7417 sayılı Kanun kapsamında öğrenci affı ile kayıt hakkı kazananların başka programa yerleşmesi kayıt hakkını etkiler mi (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/9102-S.23.14711

BAŞVURU NO : 2023/1198

KARAR TARİHİ : 21/07/2023

TAVSİYE KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : 7417 sayılı Kanun kapsamında kayıt yaptırma talebi hakkında.

BAŞVURU TARİHİ : 23/01/2023

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, 7417 sayılı Kanun’un 35. maddesiyle getirilen öğrenci affı kapsamında kayıt için Galatasaray Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı’na 26.10.2022 tarih ve sayılı dilekçe ile başvuru yaptığını, başvuruda istenen tüm evrakı dilekçeyle birlikte eksiksiz bir şekilde ibraz ettiğini, ancak kendisinin yayımlanan listede yer almadığını belirterek, gereğinin yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun 23.3691 sayılı bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, Galatasaray Üniversitesi

Rektörlüğünün E- – – sayılı yazısı ve eklerinde, özetle;

2.1. 7417 sayılı Kanun’la düzenlenen Öğrenci Affı kapsamındaki başvurunun değerlendirilmesinde belirleyici olan hususun, başvuranın 2007 Öğrenci Seçme Sınavı (2007-ÖSS) puanıyla ülkemizde birden fazla örgün lisans programına kayıt yaptırma hakkının bulunmadığı,

2.2. Türkiye’de Fransızca eğitim yapan liselerden Üniversitemize öğrenci kabulünde uygulanan Galatasaray

Üniversitesi Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavı’na (GSÜÖSYS) ilişkin Yönerge’nin (Ek4) “Sınavın

Değerlendirilmesi” başlığının 11. maddesinde; “Adayın sınavının değerlendirilebilmesi için, bu adayın her yıl üniversite yönetim kurulu kararıyla belirlenen, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi’nin düzenlediği

Öğrenci Seçme Sınavı’nda asgari başarı ön şartını yerine getirmiş olması gerekir.” ifadesi yer almakta olup, bu doğrultuda hazırlanan 2007 Galatasaray Üniversitesi Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavı’na (2007GSÜÖSYS) ilişkin Kılavuz’un (Ek-5) “Sonuçlar ve Yerleştirme” bölümünde; “Üniversite Yönetim

Kurulunca kararlaştırılan ve YÖK’e bağlı ÖSYM tarafından yurt çapında düzenlenen ÖSS sınavında

öğrenci aşağıda belirtilen şartları yerine getirdiği takdirde, sınavı değerlendirilecektir: (…) -Sosyal

Bilimler’in bölümleri ile (…) Fransız Dili ve Edebiyatı programını tercih eden adayların ise ÖSS yerleştirme puanına göre yapılan sıralamada “sözel 2” veya “eşit ağırlıklı 2” puan türünde ilk 25.000’nin (buna tekabül eden puanın üzerinde puan alan) içinde olmak; -Her iki alanda tercih yapan adaylar, ilgili alanın şartını yerini getirmek durumundadır.” Düzenlemesinin yer aldığı,

2.3. GSÜÖSYS yoluyla başvuranın Üniversitenin İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Lisans

Programı’na kayıt yaptırabilmesi için Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezinin (ÖSYM) düzenlemiş olduğu 2007-ÖSS’deki ilgili puan türünde geçerli puan ve sıralamaya sahip olması gerektiği ve 2007-ÖSS sonucu elde ettiği puanı kullanarak Ülkemizde iki farklı örgün lisans programına aynı anda kayıt yaptıramayacağının açık olduğu,

2.4. Bu hususun, 2007 Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi (ÖSYS) Yükseköğretim Programları ve

Kontenjanları Kılavuzu’nun (Ek6) “Genel Bilgiler” bölümünün alt başlığı altındaki “Tercih Formu İle İlgili

Bilgiler”in (b) fıkrasındaki, “Bir aday, puanları ne denli yüksek olursa olsun yalnız bir programa kayıt hakkı kazanabilir. Bu program, adayın puanlarıyla girebildiği en üst tercihidir. Bunun altında kalan tercihler işleme konmaz.” şeklindeki düzenlemede ÖSYM tarafından da açıkça ortaya konulduğu,

2.5. Aynı uygulamanın halen geçerli olduğu, 2023 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (2023-YKS)

Kılavuzu’nun (Ek-7) “Türkiye’deki Yükseköğretim Programlarına Kayıt Yaptıramayacak ve Eğitime

Devam Edemeyecek Olanlar” başlığı altındaki “Kılavuzlarda yer alan yükseköğretim programlarında aynı anda örgün iki ön lisans veya iki lisans programına kayıt yaptırılamayacağına ve eğitime devam edilemeyeceğine ilişkin Yükseköğretim Genel Kurul kararı uyarınca, durumları bu açıklamaya uyan adaylar halen kayıtlı oldukları yükseköğretim kurumundan ilişiklerini kesmedikleri takdirde yeni yerleştirildikleri yükseköğretim programına kayıt yaptıramazlar.” ifadesine yer verildiği ,

2.6. “Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift

Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik” in (Ek-8), yükseköğretim kurumlarında eş zamanlı öğrenim görme durumunun düzenlenmesiyle ilgili 23. maddesinin 1. fıkrasındaki “Örgün öğretim yapan yükseköğretim kurumlarının birden fazla aynı düzeydeki programına öğrenci kaydı yapılamaz.” ifadeleriyle de başvurucunun 2007 yılında elde ettiği ÖSS puanıyla lisans düzeyinde iki farklı örgün nitelikli programa kayıt hakkı bulunmadığı sonucuna varılmasına neden olan hususun halihazırda da yürürlükte olduğu,

2.7. Belirtilen gerekçelerin 2007-ÖSS Lisans Yerleştirme Sınavı puanını kullanarak İstanbul Üniversitesi

Hukuk Fakültesine kayıt yaptıran başvuranın, 2007-ÖSS Lisans Yerleştirme Sınavı puanını kullanarak

Galatasaray Üniversitesi İktisat Lisans Programına da kayıt yaptırma hakkı bulunmadığını açıkça gösterdiği ve bu gerekçelerle başvurunun reddedildiği, açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan

Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri

ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Geçici 83 üncü maddesinde; “Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil, terör suçu ile kasten öldürme suçlarından (madde 81, 82 ve 83), işkence suçundan (madde 94 ve 95), eziyet suçundan (madde 96), cinsel saldırı (madde 102), çocukların cinsel istismarı (madde 103), uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan (madde 188) mahkum olanlar ile sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler ile 5/12/1951 tarihli ve

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 71 inci maddesinde yazılı suçlar ile terör örgütlerine veya

Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettikleri halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2022-2023 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilirler. Birinci fıkra kapsamında yeniden öğrenime başlayanların askerlik ertelemeleri 25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanununun 20 nci maddesindeki usul ve esaslara göre yapılır. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta olanlar terhislerini takip eden 2 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde bu maddede belirtilen haklardan yararlandırılır. Bu maddede yer alan hükümlerden yararlanarak ayrıldığı yükseköğretim kurumuna kayıt yaptıranlardan ÖSYS/YKS puanı giriş yılı itibarıyla aynı veya farklı bir diploma programının aynı türden taban puanına sahip olanlar, bu programlardan birine yatay geçiş talebinde bulunabilecektir. Bu kapsamda farklı bir diploma programından yatay geçişle kabul edilecek öğrenci sayıları, ilgili programa kayıtlı öğrenci sayısı ve üniversitenin fiziki koşulları dikkate alınmak suretiyle belirlenir. Buna ilişkin usul ve esaslar yükseköğretim kurumları senatolarınca belirlenir. Bu maddeden yararlanıp bir yükseköğretim kurumunda öğrenci statüsü kazananlar başvurmaları halinde Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açık öğretim önlisans veya lisans düzeyindeki eşdeğer programlara yatay geçiş yapabilirler. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir.”

6. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı 7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna Eklenen Geçiçi

Madde 83 Uygulama İlkelerinin; 6.1. 1-b maddesinde; “b) Bir programı kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettikleri halde kayıt yaptırmayanların, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde, 07/11/2022 tarihine kadar, ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla Yükseköğretim Kanunun Geçici 83’üncü maddesi hükümlerinden yararlanabileceklerine”,

6.2. 21. Maddesinde; “Halen örgün ön lisans veya lisans programına kayıtlı öğrencilerin Yükseköğretim

Kurulu’nun aynı anda aynı seviyede başka bir örgün programda eğitime devam edemeyeceğine ilişkin kararı çerçevesinde kayıtlı oldukları programla aynı düzeydeki örgün bir programa başvuran bu durumdaki öğrencilerin halen devam ettikleri örgün yükseköğretim programından kayıtlarını sildirmeleri kaydıyla daha önce kayıtlı olduğu veya kayıt hakkı kazandığı programa kayıt yaptırabileceklerine, karar verilmiştir.”

Hükümleri bulunmaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. 7417 sayılı Kanun’un 35. maddesiyle getirilen öğrenci affı kapsamında kayıt için Galatasaray

Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı’na 26.10.2022 tarih ve sayılı dilekçe ile başvuru yaptığını, başvuruda istenen tüm evrakı dilekçeyle birlikte eksiksiz bir şekilde ibraz ettiğini, ancak kendisinin yayımlanan listede yer almadığını belirterek, gereğinin yapılmasını talep etmektedir.

9. Galatasaray Üniversitesinin, her yıl kontenjanının belli bir kısmını ÖSYM tarafından yapılan merkezi sınavda başarılı olan öğrencilere, bir kısmını da merkezi sınavdaki başarı ön koşulunu sağlayan Galatasaray

Lisesi ve Türkiye’de Fransızca öğretim yapan okulların mezunu olup Galatasaray Üniversitesi Öğrenci

Seçme ve Yerleştirme Sınavında (GSÜÖSYS) başarılı olan öğrencilere ayırdığı, başvuranın Fransızca öğretim yapan okullardan İzmir Bornova Anadolu Lisesi mezunu olarak Galatasaray Üniversitesi tarafından yapılan Galatasaray Üniversitesi Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavına girerek İktisat

Bölümü’nü yedek listeden kazandığı, kayıt hakkının geldiği ancak kayıt olmadığı, 2007 yılında yapılan merkezi sınav sonucunda İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesine yerleşerek eğitimine devam ettiği anlaşılmaktadır.

10. 7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna Eklenen Geçiçi Madde 83’te düzenlenen; “Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil,… her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettikleri halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2022-2023 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilirler.” hükmüne göre, bir yükseköğretim kurumuna kayıt hakkı kazanıp kayıt yaptırmayanların 7417 sayılı Kanun kapsamında ilgili Yükseköğretim Kurumuna başvuruda bulunarak 2022-2023 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecekleri görülmektedir.

11. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Geçici 83 üncü maddesi ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı

7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna Eklenen Geçiçi Madde 83 Uygulama İlkeleri incelendiğinde,

kayıt hakkı kazanıp kayıt olmamış durumda olanların bu madde kapsamında bulunduğu, kayıt hakkı kazanılan puan ile başka bir programa yerleşmemiş olma koşulunun bulunmadığı, yalnızca aynı anda aynı düzeyde eğitim alınmasının mümkün olmadığı, “aynı düzeydeki örgün bir programa başvuran bu durumdaki öğrencilerin halen devam ettikleri örgün yükseköğretim programından kayıtlarını sildirmeleri kaydıyla” bu haktan yararlanabileceği şeklinde düzenlemelerin yer aldığı görülmektedir.

12. Öte yandan her ne kadar Üniversite tarafından başvuranın aynı puanla bir Yükseköğretim programına yerleştiği iddia edilse de, başvuranın Galatasaray Üniversitesi İktisat Bölümüne Üniversite tarafından yapılan GSÜÖSYS sınavında başarılı olarak kayıt hakkı kazandığı anlaşılmaktadır. Galatasaray

Üniversitesi kontenjanının %50’si için ÖSYM tarafından yapılan merkezi sınavla yerleştirme yapılırken, kalan %50’si için Galatasaray Lisesi ve Türkiye’de Fransızca öğretim yapan okulların mezunu olup ÖSYM tarafından yapılan merkezi sınavda belli bir sıralama koşulunu yerine getirenlerin girebildiği bir sınav olduğu ve GSÜÖSYS sınavının merkezi bir sınav olmadığı, ÖSYM tarafından yapılan merkezi sınav sonucunun GSÜÖSYS için yalnızca bir ön koşul olduğu bilinmektedir. Bu kapsamda, idarenin Galatasaray

Üniversitesi İktisat Bölümü ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinin aynı sınav ve puanla kayıt hakkı kazanıldığı yönündeki iddiasının yerinde olmadığı değerlendirilmektedir.

13. Bu noktada, Galatasaray Üniversitesinin GSÜÖSYS ile kayıt olan öğrencilerinin, 7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna Eklenen Geçiçi Madde 83 kapsamından hariç tutulduğuna ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, nitekim idarenin de bu yönde bir iddiasının da bulunmadığı anlaşılmakta olup, ilgili Kanun kapsamında başvuranın kayıt hakkı kazandığı halde kayıt yaptırmadığı için söz konusu haktan faydalanarak eğitim-öğretime başlama hakkının bulunduğu, söz konusu haktan faydalanmasının önünde hukuki bir engelin bulunmadığı değerlendirilmektedir.

14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın 7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı

Kanuna Eklenen Geçiçi Madde 83 kapsamından faydalanmasına engel bir durumun bulunmaması nedeniyle, talebin reddi işleminin hukuka aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

15. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu

Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı

6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde

gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. İlgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre(varsa) kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare

Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE, Başvuranın 7417 sayılı Kanun kapsamında Galatasaray Üniversitesi İktisat bölümüne kayıt yaptırma talebinin yeniden değerlendirilerek gerekli işlemlerin yapılması yönünde TAVSİYEDE

BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bu karar

üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi