Danıştay kararında, başvuranın Samandağ ilçesinde Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) yapılması talebi, ÖSYM tarafından belirlenen kriterler çerçevesinde incelenmiştir. (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/13916-S.22.21330

BAŞVURU NO : 2022/6823

KARAR TARİHİ : 26/10/2022

KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi(ÖSYM) Başkanlığınca gerçekleştirilen sınavlarda sınav merkezleri arasına Samandağ ilçesinin de alınması talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 10/05/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Hatay İlinde bulunan Samandağ ilçesinin nüfusunun, Kırıkhan ilçesinin nüfusundan fazla olduğunu, Yükseköğretim Kurumları Sınavı(YKS) Kırıkhan ilçesinde yapılabiliyorken Samandağ ilçesinde yapılmamasına anlam veremediğini ve bu hususu CİMER vasıtasıyla

ÖSYM Başkanlığına ilettiğini, gelen cevabın son derece yetersiz olduğunu ve akılcı olmadığını düşündüğünü, Samandağ ilçesinde YKS yapılmıyorken, nüfusu daha az olan Kırıkhan ilçesinde sınav yapılmasının izaha muhtaç olduğunu düşündüğünü, 2022 yılı YKS başvuru kılavuzunda Samandağ

İlçesinde yine sınav yapılmıyor oluşunun sınav yerine ulaşma konusunda öğrencileri zorlayacağını ayrıca nüfusu daha az olan bir ilçede sınav yapılıyorken Samandağ ilçesinde sınavın yapılmıyor oluşunun yükseköğretim programlarına yerleşmek isteyen adaylar arasında ayrımcı bir uygulamaya sebep olunduğunu ifade ederek Samandağ ilçesinden ÖSYM Başkanlığına gönderilen yüzlerce talebin artık değerlendirilmesini ve nüfusu 125 binden fazla olan Samandağ İlçesinde de ÖSYM sınavlarının yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 01/07/2022 tarih Sayı : 2022/13916-S.22.21330 yazısı ve eklerinden özetle;

2.1. 15 Temmuz tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4 numaralı

Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 347. maddesi gereğince Yükseköğretim Kurulu kararlarına ve ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında lisans, lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti, yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama, yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek, yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak dahil mezkur Kararname, 6114 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatla verilen görevleri yerine getirmekle yetkilendirilmiş kamu tüzel kişiliğine sahip bir kamu kurumu olan ÖSYM Başkanlığının, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347. maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendi gereğince “Sınav yapılacak merkezleri oluşturmak, sınav hizmetlerini yapacak kişileri belirlemek ve gerekli görevlendirmeleri yapmak.”, (i) bendi uyarınca “Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak” hususunda; 348. maddesinin altıncı fıkrasının (e) bendi uyarınca “Sınav koordinatörlükleri ile buralarda görevlendirilenlerin görevlerini belirlemek” hususunda ÖSYM Yönetim Kurulunun yetkili kılındığının ifade edildiği, ÖSYM

Başkanlığınca gerçekleştirilen sınavların yapılacağı merkezlerin, “ÖSYM Sınav Merkezlerinin

Belirlenmesine İlişkin Yönergede yer alan objektif kriterler dikkate alınarak ÖSYM Yönetim Kurulu kararı ile belirlenmekte olduğu ve belirlenen sınav merkezleri ilgili sınav kılavuzları ile 6114 sayılı Kanun’un 7.

maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tebliğ hükmünde olmak üzere adaylara duyurulduğu, çeşitli kurum ve kuruluşlar ile vatandaşlardan ÖSYM Başkanlığına ulaşan yeni sınav merkezi açılması taleplerinin, “ÖSYM

Sınav Merkezlerinin Belirlenmesine İlişkin Yönerge” kapsamında; il/ilçede en az MYO seviyesinde bir üniversite biriminin bulunması, il/ilçede ilgili sınava girebilecek potansiyel aday sayısının en az 1.000 olması, il/ilçenin mevcut en yakın sınav merkezine uzaklığının en az 50 km olması, il/ilçenin sınav için uygun bina/salon kapasitesinin en az potansiyel aday sayısı kadar olması yönleriyle incelenerek fizibilite raporları hazırlandığı ve hazırlanan raporların ÖSYM Yönetim Kurulunca karara bağlandığı, Samandağ ilçesinde yerleşik, en az MYO seviyesinde bir üniversite birimi bulunmadığından ve Samandağ’ın mevcut en yakın sınav merkezine uzaklığı 50 km’nin altında olduğundan ÖSYM Sınav Merkezlerinin

Belirlenmesine İlişkin Yönergede yer alan sınav merkezi olma kriterlerine sahip olmadığının değerlendirildiği, 2022-YKS’ye Samandağ ilçesinden başvuran aday sayısının Kırıkhan ilçesinden başvuran aday sayısından daha az olduğu, il/ilçe nüfusunun sınav merkezi belirlemede kriter olmayıp ilgili sınava başvuran adayların ikamet ve/veya okul adreslerinin dikkate alındığı, Samandağ ilçesinin sınav merkezleri arasında yer almadığından söz konusu ilçede gerçekleştirilen bir sınav bulunmadığı,

2.2. Sınav merkezi sayılarının arttırılması talepleriyle ilgili olarak Kamu Denetçiliği Kurumunun 23/10/2019 tarihli ve 16394 sayılı, 04/07/2018 tarihli ve 11933 sayılı Ret Kararlarında yer alan “Her ne kadar başvuranın ifade ettiği mağduriyetler bir şahıs için dikkate alınması gereken mağduriyetler olsa da burada kişisel menfaat kamusal menfaat dengesinin göz önünde bulundurulması gerektiği, ÖSYM

Başkanlığının yeni bir sınav merkezi belirlenmesinde başta aday sayısı olmak üzere görevli sayısı, mevcut sınav merkezlerine uzaklık, sınav evrakının korunması ve saklanması, sınav binalarının durumu, sınav

güvenliği ve sınav maliyeti gibi çeşitli unsurları değerlendirdiği ve mevcut bir sınav merkezini bile bu değerlendirme sonucunda kapatabildiği ya da yeni bir sınav merkezi açabildiği, bu doğrultuda sınav merkezlerinin belirlenmesi hususunda ÖSYM Başkanlığının takdir yetkisi olduğu, söz konusu takdir yetkisi kullanılırken bunun sınırlarının belirlendiği, belli unsurlar çerçevesinde sınav merkezi belirleme işleminin yapıldığı, söz konusu unsurlarda ve somut olay bazında keyfi bir yaklaşımın olmadığı anlaşılmıştır.” gerekçesinde de ÖSYM Başkanlığının objektif kriterleri dikkate alarak sınav merkezlerini belirlediğinin vurgulandığı, başvuru konusuna ilişkin olarak yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış bir dava bulunmadığı,

Açıklamalarına yer verildiği görülmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T. C. Anayasası’nın; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri düzenlenmiştir.

5. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu maliyesinin temel ilkeleri”

başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde; “Kamu maliyesinin temel ilkeleri şunlardır:

“g) Kamu idarelerinin mal ve hizmet üretimi ile ihtiyaçlarının karşılanmasında, ekonomik veya sosyal verimlilik ilkelerine uygun olarak maliyet-fayda veya maliyet-etkinlik ile gerekli görülen diğer ekonomik ve sosyal analizlerin yapılması esastır.”,

6. 17/02/2011 tarihli ve 6114 Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un; “Temel ilkeler” başlıklı 7 nci maddesinde; “…Yükseköğretim ile ilgili sınavlar Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yapılır…(5) Sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulması, Başkanlığın internet sayfasında yapılır. İnternet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir…”

7. 15/07/2018 tarihli, 4 Sayılı, Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar İle Diğer

Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin ÖSYM ara başlığı altındaki;

7.1. “Kuruluş, görev ve yetkiler” başlıklı 347 nci maddesinde; “…(2) Başkanlığın görev ve yetkileri şunlardır: a) Yükseköğretim Kurulu kararlarına veya ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta

yükseköğretim kurumlarında ön lisans, lisans veya lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti veya yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama veya yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere, ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek veya yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak. b) İlgili mevzuat hükümleri uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarının kadro ve pozisyonlarında görev almaya veya görevde yükselmeye yönelik sınavları ve gerektiğinde yerleştirme işlemlerini ilgili kurumun talebine bağlı olarak yapmak…f) Sınav yapılacak merkezleri oluşturmak, sınav hizmetlerini yapacak kişileri belirlemek ve gerekli görevlendirmeleri yapmak…i) Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak…”

7.2. “Başkan, Başkan yardımcıları ve Yönetim Kurulu” başlıklı 348 inci maddesinde;“ (6) Yönetim

Kurulunun görevleri şunlardır:… e) Sınav koordinatörlükleri ile buralarda görevlendirilenlerin görevlerini belirlemek…”

8. Ocak 2022 tarihinde yayınlanan ÖSYM Sınav Merkezlerinin Belirlenmesine İlişkin Yönerge’nin:

8.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “ (1) Bu Yönergenin amacı, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme

Merkezi Başkanlığınca, sınav merkezlerinin belirlenmesi ve bu birimlerin sınav merkezi niteliğinin sona erdirilmesi işlemlerini düzenlemektir.”

8.2. “Temel İlkeler, Genel Şartlar, Sınav Merkezi Taleplerinin Alınması ve Fizibilite Raporunun

Hazırlanması, Yönetim Kurulu Kararlarının Alınması ve Uygulanması” bölümünün “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinde; “(1) Mevcut sınav koordinatörlüğünün bulunduğu il veya ilçeler aynı zamanda sınav merkezidir. Bunların dışında mevcut sınav koordinatörlüklerinin koordinasyonu altında yeni sınav merkezleri oluşturulabilir. (2) Sınav merkezi olacak yerleşim biriminin en az ilçe olması gereklidir. (3)

Sınav merkezinin belirlenmesinde sınav gizliliğinin ve güvenliğinin sağlanması asıl unsurdur. (4) Sınav merkezleri, sınavın uygulama gereklerinin yerine getirilmesini ve adayların rahat bir ortamda sınava katılabilmelerini sağlayacak niteliklere sahip olmalıdır. (5) Bir sınavın hangi merkezlerde yapılacağı (aday sayısı, adayların yaşı, sınav güvenliği vb. unsurlar dikkate alınarak) ilgili sınav kılavuzunda veya sınav protokolünde belirtilir.”

8.3. “Sınav Merkezi İçin Aranan Genel Şartlar” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Sınav merkezinin kurulacağı il/ilçede en az yüksekokul seviyesinde bir üniversite birimi bulunmalıdır. (2) Başkanlıkça yapılan sınavların uygulanacağı merkezler belirlenirken, sınav yapılması düşünülen il/ilçede ilgili sınava girebilecek potansiyel aday sayısı en az 1.000 olmalıdır. Potansiyel aday sayısı belirlenirken, ilgili sınava başvuran adayların ikamet adresleri ve/veya okul adresleri esas alınır. Bu sayı son 3 yılda yapılan başvuruların ortalaması alınarak bulunur. Sınavın ilk defa uygulanması hâlinde emsal sınavlardaki aday sayısı esas alınır. Potansiyel aday sayısı belirlenirken, sınav merkezi olabilecek il/ilçenin çevresinde yer alan yerleşim yerlerindeki aday sayıları da hesaba katılır. (3) Söz konusu il/ilçenin mevcut en yakın sınav merkezine uzaklığı en az 50 km olmalıdır. En yakın sınav merkezine 50 km’den daha yakın olmasına rağmen, coğrafi konum, ulaşım koşulları veya sosyoekonomik durum itibarıyla sınav merkezi olmasının faydalı olacağı değerlendirilen ilçelerde Yönetim Kurulu kararıyla sınav merkezi kurulabilir. (4) Söz

konusu il/ilçenin sınav yapılmaya uygun bina ve salon kapasitesi, en az potansiyel aday sayısı kadar olmalıdır.

Hüküm ve düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

9. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

10. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, başvuran nüfusu Hatay ili Samandağ ilçesinden daha az olan ilçelerde ÖSYM sınavları özellikle YKS sınavı yapılıyorken Samandağ ilçesinde YKS ve diğer sınavların yapılmamasının ayrımcılık teşkil ettiğinden hareketle söz konusu sınavların Samandağ ilçesinde de yapılması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.

11. ÖSYM tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerden; İlgili mevzuat uyarınca sınav koordinatörlükleri belirlemek hususunda yetkili kılınan ÖSYM Yönetim Kurulunun ÖSYM Başkanlığınca gerçekleştirilen sınavların yapılacağı merkezlerin belirlemesini “ÖSYM Sınav Merkezlerinin

Belirlenmesine İlişkin Yönergede yer alan objektif kriterler dikkate alınarak belirlediği, söz konusu yönergede il/ilçede en az MYO seviyesinde bir üniversite biriminin bulunması, il/ilçede ilgili sınava girebilecek potansiyel aday sayısının en az 1.000 olması, il/ilçenin mevcut en yakın sınav merkezine uzaklığının en az 50 km olması, il/ilçenin sınav için uygun bina/salon kapasitesinin en az potansiyel aday sayısı kadar olması gibi hususların belirlendiği fakat Samandağ ilçesinde yerleşik, en az MYO seviyesinde bir üniversite birimi bulunmadığı gibi Samandağ’ın mevcut en yakın sınav merkezine uzaklığı 50 km’nin altında olması nedeniyle Yönergede belirlenen kriterleri sağlamaması nedeniyle sınav merkezi olamadığı, başvuranın önem atfettiği il/ilçe nüfusunun sınav merkezi belirlemede kriter olmayıp ilgili sınava başvuran adayların ikamet ve/veya okul adreslerinin dikkate alındığı bu bakımından Samandağ ilçesinin sınav merkezleri arasında yer almadığından söz konusu ilçede gerçekleştirilen bir sınav bulunmadığı, netice

ÖSYM Başkanlığının objektif kriterlere göre belirlemede bulunduğu açıklamalarına yer verdiği görülmüştür.

12. İlgili mevzuata bakıldığında; 4 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin ÖSYM ara başlığı altındaki

“Kuruluş, görev ve yetkiler” başlıklı 347 nci maddesinde ÖSYM Başkanlığının görev ve yetkileri arasında sınav yapılacak merkezleri oluşturulmasının sayıldığı, “Başkan, Başkan yardımcıları ve Yönetim

Kurulu” başlıklı 348 inci maddesinde Sınav koordinatörlükleri belirlemenin Yönetim Kurulunun görevleri arasında düzenlendiği, ÖSYM Başkanlığı tarafından sınav merkezlerinin belirlenmesi ve bu birimlerin sınav merkezi niteliğinin sona erdirilmesi işlemlerini düzenlemek maksadıyla çıkartılan ÖSYM

/

Sınav Merkezlerinin Belirlenmesine İlişkin Yönergenin 5 inci maddesinde sınav merkezi taleplerin alınması, fizibilite ve alınan kararın uygulanmasına yönelik temel ilkelerin düzenlendiği, 6 ncı maddesinde Sınav Merkezi İçin Aranan Genel Şartların ortaya konulduğu bu şartlar arasında sınav merkezinin kurulacağı il/ilçede en az yüksekokul seviyesinde bir üniversite birimi bulunması, Söz konusu il/ilçenin mevcut en yakın sınav merkezine uzaklığı en az 50 km olması gibi hususlara yer verildiği görülmüştür.

13. Başvuranın YKS’yi den hareketle Hatay Kırıkhan ilçesini örnek vererek talep ettiği Hatay Samandağ ilçesinin sınav merkezi olarak belirlenmesi talebini ÖSYM Sınav Merkezlerinin Belirlenmesine İlişkin

Yönergede yer verilen Sınav Merkezi İçin Aranan Genel Şartlar bakımından incelediğimizde;

2022-YKS’de HATAY / Kırıkhan ve HATAY/ Samandağ İlçelerinden Sınava Başvuran Aday

Sayılarının;

İl Adı İlçe Adı Aday Sayısı

HATAY KIRIKHAN 4.962

HATAY SAM AND AĞ 4.596

Şeklinde olduğu, bu anlamda başvuranın ifade ettiği nüfusu fazla olan ilçede sınavın yapılması gerektiği çıkarımından ziyade ilgili sınava başvuran aday sayısının dikkate alınmasının ölçü kriter olduğu değerlendirilmiş yukarıda yer verilen tablo dikkate alındığında Samandağ ilçesinden söz konusu sınava başvuran aday sayısının Kırıkhan ilçesinden sınava başvuran aday sayısından az olduğu da anlaşılmış olup idarenin başvuranın talebini reddetmesi işleminde ilgili mevzuata aykırı bir işlemin bulunmadığı gibi

Yönergede yer verilen objektif kriterleri Samandağ ilçesinin sağlamıyor oluşu nedeniyle adaylar arasında ayrımcı bir uygulamaya gidildiği hususunda elde somut bir veri bulunmadığı değerlendirilmiştir.

14. Bilindiği üzere 5018 sayılı Kanunu’nun ilgili hükmüne göre, idareler görevlerini yerine getirirken, maliyet-fayda veya maliyet etkinlik ile gerekli görülen diğer ekonomik ve sosyal analizleri yapmakla mükelleftir. Diğer bir anlatımla, kamu hizmetlerini, dolayısıyla kamu yararını gerçekleştirmek üzere kamu kaynaklarını kullanan idarelerin, bireylere sağladıkları hizmetin maliyeti ile kamu yararı arasında adil bir denge gözetmeleri, bu dengeyi kurarken kendilerine tanınan takdir yetkilerini, ekonomik ve sosyal analizlere dayanan objektif kurallara göre, kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde kullanmaları gerekmektedir. Somut olayımızda söz konusu sınav merkezleri için gereken şartlar önceden Yönerge belirlenerek uygulamaya konulduğundan ve ilgili Yönerge hükümlerine uygun adil ve objektif bir işlem gerçekleştirdiği değerlendirilmiştir.

15. Nitekim Kurumumuz tarafından benzer bir başvuruya ilişkin olarak verilen 04/07/2018 tarihli ve 11933 sayılı Ret Kararı’nda da “her ne kadar başvuranın ifade ettiği mağduriyetler bir şahıs için dikkate alınması gereken mağduriyetler olsa da burada kişisel menfaat-kamusal menfaat dengesinin göz önünde bulundurulması gerektiği, ÖSYM Başkanlığının yeni bir sınav merkezi belirlenmesinde başta aday sayısı olmak üzere görevli sayısı, mevcut sınav merkezlerine uzaklık, sınav evrakının korunması ve saklanması, sınav binalarının durumu, sınav güvenliği ve sınav maliyeti gibi çeşitli unsurları değerlendirdiği ve mevcut bir sınav merkezini bile bu değerlendirme sonucunda kapatabildiği ya da yeni bir sınav merkezi açabildiği, /

bu doğrultuda başvuranın ikametinin bulunduğu bu hususta ÖSYM Yönetim Kurulu Başkanlığının takdir yetkisi olduğu, söz konusu takdir yetkisi kullanılırken bunun sınırlarının belirlendiği, belli unsurlar çerçevesinde sınav merkezi belirleme işleminin yapıldığı, söz konusu unsurlarda ve somut olay bazında keyfi bir yaklaşımın olmadığı anlaşılmış..” değerlendirmelerinde bulunulmuştur.

16. Bununla beraber;

16.1. 2021 ve 2022-YKS’de Sınav Uygulanan Sınav Merkezi Sayılarının:

Sınav Yılı Sınav Sınav Merkez Sayısı

2021 2021 – YKS 201

2022 2022 – YKS 208

16.2. 2021 ve 2022-YKS’de Sınava Başvuran Aday Sayılarının ise:

Sınav Yılı Sınav Aday Sayısı

2021 2021 – YKS 2.607.715

2022 2022 – YKS 3.243.334

Şeklinde olduğu, 2021 YKS sınavında 2.607.715 aday söz konusu sınava girerken 2022 YKS’ye

3.243.334 adayın başvurduğu, bu anlamda 2022 yılında 2021 yılına oranla söz konusu sınava başvuran

aday sayısının yaklaşık yüzde yirmi beş oranında arttığı, sınav merkez sayısının ise 201’den 208’e çıkarıldığı görülmüştür. Bu anlamda gelinen aşamada talep yoğunluğu ve ortaya çıkabilecek mağduriyetlerin önüne geçilebilmesi için YKS gibi talep yoğunluğu olan sınavlarda sınav merkez sayısının artırılması için ilgili İdare tarafından çalışma yapılmasının yerinde olacağı da değerlendirilmiştir.

17. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın Samandağ ilçe nüfusunun emsal gösterdiği diğer ilçeden fazla olması nedeniyle ÖSYM sınavlarının Samandağ ilçesinde yapılması talebinin ÖSYM Sınav Merkezlerinin Belirlenmesine İlişkin Yönergede yer verilen kriterlerden ilçede yerleşik, en az MYO seviyesinde bir üniversite birimi bulunması ve Söz konusu il/ilçenin mevcut en yakın sınav merkezine uzaklığı en az 50 km olması kriterlerini sağlayamaması nedeniyle ilgili idarece reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir. Öte yandan YKS gibi talep yoğunluğu olan sınavlarda sınav merkez sayısının artırılmasının adayların daha iyi standartlarda hızla ve daha az maliyetli olarak kamu hizmetine ulaşmalarına katkı sağlayacağından sınav merkez sayılarının artırılması için ilgili İdare tarafından çalışma yapılmasının yerinde olacağı da değerlendirilmiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

18. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi

Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan

değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme ve kararın gerekçeli olarak bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilen kısımları ile ilgili olarak durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup söz konusu 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise başvurunun tavsiye verilen kısımları ile ilgili olarak kararın idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse dava açma süresinden (varsa) arta kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE;

Başvuranın, Samandağ ilçe nüfusunun fazla olmasından hareketle ÖSYM sınavlarının bu ilçede de yapılması talebinin idarenin önceden belirlediği objektif kriterlerle oluşturduğu Yönergeye uygun düşmemesi nedeniyle REDDİNE,

Öğrencilerin eğitim hakkının bir uzantısı olan sınavlara ulaşım imkânlarından daha hızlı ve daha az maliyetli faydalanabilmeleri için sınav merkez sayılarının artırılması hususunda çalışma yapılması, hususunda ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE

BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bu karar üzerine tesis edilecek işlemin

otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Kararın BAŞVURANA, ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞINA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi