı 2 nci maddesinde; “Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu; yurt içinde yükseköğrenim gören ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dâhilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs-kredi verebilir.”,
29. 1 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin ‘Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü’ başlıklı 188 inci maddesinde; “(1) Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır: h) Öğrencilerin desteklenmelerine ilişkin politikaların tespiti amacıyla gerekli çalışmaları yapmak, ı) Öğrencilere verilecek öğrenim kredisi ve burslar ile kredi borcunun tespiti, takibatı ve tahsilâtı ile kredi teminatına ilişkin usul ve esasları belirlemek, kredi ve burs başvurularının alınması ve değerlendirilmesi ve ödeme işlemlerinin yapılmasını sağlamak” ,
30. 25563 sayılı ve 24.08.2004 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliğinin ‘Tanımlar’ başlıklı 4 üncü maddesinde, “Bu Yönetmelikte geçen; Öğretim Yılı: 1 Ekim tarihi ile müteakip yılın 30 Eylül tarihine kadar olan süreyi, ifade eder.”, “Başarı
Durumunun Bildirilmesi” başlıklı 20 nci maddesinde; “Kurumdan burs alan öğrencilerin başarı durumları her yıl Eylül ayı sonuna kadar öğretim kurumlarından istenir. Öğretim kurumları yetkili kurullarının belirleyecekleri esaslara göre başarısız olarak tespit ettikleri öğrencileri her yıl en geç Ekim ayı sonuna kadar Kuruma bildirirler.” “Başarısızlık Sebebiyle Bursun Kesilmesi” başlıklı 24 üncü maddesinde; “Öğretim kurumunca başarısız olduğu bildirilen öğrencilerin bursu kesilir. Bursu kesilen öğrencilere, burslarının kesildiği tarihten itibaren Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim
Kredisi Yönetmeliğinde belirlenecek esaslara göre kredi verilebilir.” hükümleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
31. Başarısızlık gerekçesi ile bursun öğrenim kredisine çevrilmesi işlemini ve sonuçlarını ortadan kaldıracak yeni bir işlem tesis edilmesi hususunda tavsiyede bulunulması önerilmiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 32. Başvuran, almakta olduğu bursun başarısızlık gerekçesiyle öğrenim kredisine çevrilmesine itiraz etmektedir. İlgili idare özetle, sonradan başarılı olmanın durumu değiştirmeyeceğini belirtmektedir.
33. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre, başvuranın 25/11/2021 tarihli dilekçe ile not ortalamasının hatalı girildiği gerekçesiyle bursun öğrenim kredisine çevrilmesine itiraz ettiği, 01/11/2021 tarihli öğrenci belgesinde, “…hazırlık durumu sehven yanlış işaretlendiğinden bir üst sınıfa geçişi geç yapılmıştır.” ifadesinin yer aldığı, 04/01/2022 tarihli dilekçe ile not ortalamasının geç güncellendiği gerekçesi ile bursun öğrenim kredisine çevrilmesine itiraz ettiği, 03/01/2022 tarihli öğrenci belgesinde, “…öğrencinin yaz okulu notu geç gelmesinden dolayı AGNO geç güncellenmiştir.” ifadesinin yer aldığı,
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
34. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Dekanlığının GSB KYGM’ye muhatap sayılı yazısında özetle, öğrencinin 2020-2021 bahar dönemi sonunda GNO’sunun 1,98 olduğu, öğrencinin yaz okulu kapsamında başka üniversiteden ders alarak not ortolamasını 2,28’e yükselttiği ifadelerine yer verildiği, GSB KYGM’nin sayılı İstanbul Üniversitesine muhatap yazısında, ilgi yazının istenilen nitelikte olmadığından öğrenci hakkında işlem yapılamadığı ifadesine ye verildiği,
35. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Dekanlığının GSB KYGM’ye muhatap sayılı yazısında özetle, öğrencinin 2020-2021 bahar dönemi sonunda GNO’sunun 1,98 olduğu, öğrencinin yaz okulu kapsamında başka üniversiteden ders alarak not ortolamasını 2,28’e yükselttiği, yaz okulu sınav sonucunun
Fakülteye sehven geç bildirildiğinden ilgili dönemde YÖKSİS’e başarısız olarak aktarıldığı ifadelerine yer verildiği,
36. Başvuranın 2020-2021 bahar dönemi sonunda GNO’sunun 1,98, 2020-2021 yaz okulu dönemi sonrası not ortalamasının 2,28 olduğu anlaşılmıştır.
37. Uyuşmazlık bahar dönemi sonunda gerçekleşen başarısızlık durumunun yaz okulu marifetiyle bertaraf edilmesi sonrasında öğrencinin başarılı sayılıp sayılmayacağı ve başarı durumunun aynı eğitim öğretim dönemi içerisinde gerçekleştiğinin kabul edilip edilmeyeceği noktasında toplanmaktadır.
38. Kamu Denetçiliği Kurumu 2021/305 sayılı aynı konulu başvuruda, başvuranın yaz okulu marifeti ile aynı eğitim yılı içerisinde başarılı duruma gelmesinin ‘sonraki dönem’ olarak değerlendirilmesinin yerinde olmadığı değerlendirmesi ile tavsiye kararı vermiştir. (Benzer yönde 2021/10409 sayılı karar da bulunmaktadır.)
39. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, başarısızlığı tespit edilen bir öğrencinin sonraki dönemlerde tekrar aynı başarıyı veya daha üstü seviyede bir başarı elde etse dahi öğrenim kredisinin tekrar bursa dönüşmeyeceğinin açık olduğu,
40. Somut olayda, ilgili üniversite mevzuatına göre eğitim-öğretim dönemlerinin güz ve bahar yarıyıllarından oluştuğu, telafi sınavının ise bitirme sınavı sonunda başarısız olan öğrenciler için bitirme sınavından sonra yapılan sınav olarak tanımlandığı, akademik takvimde yarıyıl/yıl sonu bütünleme sınavlarının bitiş tarihi olarak 9 Temmuz 2021 tarihinin belirlendiği, Başarı Notunun İlanı İçin Son Günün ise ilgili dersin bütünleme sınavı tarihinden itibaren yedi (7) gün (yıllık derslerde ondört(14) gün) olarak belirlendiği,
41. Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliğinde öğretim yılının 30 Eylül tarihine kadar olan süreyi kapsadığının belirtildiği,
42. 16.09.2021 tarihli ve sayılı yazı ile 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Yıldız Teknik
Üniversitesi yaz okulundan ders alan öğrencilere ait yaz okulu notlarının gönderildiği, yine notların
17.09.2021 tarihli ve sayılı yazı ile İktisat Fakültesine bildirildiği,
43. GSB KYGM tarafından 23/09/2021 tarihinde YÖKSİS üzerinden başarı durumu sorgulaması yapıldığı, başvuranın almakta olduğu bursun 24.09.2021 tarihinde öğrenim kredisine çevrildiği,
44. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Dekanlığının GSB KYGM’ye muhatap sayılı yazısında öğrencinin 2020-2021 bahar dönemi sonunda GNO’sunun 1,98 olduğu, öğrencinin yaz okulu kapsamında
/
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
başka üniversiteden ders alarak not ortalamasını 2,28’e yükselttiği, yaz okulu sınav sonucunun fakülteye sehven geç bildirildiğinden ilgili dönemde YÖKSİS’e başarısız olarak aktarıldığı yönünde açık ifadeler içerdiği,
45. Bu tarihten ve 30 Eylül tarihinden önce eğitim öğretim yılının son bulmasına rağmen Yıldız Teknik
Üniversitesi tarafından gönderilen yaz okulu notlarının geç işlenmesi sebebiyle not ortalamalarının sistemde güncellenemediği,
46. Tüm bu süreçte başvuranın bir kusur veya ihmalinin bulunmadığı, üniversiteler arasındaki yazışmaların gecikmesi ve notların geç işlenmesi sonucunda başarısız gözüktüğü,
47. Yaz okulu ve bütünleme sınavı gibi imkânların dönem içerisindeki başarısız dersleri telafi amacı taşıdığı, böylelikle başvuranın yaz okulu marifeti ile aynı eğitim yılı içerisinde başarılı duruma gelmesinin
‘sonraki dönem’ olarak değerlendirilmesinin yerinde olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuranın talebinin öğrencilerin yükseköğrenimlerini kolaylaştırmakla yükümlü idarece reddi işleminin hukuka aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden
48. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
49. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başarısızlık gerekçesi ile bursun öğrenim kredisine çevrilmesi işlemini ve sonuçlarını ortadan kaldıracak yeni bir işlem tesis edilmesi hususunda GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK ve SPOR BAKANLIĞINA tebliğ edilmesine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İdarece bu karar üzerine tesis edilecek
işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr