ÖZET: Bu Sayıştay kararında, gecikme cezasının kesilmemesi nedeniyle kamu zararına yol açıldığı iddiası incelenmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 47. maddesi uyarınca, yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmemesi durumunda gecikme cezası uygulanması gerektiği belirtilmiştir. İnceleme sonucunda, yükleniciye 12.08.2011 tarihinde noter aracılığıyla ihtarname gönderildiği, ancak gecikme cezasının kesilmediği tespit edilmiştir. Sorumlular, işin süresinin dolmadığını ve gecikme olmadığını savunmuşlardır.

Hukuki değerlendirmede, gecikme cezasının uygulanması için yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi gerektiği vurgulanmıştır. 12.08.2011 tarihli ihtarname ile şantiyede faaliyette bulunulmadığı gerekçesiyle 10 gün süre verilmiş, buna rağmen ceza uygulanmamıştır. Sonuç olarak, gecikme cezasının kesilmemesi nedeniyle sorumluların kamu zararından dolayı sorumlulukları bulunmadığına karar verilmiştir. Bu nedenle, …………. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle hükmedilmiştir.

Kamu İdaresi Türü Diğer Özel Bütçeli İdareler
Yılı 2014
Dairesi 4
Karar No 122
İlam No 139
Tutanak Tarihi 19.1.2016
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

GECİKME CEZASI

…………. Ltd. Şti yükleniminde bulunan …………. Yapım İşinde gecikme cezası kesilmemesi sonucu …………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin yapılan incelemede;

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 47 nci maddesinde;

“İdare aşağıda belirtilen hallerde sözleşmeyi fesheder; Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi,”

Denilmektedir.

Yapılan incelemede; şantiyede herhangi bir faaliyette bulunulmadığı gerekçesiyle 12.08.2011 tarihinde yükleniciye noter kanalıyla ihtarda bulunulmuş ve 10 gün süre verilmiştir. Buna rağmen gecikme cezası kesilmemiştir.

Sorumluların göndermiş oldukları aynı mahiyetteki savunmalarda özetle;

“…………. İnşaat yükleniminde kalan …………. işinin sözleşme bedeli …………. TL, işe başlama tarihi 04.07.2011 olup, sözleşmenin 9.3. maddesinde işin süresi 1300 gün olarak belirlenmiştir. Sözleşmeye göre işin bitim tarihi 31.12.2014’tür. Ancak 31.10.2012 tarih, …………. sayılı Genel Müdürlüğümüz yazısı ile adı geçen işin sözleşmesi …………. Ltd. Şti’ne devredilmiştir.

Başkanlığınızın atıfta bulunduğu Yapım işleri Genel Şartnamesinin 47. maddesi “sözleşmenin feshi ve tasfiye durumlarını” belirtir madde olup, bu işte böyle bir durum söz konusu değildir. İşin süresi bitmemiş olup, yüklenici firma süre uzatımları içerisinde işe devam etmektedir.

Sözleşmenin 26.2. maddesi, işin süresinde bitirilmemesi durumunda kesilmesi gereken cezaları düzenlediğinden, yukarıda izah edilen ve ekte sunulan belgeler ışığında …………. İnş. yükleniminde devam eden bu işte de böyle bir gecikme söz konusu olmadığından, herhangi bir gecikme cezası kesintisi yapılması da söz konusu değildir.”

Gerçekleştirme Görevlisi ………….’nin savunmasında ayrıca;

“08.06.2012 tarihinde …………. Bölge Müdürlüğünde Bölge Müdürü olarak göreve başladım. Söz konusu 12.08.2011 tarihli Bölge Müdürlüğünün Noter aracılığı ile gönderdiği ihtarname yazısı sırasında görevli bulunmadığımdan tarafıma çıkarılan zimmetle ilgimin bulunmadığı kanaatindeyim.”

Denilmiştir.

Gerçekleştirme Görevlisi ………….’nin sorumluluğa itirazı yerindedir. 12.08.2011 tarihli ihtarname akabinde 10 günlük cezanın hesaplanıp, tutanak altına alınarak, düzenlenen ilk hakedişten kesilmesi gerekirken bu yapılmadan ödemede bulunulmuştur. Bu sırada adı geçen kamu görevlisi ise zaten görevde bulunmamaktadır.

Esasa ilişkin yapılan savunmalar irdelendiğinde ise; gerek 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 20 nci maddesinde ve sözleşmenin “Taahhüdün Yerine Getirilmemesi” başlıklı 25 inci maddesinde, gerekse Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 47 nci maddesinde, sadece işin zamanında bitirilememesi değil, yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi halinde de gecikme cezasının uygulanacağı belirtilmektedir. Bu durumun devam etmesi halinde ise sözleşme feshedilecektir. Sorumluların savunmalarında belirttiklerinin aksine sorgunun konusu işin zamanında bitirilmemesi değil, yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesidir. Sorguda bahsedilen 12.08.2011 tarihli noter ihtarnamesinden de görüleceği üzere, “şantiyede herhangi bir faaliyette bulunulmadığı” nedeniyle yükleniciye 10 gün süre verilmiş olup, sözleşme hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş, buna rağmen gecikme cezası uygulanmamıştır. Bu nedenlerle sorumluların itirazı yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan; 12.08.2011 tarihi sonrasında, verilen 10 günlük süre için, düzenlenen ilk hakedişten ceza kesilmeyip işe devam edilmiş, Yüklenici de edimini yerine getirmeye başlamış ve “şantiyede herhangi bir faaliyette bulunulmadığı” şeklindeki gerekçe ortadan kalkmıştır. Artık “edimin yerine getirilmemesi” durumu söz konusu olmadığından, sonradan ceza kesilmesinin ise hukuki dayanağı kalmamıştır.

Sonuç olarak; mevzuatta yer alan sorumluluk hükümlerine göre, ilişikli tutulan ödeme emri belgesi ve eki hakedişten söz konusu gecikme cezasını kesmedikleri gerekçesiyle sorumlu addedilenlerin kamu zararından dolayı sorumlulukları bulunmadığından, …………. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,

………….,

Oy birliğiyle karar verildi.