|
ÖZET: Bu Sayıştay kararı, bir belediyenin yüklenici firması olan ….A.Ş.’nin, taşeron personelinin neden olduğu zararlardan sorumluluğunu ve bu zararlara ilişkin sigorta kapsamını incelemektedir. Sözleşmenin “Hasar ve Zararların Tazmini” başlıklı maddelerine göre, yüklenici, personelinin kusurundan doğan zararların sigorta kapsamı dışında kalan kısmını ödemekle yükümlüdür. Ancak, sigorta kapsamına giren tutarlar için yüklenicinin herhangi bir yükümlülüğü bulunmamaktadır.
Denetçi sorgusunda, ….A.Ş.’nin, taşeronlarının üçüncü kişilere verdiği zararlar nedeniyle bütçeden yapılan ödemelerin kamu zararı oluşturduğu iddia edilmiştir. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, zararların bir kısmının sigorta şirketi tarafından karşılandığı, kalan kısmının ise ….A.Ş. tarafından ödendiği anlaşılmıştır. Bu nedenle, kamu zararının ….A.Ş. tarafından karşılanması gereken tazminat tutarlarının sigorta bedeli kapsamında bütçeden ödenmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, ….A.Ş.’nin yükümlülükleri ve sigorta kapsamı dikkate alındığında, kamu zararına neden olan tutar için sorumluluk bulunmadığına karar verilmiştir. Bu durum, yüklenici firmanın sorumluluğunun sınırlarını net bir şekilde belirlemekte ve sigorta uygulamalarının önemini vurgulamaktadır. |
| Kamu İdaresi Türü | Belediyeler ve Bağlı İdareler |
| Yılı | 2013 |
| Dairesi | 6 |
| Karar No | 177 |
| İlam No | 147 |
| Tutanak Tarihi | 6.1.2015 |
| Kararın Konusu | Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar |
Sigorta Bedeli
Denetçi sorgusunda yer alan; ….yükleniminde bulunan “….Hizmet Alımı İşi”ne ait sözleşme uyarınca yüklenici personelinin üçüncü kişilere vermiş olduğu her türlü zarardan ….A.Ş. sorumlu olduğu halde, …. Şirketi yüklenimindeki “…..Hizmet Alım İşi” kapsamına ….Müdürlüğü taşeronlarının üçüncü kişilere verecekleri her türlü zararı karşılamak üzere “Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigortası” ve “Ferdi Kaza Sigortası”nın da dâhil edildiği, bu suretle, ….A.Ş. tarafından karşılanması gereken tazminat tutarlarının sigorta bedeli kapsamında ….bütçesinden ödenmesiyle toplam ….TL kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
Bahse konu ….A.Ş. yükleniminde bulunan “…..Hizmet Alımı İşi”ne ait Sözleşme’nin;
“Hasar ve Zararların Tazmini” başlıklı 36.2.’inci maddesinin 1’inci fıkrasında; “Yüklenici İdare tarafından teslim edilen araç, malzeme, makine ve ekipmanlara ihmal, dikkatsizlik, Tedbirsizlik, kötü niyet ve işverene işin gereği alınmış tedbirlere riayetsizlik nedeniyle İdareye ve üçüncü şahıslara karşı verecekleri hasar ve zarardan sorumlu olacaktır.”
2’nci fıkrasında ise; “Yüklenici, personelin kusurundan dolayı yolcularda, yayalarda, vasıtalarda, taşınır, taşınmaz her türlü varlıklarda meydana gelecek maddi ve manevi tüm hasar, zarar, ziyan bedelinin sigorta kapsamı dışında kalan miktarını ödeyecektir. İdare, maddi ve manevi tüm hasarlarda yüklenici çalışanlarına ve üçüncü şahıslara karşı sorumlu tutulamayacaktır.”
denilmektedir.
Anılan hükümler uyarınca, söz konusu hizmet alım işi kapsamında ….personelinin kusurundan dolayı yolcularda, yayalarda, vasıtalarda, taşınır, taşınmaz her türlü varlıklarda meydana gelecek maddi ve manevi tüm hasar, zarar ve ziyana ilişkin bedelin sigorta kapsamı dışında kalan miktarını yüklenici ….A.Ş. ödeyecek olup sigorta kapsamına giren tutarlar için ise ….A.Ş.’nin herhangi bir yükümlülüğü bulunmamaktadır.
Sorumlularca yapılan savunmalar ve sunulan belgelerden de, uygulamada ….personelinin neden olduğu hasar, zarar ve ziyanlara ilişkin olarak ….Müdürlüğü aleyhine mahkemelerce karar verilen tazminat tutarlarının tamamının doğrudan …A.Ş.’ye yapılan ödemelerden mahsuben tahsil edildiği, daha sonra …Müdürlüğünce ilgili sigorta şirketinden sigorta sözleşmesinde belirlenen limitler dâhilinde tahsil edilen tutarların …A.Ş.’ye iade edildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, …A.Ş. personelinin sebep olduğu zararlar dolayısıyla mahkemelerce …Müdürlüğü aleyhine hükmedilen tazminat tutarlarının bir kısmının ilgili sigorta şirketince, kalan kısmının ise …A.Ş. tarafından karşılandığı, dolayısıyla, Denetçi sorgusunda iddia edildiği şekilde …A.Ş. tarafından karşılanması gereken tazminat tutarlarının sigorta bedeli kapsamında …bütçesinden ödenmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığı anlaşıldığından, sorgu konusu edilen …TL için ilişilecek husus bulunmadığına,
(Üye …ve Üye….; “….A.Ş. yükleniminde bulunan “….Hizmet Alımı İşi”ne ait Sözleşme’nin “Hasar ve Zararların Tazmini” başlıklı 36.2’nci maddesi uyarınca, …A.Ş, söz konusu işin yürütümü sırasında …Müdürlüğü ve üçüncü kişilerle ilgili olarak ortaya çıkacak hasar ve zarardan sorumlu tutulmuştur. Her ne kadar anılan Sözleşme hükmünde “Yüklenici, personelin kusurundan dolayı yolcularda, yayalarda, vasıtalarda, taşınır, taşınmaz her türlü varlıklarda meydana gelecek maddi ve manevi tüm hasar, zarar, ziyan bedelinin sigorta kapsamı dışında kalan miktarını ödeyecektir” denilmek suretiyle …A.Ş.’nin tazmin yükümlülüğü “sigorta kapsamı dışında kalan” miktarla sınırlı tutulmuş ise, burada geçen “sigorta” ibaresinden, aksi açıkça belirtilmediğinden, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 106’ncı maddesi uyarınca idarelerin yaptırmakla yükümlü oldukları “zorunlu mali sorumluluk sigortası”nın anlaşılması gerekmektedir. Bu itibarla, …Sigorta Şirketi yüklenimindeki “Kuruluşumuz Varlıklarının Muhtelif Risklere Karşı (2013 yılı) Sigortalanması Hizmet Alım İşi” kapsamına, zorunlu mali sorumluluk sigortasına ilave olarak, …Müdürlüğü taşeronlarının üçüncü kişilere verecekleri her türlü zararı karşılamak üzere “Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigortası” ve “Ferdi Kaza Sigortası”nın da dâhil edilmesi suretiyle idare bütçesinden yersiz ödemede bulunulduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, neden olunan kamu zararı tutarı …TL’nin sorumlularına ödettirilmesine karar verilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)
oy çokluğuyla