|
ÖZET: Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 2863 sayılı Kanun’a aykırılık suçlamasıyla sanıkların beraatine karar veren mahkeme hükmünü inceledi. Mahkeme, sanıkların üzerlerine atılı suçun yasal unsurlarının oluşmadığını belirterek beraat kararı vermişti. Ancak, Yargıtay, duruşma günü bildirimlerinin usulüne uygun yapılmadığını ve suçtan zarar gören kurumun davaya katılma hakkının ihlal edildiğini tespit etti. Bu durum, yargılamanın adil bir şekilde yürütülmediği anlamına gelmektedir.
Ayrıca, bağımsız bilirkişi raporunda belirtilen heykel ve kolyenin yanıltıcı özellikleri nedeniyle müzeye teslim edilmesi gerektiği hususu göz ardı edildi. Yargıtay, bu durumun kanuna aykırı olduğunu vurgulayarak, beraat kararının bozulmasına ve ilgili eserlerin müzeye teslim edilmesine karar verdi. Sonuç olarak, Yargıtay, hukuki süreçteki eksiklikleri gidererek, adaletin sağlanması adına önemli bir içtihat oluşturmuştur. |
12. Ceza Dairesi 2023/4619 E. , 2024/2799 K.
“İçtihat Metni”
B O Z M A Ü Z E R İ N E
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2023/42 E. 2023/126 K.
SUÇ : 2863 sayılı Kanun’a aykırılık
HÜKÜMLER: Beraat
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Düzeltilerek onama
Dairemizin bozma kararı üzerine yapılan yargılama sonunda sanıklar hakkında 2863 sayılı Kanun’a aykırılık suçundan kurulan hükümlerin katılan vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 1412 sayılı CMUK’un 317. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1….( Konya ) 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 12.01.2016 tarih, 2015/204 Esas, 2016/8 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında 2863 sayılı Kanun’a aykırılık suçundan, 5271 sayılı Kanun’un 223/2-a maddesi gereğince beraatlerine karar verilmiştir.
2….( Konya ) 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 12.01.2016 tarih, 2015/204 Esas, 2016/8 Karar sayılı kararının müşteki vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 27.12.2022 tarihli ve 2022/9723Esas, 2022/10749 Karar sayılı ilamı ile “12/01/2016 tarihli hükmün … vekili tarafından temyiz edildiği, mahkemece 12/08/2022 tarihli, temyiz talebinin değerlendirilmesine ilişkin ek karar ile davanın suçtan zarar gören kuruma ihbar edildiği ancak katılma talebinde bulunmadıkları gerekçesi ile temyiz talebinin reddine karar verildiği, ek kararın … vekiline 31/08/2022 tarihinde tebliğ edildiği ve süresi içerisinde temyiz edildiği dosya kapsamında, her ne kadar mahkemece davanın suçtan zarar gören kuruma ihbar edildiği gerekçesi ile temyiz talebinin reddine karar verilmiş ise de; mahkemece iddianame ekli duruşma gün ve saatini bildirir davetiyenin … …Müze Müdürlüğü adına tebliğe çıkartıldığı, 13/03/2015 tarihinde tebliğ edildiği, 2863 sayılı Kanun’a aykırılık suçundan doğan davalarda davanın … adına İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne ihbar edilmesi gerektiği, Müze Müdürlüğünün 2863 sayılı Kanun’a aykırılık suçundan doğan davalara katılma hak ve yetkisinin bulunmadığı, mahkemece ise iddianame ekli duruşma gün ve saatini bildirir davetiyenin Müze Müdürlüğüne tebliğ edilmiş olduğu anlaşılmakla, temyiz isteminin reddine ilişkin 12/08/2022 tarihli ek karar kaldırılarak yapılan incelemede;
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 04/06/2020 gün ve 2018/6-472-2020/262 sayılı ilamında, “sanık hakkında açılan kamu davasına katılma hakkı bulunan suçtan zarar görene CMK’nın 233. maddesi uyarınca duruşma gününü bildirir çağrı kağıdı tebliğ edilmesi ve CMK’nın 234/1-b maddesinde sayılan hakları kullanma imkanının tanınması gerekirken, bunun yapılmamasının, duruşmadan haberdar edilmeden yargılamaya devam edilerek delil sunma hakkı elinden alınan suçtan zarar gören yönünden hak kısıtlaması niteliğinde olduğunun” belirtilmesi karşısında, suçtan zarar gören … adına İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne duruşma günü usulüne uygun olarak bildirilip, davaya katılma imkanı sağlanmadan hüküm tesis edilmesi suretiyle CMK’nın 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendine aykırı davranılması, ” nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.
3. …( Konya ) 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 07.03.2023 tarih, 2023/42 Esas, 2023/126 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında 2863 sayılı Kanun’a aykırılık suçundan, 5271 sayılı Kanun’un 223/2-a maddesi gereğince beraatlerine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 28.05.2023 tarihli, 2023/50262 sayılı ve düzeltilerek onama görüşlü Tebliğnamesi ile dosya Dairemize tevdii edilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Katılan vekilinin temyiz isteği; kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğine, eserlerin Müze Müdürlüğüne teslimine karar verilmesi gerektiğine ve diğer temyiz sebeplerine ilişkindir.
III. OLAY VE OLGULAR
Mahkemece; her ne kadar sanıkların iş yerinde yapılan araştırma neticesinde, 1 adet krem sarı ve pembe renkli taştan yapılmış, göğüsleri açıkta cepheden büst şeklinde kollar yanda detayları belirsiz heykelcik ile 1 adet yay biçiminde ucundaki 7 halkanın ucuna takılan metal cam sarkaçlardan oluşan gerdanlık ele geçirildiği, Konya Müze Müdürlüğünce yapılan inceleme neticesinde tanzim edilen 04/07/2014 tarihli rapor içeriğine göre “Taştan yapılmış heykelciliğin, yapım tekniği ve malzeme özelliği itibariyle sahte olduğu, yanıltıcı özelliğinden dolayı ilgili müzesinde alıkonulması gerektiğinin, gerdanlığın ise 2863 sayılı kanun kapsamında taşınır kültür varlıklarından olduğunun” belirtildiği gerekçesiyle sanıkların 5237 sayılı TCK nın 37. maddesi delaletiyle 2863 sayılı Kanun’un 67/1 maddesi gereğince 2863 sayılı Yasaya muhalefet suçundan cezalandırılmaları istemiyle haklarında kamu davası açılmış ise de; mahkemece konusunda uzman bağımsız arkeolog bilirkişilerden alınan 23/10/2015 tarihli heyet raporunda davaya konu eserlerin 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 23. maddesi a bendi kapsamına giren tasnif ve tescile tabii, tarihi eser değeri taşıyan korunması gerekli taşınır kültür varlıkları kapsamında olmadığının tespit edildiği, fakat bahsi geçen eserlerin kamuoyunu aldatabilecek niteliğe haiz olduğunun belirtildiği, konusunda uzman arkeolog bilirkişiler tarafından düzenlenen rapor karşısında Konya Müze Müdürlüğünce hazırlık aşamasında tanzim edilen 04/07/2014 tarihli rapora itibar edilemeyeceği, tüm bu durumlar göz önünde bulundurulduğunda sanıkların üzerlerine atılı 2863 sayılı Yasaya muhalefet suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle sanıkların beraatine karar verildiği anlaşılmıştır.
IV. GEREKÇE VE KARAR
Dairemizin 27/12/2022 tarih, 2022/9723 Esas, 2022/10749 Karar sayılı bozma kararı üzerine, mahkemece bozma ilamına uyulup uyulmadığı hususunda bir ara karar verilmemiş ise de; Ceza Genel Kurulunun kararlılık gösteren içtihatlarında da açıkça belirtildiği üzere, mahkemece bozma kararı doğrultusunda uygulama yapılması karşısında, mahkemenin bozmaya eylemli olarak uyduğu değerlendirilerek yapılan incelemede;
Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşıldığından, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddine, ancak, ” 23/10/2015 tarihli bağımsız bilirkişi heyeti raporunu ile sahte olduğu ve yanıltıcı özellikleri nedeniyle muhafaza altına alınması gerektiği belirlenen dava konusu 1 adet heykel ve 1 adet kolyenin, yanıltıcı özelliği nedeniyle 2863 sayılı Kanunun 75. maddesi uyarınca müzeye teslimine karar verilmesi gerektiği gözetilmemesi,”
Kanuna aykırı bulunduğundan hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesi gereği hüküm fıkrasına son bent olarak “23/10/2015 tarihli bağımsız bilirkişi heyeti raporunu ile sahte olduğu ve yanıltıcı özellikleri nedeniyle muhafaza altına alınması gerektiği belirlenen dava konusu 1 adet heykel ve 1 adet kolyenin, yanıltıcı özelliği nedeniyle 2863 sayılı Kanunun 75. maddesi uyarınca Müze Müdürlüğüne teslimine ” ibaresinin eklenmesi suretiyle hükmün, oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
30.05.2024 tarihinde karar verildi.