|
ÖZET: Başvuran, mezun olduğu İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri Bölümü’nün İstatistik Bölümü ile eşdeğer sayılmasını talep etmiştir. Yükseköğretim Kurulu, 2016 ve 2020 tarihlerinde yapılan toplantılarda, İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri mezunlarının KPSS alımlarında İstatistikçi kadrosuna atanmasının uygun olduğunu belirtmiş, ancak bu iki bölümün eşdeğer sayılmadığına karar vermiştir. Yükseköğretim Kurulu, bölümlerin içeriklerinin benzer olmasına rağmen isim farklılıkları nedeniyle eşdeğerlik tanımadığını ifade etmiştir.
Bu durum, başvuranın talebinin reddedilmesine yol açmıştır. İdare, takdir yetkisini kullanarak, Yükseköğretim Kurulu’nun verdiği karar doğrultusunda hareket etmiştir. Sonuç olarak, başvuranın mezun olduğu bölüm ile İstatistik Bölümü arasında eşdeğerlik bulunmadığı ve bu nedenle başvurunun reddedilmesi hukuka uygun görülmüştür. Bu karar, kamu kurumlarının personel alımında kendi ihtiyaçları ve yönetmelikleri çerçevesinde hareket etme yetkisini de göz önünde bulundurmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/8729-S.22.13329
BAŞVURU NO : 2022/969
KARAR TARİHİ : 06/07/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
Başvuranın, mezun olduğu İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri
BAŞVURUNUN KONUSU :
Bölümünün İstatistik Bölümü ile eşdeğer sayılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 19/01/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. tarafından Kurumumuza yapılan başvuruda özetle; başvuran 19/06/2009 tarihinde Başkent Üniversitesi İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri Bölümünden mezun olduğunu, 2021 yılı
Kamu Personeli Seçme Sınavına girdiğini ve İstatistik puan türünden 82,59 alarak 55. olduğunu, kamu kurumlarının açtığı kariyer meslek sınavlarının başvuru kılavuzları incelendiğinde başvuru yapılabilen bölümler arasında olan İstatistik bölümü mezunu olma ya da Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı (YÖK)
tarafından onaylanmış denklik belgesini sunma şartı olduğundan söz konusu sınavlara başvuru yapabilmek için YÖK’ten mezun olduğu bölümün İstatistik Bölümü ile denk sayılıp sayılmadığının değerlendirilmesini talep ettiğini, ancak verilen cevapta bölümlerin eşdeğerlikleri bakımından değil isimleri itibarıyla değerlendirildiğini, YÖK’e yaptığı başvuruda gönderdiği diploma ve transkripte göre bir denklik değerlendirilmesinin yapılmadığını, KPSS atamalarında İstatistikçi kadrosuna atanmanın uygun olması ile bu iki bölümün eşdeğer kabul edilmemesinin tutarsızlık olduğunu, ÖSYM branş bazında sıralama ekranından kontrol ettiğinde İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri lisans programı mezunları arasında 1. sırada olduğunun görüldüğünü, bu durumun personel kabulü yapacak kamu kurumları açısından önem arz etmese de İstatistik lisans programı ile İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri lisans programının eğitim içeriklerinin benzerliği değerlendirildiğinde kendisini mağdur ettiğini, YÖK tarafından yayınlanan ve bölümlerin eşdeğerliğini gösteren tabloda İstatistik bölümüne eşdeğer olan bölümlerin İstatistik ve Yöneylem
Araştırması, İstatistik-Ekonometri, İstatistik-Ekonometri ve Planlama, Ekonometri ve İstatistik, Matematik ve İstatistik, İstatistik-Matematik, İstatistik ve Maliye, Maliye ve İstatistik, İstatistik ve Siyasi İlimler, Siyasi İlimler ve İstatistik, İstatistik ve Sosyal Siyaset ve İstatistik-Sosyal Siyaset olarak sıralandığını, çok sayıda bölümün İstatistik Bölümü ile eşdeğer sayılmasına rağmen İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri
Bölümünün eşdeğer sayılmamasının haksızlık olduğunu aldığı eğitim içeriğinin İstatistik bölümünden bir farkı bulunmadığını belirterek İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri Bölümünün İstatistik bölümü ile eşdeğer sayılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusu ile ilgili olarak Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’ndan 24/01/2022 tarihli ve sayılı yazımızla bilgi ve belge talep edilmiş olup YÖK Başkanlığı tarafından gönderilen 14/02/2022 tarihli ve – – sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. 05/12/2012 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; 2547 sayılı Kanunun 2880 sayılı
Kanunla değişik 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının görüşü de dikkate alınarak
Başkent Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri Bölümünde görülen öğrenim sonucu KPSS atamalarında İstatistik Bölümü mezunlarının başvuru yaptığı yerlere başvuru yapabileceklerine karar verildiği, 2.2. 11/02/2015 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; 2547 sayılı Kanunun 2880 sayılı
Kanunla değişik 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurulun görüşü ve 05/12/2012-17/04/2013 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararları da dikkate alınarak İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri
Bölümü mezunlarının da İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi mezunları gibi kamu ve özel sektördeki iş başvurularına ve sınavlarına başvuru yapabileceklerine karar verildiği, 2.3. 11/02/2015 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; 2547 sayılı Kanunun 2880 sayılı
Kanunla değişik 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurulun görüşü de dikkate alınarak İstatistik ve
Bilgisayar Bilimleri Bölümü mezunlarının KPSS alımlarında İstatistikçi kadrosuna atanmalarının uygun olmadığına karar verildiği, 2.4. 16/03/2016 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; 2547 sayılı Kanunun 2880 sayılı
Kanunla değişik 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurulun görüşü de dikkate alınarak ve 05/12/2012 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında Fen-Edebiyat Fakültesi İstatistik ve
Bilgisayar Bilimleri mezunlarının KPSS atamalarında İstatistik Bölümü mezunlarının başvuru yaptığı yerlere başvuru yapabilecekleri kararı da dikkate alınarak İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri Bölümü mezunlarının KPSS alımlarında İstatistikçi kadrosuna atanmalarının uygun olduğuna ve Yükseköğretim
Yürütme Kurulunun 11/02/2015 tarihli ve 2015.6.689 sayılı kararının iptal edilmesine karar verildiği, 2.5. 11/03/2020 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; yükseköğretim kurumlarındaki içerikleri aynı, ancak isimleri farklı olan lisans programlarındaki isim kargaşası nedeniyle mezunların karşılaştıkları sorunları ortadan kaldırmak amacıyla alanında yetkin öğretim elemanlarının katılımıyla oluşturulan komisyonlar marifeti ve yükseköğretim kurumları ile yükseköğretim paydaşlarının önerileri doğrultusunda, lisans bölüm/programlarının isimleri ve içerikleri gözden geçirildiği ve sadeleştirildiği; söz konusu kararda İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri lisans programında herhangi bir isim değişikliğinin bulunmadığı, 2.6. Yükseköğretim Kurumları bünyesinde yer alan İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri lisans programı ile
İstatistik lisans programının eşdeğer sayılmadığı, personel alımı konusundaki ilanlarda kamu kurum ve kuruluşlarının ihtiyaçları ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde personel kabulü yapılmakta olduğu, 2.7. Yükseköğretim kurumlarında yer alan lisans programlarının hangi programlar ile eşdeğer olduğunun
Kurullarının resmi web sayfasında güncellenerek yayımlandığı, kamudaki bürokratik iş ve işlemler ile
adayların bireysel eşdeğerlik ve unvan yazısı taleplerinin azaltılması adına yayımlanan tablonun kurumlar tarafından kullanılabildiği, (https://www.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/lisans-onlisans-programadlari/2021/2020-2021-lisans-bolum-program-isimleri.pdf)
hususlarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Yasama yetkisi” başlıklı 7 inci maddesinde; “Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük
Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez.” , “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir… Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.”, 3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 6/11/1981 Tarihli ve 17506 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yüksek Öğrenim
Kanununun; 5.1. “Yükseköğretim Kurulunun görevleri” başlıklı 7 nci maddesinde; “… b) Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, … e) Yükseköğretim kurumlarında eğitim – öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek, … ı) Yükseköğretim kurumlarında ve bu kurumlara girişte imkân ve fırsat eşitliği sağlayacak önlemleri almak, … m) Çeşitli bilim ve sanat alanlarında bilimsel milli komiteler ve çalışma grupları kurmak,”, 5.2. “Üniversitelerarası Kurul” başlıklı 11 inci maddesinde; “a. Kuruluş ve işleyişi: …
Üniversitelerarası Kurul, Yükseköğretim Kuruluna üye seçmek dışındaki görevlerini Yönetim Kuruluna devredebilir. Yönetim Kurulu ayda en az bir defa toplanır. … Kurul, çalışmalarını kolaylaştırmak ve üniversitelerarasında ve uluslararası yükseköğretim kurumları ile işbirliğini düzenlemek amacı ile sürekli ve geçici birimler ve komisyonlar kurabilir. … Kurul, en az yılda iki defa, aksi kararlaştırılmadıkça başkanın bağlı olduğu üniversitenin bulunduğu şehirde toplanır ve kurul gündemi önceden Milli Eğitim
Bakanlığına, Yükseköğretim Kuruluna ve kurul üyelerine gönderilir. … b. Görevleri: Üniversitelerarası
Kurul akademik bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Yükseköğretim planlaması çerçevesinde, üniversitelerin eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerini koordine etmek, uygulamaları değerlendirmek, Yükseköğretim Kuruluna ve üniversitelere önerilerde bulunmak, … (3) Üniversitelerin
tümünü ilgilendiren eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak veya görüş bildirmek, (4) Aynı veya benzer nitelikteki fakültelerin ya da üniversitelere veya fakültelere bağlı diğer yükseköğretim kurumlarının eğitim – öğretimine ilişkin ilkeler ve süreler arasında uyum sağlamak, …”, 5.3. “Lisans düzeyinde öğretim” başlıklı 43 üncü maddesinin birinci fıkrasının b) bendinde; “Aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim – öğretim yapan üniversitelerde, eğitim – öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususu Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine; öğretmen yetiştiren birimler için belirtilen esasların tespiti Milli Eğitim Bakanlığı ile de işbirliği yapılarak, Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir.” hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Başvuranın iddiaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarece tesis edilmiş olan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri Bölümü ile İstatistik Bölümü arasında alınan eğitim içerikleri bakımından bir fark bulunmadığını belirterek mezun olduğu İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri Bölümünün
İstatistik Bölümü ile eşdeğer sayılmasını talep etmektedir.
8. Konuyla ilgili olarak Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı özetle; 8.1. 16/03/2016 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; Üniversitelerarası Kurulun görüşü de dikkate alınarak İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri Bölümü mezunlarının KPSS alımlarında İstatistikçi kadrosuna atanmalarının uygun olduğuna karar verildiğini, 8.2. 11/03/2020 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; yükseköğretim kurumlarındaki içerikleri aynı, ancak isimleri farklı olan bölümler nedeniyle yaşanılan sorunları ortadan kaldırmak amacıyla alanında yetkin öğretim elemanlarının katılımıyla oluşturulan komisyonlar tarafından, yükseköğretim kurumları ile yükseköğretim paydaşlarının önerileri doğrultusunda, bölüm/programların isim ve içeriklerinin gözden geçirildiğini ve sadeleştirildiğini; ancak söz konusu kararda İstatistik ve
Bilgisayar Bilimleri lisans programında herhangi bir isim değişikliğinin yapılmadığını; bu çerçevede, Yükseköğretim Kurumları bünyesinde yer alan İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri lisans programı ile
İstatistik lisans programının eşdeğer sayılmadığını, 8.3. Öte yandan, personel alımı konusundaki ilanlarda kamu kurum ve kuruluşlarının ihtiyaçları ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde personel kabulü yapılmakta olduğunu, Yükseköğretim kurumlarında yer alan lisans programlarının hangi programlar ile eşdeğer olduğunu gösteren ve Kurullarının resmi web sayfasında güncellenerek yayımlanan tablonun kamu kurum ve kuruluşlarınca kullanılmakta olduğunu ifade etmektedir.
9. Ayrıntılarına 5 no.lu paragraflarda yer verildiği üzere; aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim-öğretim yapan üniversitelerde, eğitim-öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususu Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca verilecek karar ile gerçekleştirilmektedir.
10. Somut olayda yasa koyucunun, başvuranın mezun olduğu İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri Bölümünün
İstatistik Bölümü ile eşdeğer sayılıp sayılmayacağı hususunda, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı’nın görüşünün alınması koşuluyla, YÖK’e takdir yetkisi tanıdığı açıktır. YÖK, konu ile ilgili olarak Kanunun kendisine verdiği yetkiye dayanarak, Yükseköğretim Kurumları bünyesinde yer alan İstatistik ve Bilgisayar
Bilimleri lisans programı ile İstatistik lisans programının eşdeğer sayılmadığına karar vermiştir.
11. Söz konusu bölümlerin Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından eşdeğer olmadığına karar verilmekle birlikte İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri Bölümü mezunlarının KPSS alımlarında İstatistikçi kadrosuna atanmalarının uygun olduğu yönünde verilen Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararı ile bu bölüm mezunları açısından hak kaybı oluşmasının önüne geçilmesinin amaçlandığı değerlendirilmektedir.
Öte yandan personel alımı konusundaki ilanlarda kamu kurum ve kuruluşlarının kendi ihtiyaçları ve ilgili yönetmelikleri çerçevesinde personel kabulü yaptıkları dikkate alındığında kariyer meslek sınavlarına hangi bölümlerin başvuru yapılabileceğinin kurumlar tarafından belirleneceği tabiidir.
12. İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması görevlerinin niteliği yönünden zorunludur. Ancak idareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak bir yetki değildir. İdare takdir yetkisini kullanırken yasanın koyduğu sınırlar içinde kalmalı ve eşitlik ilkesi çerçevesinde hareket etmeli; bu yetki çerçevesinde alınan kararlar objektif ve gerekçeli olmalıdır.
13. Bu çerçevede; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, idarenin cevabi yazısı ve tüm dosyanın
Kurumumuzca değerlendirilmesi neticesinde, başvuranın talebinin reddedilmesi yönündeki idari işlemin, idarenin takdir yetkisi çerçevesinde alınan karar uyarınca gerçekleştiği, bu yönüyle hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Konuyla ilgili olarak Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile ilgili yapılan
incelemede; YÖK Başkanlığı tarafından Kurumumuzca istenen bilgi ve belgelerin süresinde gönderildiği ancak tam olarak gönderilmediği, dolaysıyla “kanunlara uygunluk”, “yetkinin kötüye kullanılmaması”, “nezaket”, “şeffaflık” ve “hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun davranılmadığı; ayrıca şikâyetçiye verilen cevapta işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Bu Ret Kararının, BAŞVURANA ve YÜKSEKÖĞTERİM KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğ edilmesine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi