Üniversite, kullanılmayan spor salonunun açılması talebini bakım-onarım eksiklikleri nedeniyle reddedebilir mi (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/8508-S.23.13836

BAŞVURU NO : 2023/905

KARAR TARİHİ : 11/07/2023

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

Kapalı Spor salonunun açılması talebi hakkındadır.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 17/01/2023

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza 17.01.2023 tarihinde yapılan başvuruda , özetle; Dokuz Eylül

Üniversitesi Eğitim Fakültesi öğrencisi olduğunu, Buca Eğitim Fakültesi sınırları içinde kalan uzun süredir kullanılamayan kapalı spor salonunun açılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun 12.06.2023 tarihli ve sayılı bilgi-belge talep yazısına istinaden Dokuz

Eylül Üniversitesi Rektörlüğü Hukuk Müşavirliğinden 15.06.2023 tarihli ve sayılı cevabi yazısında özetle; 2.1. Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından, Buca Eğitim

Yerleşkesinde hizmet vermekte olan spor salonunun yapısal sorunlarının uzman ekipler tarafından tespit edilmesi amacıyla Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığından bilgi talep edildiği, 2.2. Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı teknik personelleri tarafından konu hakkında yapılan inceleme neticesinde, söz konusu spor salonunun onarım, tamirat, tadilat yapılmadan mevcut hali ile kullanılmasının uygun olmadığının tespit edildiği, 2.3. Bu doğrultuda Dokuz Eylül Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığının görüşlerinin de dikkate alınması neticesinde spor salonunun gerekli bakım-onarım, tamirat ve tadilat yapılmadan mevcut hali ile kullanıma açılmasının öğrenciler açısından risk oluşturacağının değerlendirildiği, Hususlarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;

“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” 3.2. “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130 uncu maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur…” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun; 5.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.” 5.2. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.” 5.3. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; “…d) Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur…” 5.4. “Faaliyetlerin Düzenlenmesi” başlıklı 47 inci maddesinde; “a. (Değişik: 17/8/1983 – 2880/28 md.)

Yükseköğretim kurumları, Yükseköğretim Kurulunun yapacağı plan ve programlar uyarınca, öğrencilerin beden ve ruh sağlığının korunması, barınma, beslenme, çalışma, dinlenme ve boş zamanlarını değerlendirme gibi sosyal ihtiyaçlarını karşılamak ve bu amaçla bütçe imkanları nispetinde okuma salonları, yataklı sağlık merkezleri, mediko – sosyal merkezleri, öğrenci kantin ve lokantaları açmak,toplantı, sinema ve tiyatro salonları, spor salon ve sahaları, kamp yerleri sağlamakla ve bunlardan öğrencilerin en iyi şekilde yararlanmaları için gerekli önlemleri almakla görevlidirler.” 6. Yükseköğretim Kurumları, Mediko-Sosyal Sağlık, Kültür Ve Spor İşleri Dairesi Uygulama

Yönetmeliğinin; 6.1. “Amaç” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı; öğrencilerin beden ve ruh sağlığını korumak, hasta olanları tedavi etmek veya ettirmek, barınma, beslenme, çalışma, dinlenme ve ilgi alanlarına göre boş zamanlarını değerlendirmek, yeni ilgi alanları kazanmalarına imkan sağlayarak, gerek sağlık ve gerekse sosyal durumlarının iyileşmesine, yeteneklarinin ve kişiliklerinin sağlıklı bir şekilde gelişmesine imkan verecek hizmetler sunmak ve onları ruhsal ve bedensel sağlıklarına özen gösteren

bireyler olarak yetiştirmek, birlikte düzenli ve disiplinliçalışma, dinlenme ve eğlenme alışkanlıkları kazandırmaktır.” 6.2. “Spor Hizmetleri” başlıklı 17’nci maddesinde; “Dairede; spor hizmetleri olarak öğrencilerin ve çalışanların beden sağlıklarını korumak ve geliştirmek, onlara disiplinle çalışma alışkanlığı kazandırmak, spora ilgi duymalarını sağlamak, enerjilerini bu olumlu yöne yöneltmek, boş zamanlarını değerlendirmek için ilgi duydukları spor dalında çalışmalarını sağlamak üzere aşağıdaki hizmetler yürütülür: a) Grup çalışmaları ve karşılaşmalar düzenlemek, spor birlikleri kurmak, b) Bu amaçlarla kurulmuş bulunan yurt dışı ve yurt içi kuruluşlarla işbirliği yaparak, bu alandakiçalışmaları yaygınlaştırmak, üniversiteyi temsilen öğrencilerin yarışma ve karşılaşmalara katılmalarınısağlamak. c) Üniversitelerin tüm spor, tesis ve malzemelerinin tek elden kullanılmasını, elemanların planlı bir şekilde çalışmalarını ve bir merkezden yönetilmelerini sağlamak.”

Hükümleri yer almaktadır.

7. Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı Sosyal-Kültürel Ve Sportif

Amaçlı Tesisler İşletim Ve Süreli Kullanım Yönergesinin; 7.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “İşbu yönergenin amacı, Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı’na bağlı olarak hizmet sunan Sosyal-Kültürel ve Sportif Amaçlı Tesislerin işleyiş, işletim, idari yapılanma ile fuaye, salon, havuz, açık ve kapalı tüm kullanım alanlarının kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce ücret karşılığı süreli kullanımına ilişkin çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.” 7.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “İşbu yönerge, Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor

Daire Başkanlığı’na bağlı olarak hizmet sunan Sosyal-Kültürel ve Sportif Amaçlı Tesislerin çalışma esas ve usullerini kapsamaktadır.” 7.3. “Denetim Kurulu’nun Görevleri” başlıklı 8 inci maddesinde; “Denetim Kurulunun görevi, yılda en az bir kez olmak üzere ve gerekli görüldüğünde işleyiş ve mali yönden Sosyal-Kültürel ve Sportif Amaçlı

Tesisleri denetlemektir.” 7.4. “İlgili Tesis Müdür/Birim Sorumlusu” başlıklı 9 uncu maddesinde; “a) Sosyal-Kültürel ve Sportif

Amaçlı Tesislerin; açık ve kapalı tüm kullanım alanlarının kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce süreli kullanım taleplerine istinaden taraflar (talep eden, tahsis eden) arasında karara bağlanan

Etkinlik İzin Belgesi ile Sözleşmeyi zamanında ve eksiksiz olarak hazırlamak ve Makamın Olur’una sunmak,… h) Sosyal-Kültürel ve Sportif Amaçlı Tesislerin yangın, sabotaj, tabii afet ve tahrip gibi her türlü tehlikeden korunması için gerekli güvenlik tedbirlerini almak, alınmasını sağlamak, ilgili kuruluşlar ile işbirliğinde bulunmaktır.”

Hükümleri bulunmaktadır.

8. Dokuz Eylül Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığına bağlı; 8.1. “Yapım Şube Müdürlüğünün” tanımında; “Üniversitemiz bünyesinde yapılacak tesislerin inşaat ve tesisat işlerine ait; elektrik, telefon, bilgisayar, asansör, trafo, sıhhi, kalorifer, klima, mutfak, ısıtma, soğutma tesisatı projeleri ile onarım işlerine ait çeşitli proje ve keşifler hazırlanarak, ayrıca ilgili firmalarca sunulan projeler de incelenerek uygunluğuna karar verilmesi faaliyet alanlarımızdır.”

“Üniversitemiz yeni yapı ve mevcut binaların makina ve elektrik tesisatlarının ihtiyaçlarını belirlemek, keşiflerini hazırlamak, yapıların fen ve sanat kurallarına göre yapılmasını denetlemek, bu işlere ait proje, metraj ve ataşmanları tutmak, müteahhit alacaklarını hakedişe bağlamak, geçici ve kesin kabullerini yapıp kesin hesapları tamamlamak ve bina-tesisleri çalışır vaziyette teslim almak grubumuzun görevleridir.” 8.2. “Etüd-Proje Şube Müdürlüğünün” tanımında; “Üniversitemiz Yatırım Programları kapsamında bulunan bina ve tesislerinin avan ve uygulama projelerinin yapılması, tadilatı yapılacak binaların rölevelerinin çıkarılması, tadilat projelerinin çizilmesi ve gerektiğinde uygulama projesinin hazırlanması ile genel olarak Mimari, Statik, Mekanik ve Elektrik projelerinin hazırlanmasını sağlar.”

“Üniversitemiz bina ve tesislerinin avan, uygulama ve onarım işleri projeleri ile imar ve ruhsat çalışmalarını sürdürürken başkanlığımız ve diğer şube müdürlükleri ile birlikte eşgüdüm içerisinde çalışmaya özen göstermektedir.”

İfadelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle, Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi sınırları içinde olan kapalı spor salonunun kullanıma açılmasını talep etmektedir.

11. Dokuz Eylül Üniversitesi tarafından verilen cevabi yazıda özetle; Yapı İşleri ve Teknik Daire

Başkanlığı tarafından yapılan inceleme neticesinde, söz konusu spor salonunun onarım, tamirat, tadilat yapılmadan mevcut hali ile kullanılmasının uygun olmadığının tespit edildiği ifade edilmiştir.

12. Başvuru dosyası incelendiğinde; Uyuşmazlığın, başvuranın Üniversiteye ait spor salonunun kullanıma açılma talebi karşısında, ilgili idarenin yetkili birimler tarafından yapılan inceleme neticesinde aktif kullanıma uygun olmadığı noktasında düğümlendiği görülmektedir.

13. Konuyla ilgili mevzuata bakıldığında; Anayasa’nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri kuralı yer almıştır. Anayasanın aktarılan hükmü ve normlar hiyerarşisi bağlamında, bir yasa hükmüne dayalı olarak hazırlanan yönetmelikler ile yasa hükümlerine açıklık getirilmesi ve yasa hükümlerinin uygulamaya geçirilmesi amaçlanmıştır.

14. Yükseköğretim kurumları kanununda, Yükseköğretim kurumları öğrencilerin beden ve ruh sağlığının korunması, barınma, beslenme, çalışma, dinlenme ve boş zamanlarını değerlendirme gibi sosyal ihtiyaçların karşılanması amacıyla okuma salonları, yataklı sağlık merkezleri, mediko – sosyal merkezleri, öğrenci kantin ve lokantaları açmak, toplantı, sinema ve tiyatro salonları, spor salon ve sahaları, kamp yerleri sağlamakla ve öğrencilerin bunlardan en iyi şekilde yararlanmalarını sağlamakla yükümlü olduğu ifade edilmiştir.

15. Yükseköğretim Kurumları, Mediko-Sosyal Sağlık, Kültür Ve Spor İşleri Dairesi Uygulama

Yönetmeliğinde, spor hizmetlerinin öğrencilerin ve çalışanların beden sağlıklarını koruma ve geliştirme, onlara disiplinle çalışma alışkanlığı kazandırma, spora ilgi duymalarını sağlama, enerjilerini olumlu yöne yöneltme amacını benimsediği, ilgili yönetmeliğin öğrencilerin beden ve ruh sağlığını koruma, dinlenme ve ilgi alanlarına göre boş zamanlarını değerlendirme, öğrencilerin yeni ilgi alanları kazanmalarına imkan sağlayarak gerek sağlık ve gerekse sosyal durumlarının iyileşmesine, yeteneklerinin ve kişiliklerinin sağlıklı bir şekilde gelişmesine imkan verecek hizmetler sunma ve onları ruhsal ve bedensel sağlıklarına özen gösteren bireyler olarak yetiştirme, dinlenme ve eğlenme alışkanlıkları kazandırma amacını güttüğü görülmektedir.

16. Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı Sosyal-Kültürel Ve Sportif Amaçlı

Tesisler İşletim Ve Süreli Kullanım Yönergesinde, Denetim Kurulunun yılda en az bir kez olmak üzere ve gerekli görüldüğünde işleyiş ve mali yönden Sosyal-Kültürel ve Sportif Amaçlı Tesisleri denetleyeceği ayrıca Sağlık Kültür Ve Spor Daire Başkanlığınca Sosyal-Kültürel ve Sportif Amaçlı Tesislerin yangın, sabotaj, tabii afet ve tahrip gibi her türlü tehlikeden korunması için gerekli güvenlik tedbirlerini almak, alınmasını sağlamak, ilgili kuruluşlar ile işbirliğinde bulunmak gibi görevlerinin bulunduğu belirtilmiştir.

17. Dokuz Eylül Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığının görev tanımında; Üniversite bünyesindeki tesislerin onarım işlerine ait çeşitli projeleri hazırlama görevi olduğu, tadilatı yapılacak binaların rölevelerinin çıkarılması, tadilat projelerinin çizilmesi, üniversitenin bina ve tesislerinin yapım ve onarım işleri sözleşmelerinin uygulanması esnasında denetleme gibi görevleri olduğu belirtilmiştir.

18. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve ilgili mevzuatın birlikte değerlendirilmesi neticesinde; 18.1. Yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde; başvuran Üniversite Yerleşkesi içinde yer alan spor salonunun açılmasını talep etmiş olsa da, Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığının bu talebe istinaden spor salonunun açılmasının uygun olup olmadığı hususunu bu alanda yetkin olan Yapı İşleri ve Teknik

Daire Başkanlığına sorduğu, ilgili teknik personelin yaptığı çalışma ve inceleme neticesinde mevcut hali ile kullanımının uygun olmadığı şeklinde bir cevap verildiği, 18.2. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununda, Yükseköğretim kurumlarının öğrencilerin beden ve ruh sağlığının korunması, boş zamanlarını değerlendirme gibi sosyal ihtiyaçların karşılanması amacıyla spor salon ve sahaları sağlamakla görevli olduğu ifade edilmiş olsa da, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığınca verilen raporda spor salonunun mevcut hali ile kullanımının risk oluşturacağının belirtildiği, 18.3. Spor salonunun öğrenciler açısından risk oluşturmadan kullanıma açılması için bakım-onarım, tamirat ve tadilat yapılmasının gerekli olduğu hususları ile birlikte değerlendirildiğinde, başvuranın talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu

Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı

6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İlgili idarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri

süresinde ve gerekçeli gönderdiği, başvurana verilen gerekçeli cevaplarda ise işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının ve

süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması ve ilgili rapor doğrultusunda başvuranın talebinin reddinde hukuka aykırılık olmasa da bu husustaki ihtiyacın giderilmesi amacıyla gerekli önlemlerin alınması önerilmektedir.

V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İzmir İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçeyle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine;

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi