ÖZET: Sayıştay, bir belediyenin bütçesinden mevzuata aykırı olarak nakdi yardım yapıldığı ve bu durumun kamu zararına yol açtığı iddialarını incelemiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 29. maddesi, kamu kaynaklarının kanuni dayanağı olmadan kullanılamayacağını belirtirken, belirli şartlar altında dernek ve vakıflara yardım yapılabileceğini de öngörmektedir. Ancak, yapılan yardımların mevzuata uygunluğu sorgulanmıştır.

İnceleme sonucunda, Ege Turistik İşletmeler ve ………..lamalar Birliği’ne yapılan yardımın organizasyon tarihine yetişmemesi nedeniyle başka ihtiyaçlar için kullanıldığı, ayrıca ……… Eğitim Vakfı’na yapılan yardımın ise protokol gereği ortak projeler için değil, doğrudan bağış olarak verildiği tespit edilmiştir. Bu durum, yardımın amacına uygun kullanılmadığını göstermektedir.

Sonuç olarak, Sayıştay, ……….. belediyesinin yaptığı toplam …..-TL tutarındaki yardımların 5018 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümleri çerçevesinde uygun olduğunu, ancak bazı ödemelerin mevzuata aykırı olduğunu belirterek, bu ödemelerin sorumlularına ödettirilmesine karar vermiştir.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2012
Dairesi 6
Karar No 86
İlam No 183
Tutanak Tarihi 2.4.2014
Kararın Konusu Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

Belediye Bütçesinden Mevzuata Aykırı Olarak Nakdi Yardım Yapılması

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; ……….. belediye bütçesinden mevzuata aykırı olarak nakdi yardım yapıldığı ve bu suretle de …..-TL tutarında kamu zararına neden olunduğu iddia edildiği görülmekte ise de;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 29’uncu maddesinde, “Gerçek veya tüzel kişilere kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.

Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” denilmektedir.

Bu Kanun hükmüne dayanılarak çıkarılan Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık Ve Benzeri Teşekküllere Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Bütçelerinden Yardım Yapılması Hakkında Yönetmelik’in 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, Teşekkül: Yardım yapılacak dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri tüzel kişileri, (c) bendinde, bu Yönetmelikte geçen yardım kavramının, idare bütçelerinden teşekküllere yapılacak nakdi yardımı ifade ettiği belirtildikten sonra 5 inci maddesinde, yardım yapılabilme şartları açıklanmış ve Yönetmeliğin bu maddesinde, idare bütçesine bu amaçla ödenek tefrik edilmiş olması ve teşekkülün, yardım yapacak idarenin görev alanına giren konularda faaliyet göstermesi şartıyla yardım yapılabileceği hükme bağlanmıştır.

Her ne kadar 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesine 12.11.2012 tarih ve 6360 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesi ile eklenen ek fıkrada 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 29’uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesinin belediyeler için uygulanmayacağı hükme bağlanmış ise de; söz konusu ödemeler anılan düzenlemeden önce yapılmıştır.

Diğer taraftan 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, belediyelerin mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor; sosyal hizmet ve yardım hizmetlerini yapacağı veya yaptıracağı belirtildikten sonra 60’ncı maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde, temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri, (m) bendinde yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderleri, (n) bendinde, sosyo- kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikleri için yapılan giderler belediye giderleri arasında sayılmıştır.

Adı geçen Dernek, Vakıflar ve Birliğe yapılan ödemeler de 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü ve 60’ıncı maddelerinin yukarıda belirtilen hükümleri çerçevesinde yapılan ödemelerdir.

Açıklanan gerekçelerle, mevzuatına uygun olduğu anlaşılan ……….. ödenen toplam …..-TL ile ilgili olarak ilişilecek hususu bulunmadığına,

(Üye ………, “Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelemesinde;

Ege Turistik İşletmeler ve ………..lamalar Birliğine, 07-11 Mart 2012 tarihleri arasında …….. 2012 Uluslararası Turizm Fuarı ve 23-25 Mart 2012 tarihleri arasında Frankfurt’ta düzenlenen Ege Turizminin tanıtımı Works shop organizasyonların da ……….. İlinin tanıtımına katkı sunması amacı ile nakdi yardım yapıldığı halde, yapılan yardımın organizasyon zamanına yetişmediği gerekçesiyle Derneğin diğer acil ihtiyaçları için kullanıldığı,

……… Eğitim Vakfına yapılan yardımın ise; Belediye ile Vakıf arasında yapılan protokolde Belediyenin görev alanına giren konularda ortak proje ve çalışmalar gerçekleştirmek amacı yer aldığı halde, herhangi bir eğitim vb. proje yapılmamış olup Vakıfa doğrudan makbuz ile bağış yapıldığı ve bu bağışın da öğrencilere burs olarak verildiği,

anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, ……. ve ………..lamalar ……. Eğitim Vakfına ödenen ve amaç dışı kullanıldığı anlaşılan ………-TL’nin sorumlularına ödettirilmesine,

Ancak, …… yapılan nakdi yardım ise; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 29’uncu maddesi, Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık Ve Benzeri Teşekküllere Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Bütçelerinden Yardım Yapılması Hakkında Yönetmelik hükümleri ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14 ve 60’ıncı maddeleri hükümleri çerçevesinde yapıldığından, söz konusu Dernek ve Vakfa ödenen toplam ……..TL için ilişilecek husus bulunmadığına,

karar verilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı) oy çokluğu ile karar verildi.