Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

ÖZET: Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim İktisat Bölümü öğrencisi olan başvuran, daha önce başarılı olduğu derslerin sistem tarafından tekrar sunulması nedeniyle bu dersleri yanlışlıkla seçtiğini ve bu seçimlerin iptal edilerek önceki notlarının kabul edilmesini talep etmiştir. Ancak, üniversitenin Eğitim-Öğretim ve Sınav Uygulama Esasları gereğince, tekrar alınan dersler için en son alınan dersin notu ve kredisi geçerli olup, ders ekle/sil işlemleri kayıt yenileme tarihleri içinde yapılmakta ve bu işlemlere sonradan itiraz edilememektedir.

Başvuranın, ders seçimleri sırasında sistemde herhangi bir uyarı bulunmadığını belirtmesi, idarenin ders kayıt sürecine ilişkin düzenlemeleri açıkça belirlemiş olması gerçeğini değiştirmemektedir. Öğrencinin, ders kayıt sürecinde hangi derslerin alınabileceği ve hangi durumlarda hangi derslerin tekrar alınacağına dair bilgileri edinme sorumluluğu bulunmaktadır.

Sonuç olarak, başvuranın önceki ders notlarının geçerli sayılması talebinin reddedilmesi, hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmuş ve başvurunun reddine karar verilmiştir.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/13638-S.23.21557

BAŞVURU NO : 2023/6676

KARAR TARİHİ : 25/10/2023

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın ikinci kez aldığı derslerin iptal edilerek önceki notlarının kabul edilmesi talebi hakkında.

BAŞVURU TARİHİ : 12/05/2023

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim İktisat Bölümü öğrencisi olduğunu, daha önce sınavlarına girip başarılı olduğu derslerin de ders kaydı esnasında sistem tarafından tekrardan kendisine sunulduğunu, ilk başta anlayamadığını ancak genel not ortalamasının 2.00

‘ın altına düşmüş olabileceği için sistemin tekrar sunmuş olabileceği düşüncesiyle dersleri seçtiğini, sistemde herhangi bir uyarının da bulunmadığını, ancak şimdi o dersleri seçtiği için tekrar başarılı olması gerektiğini belirterek, yanlışlıkla yaptığı bu ders seçimlerinin sistemden çıkarılmasını ve başarılı olarak kalmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen 03.07.2023 tarih ve E. sayılı yazı ve eklerinde özetle;

2.1. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav Uygulama

Esaslarının 4. maddesinin 2. fıkrasında; “Öğrenci, bir yarıyılda toplam 45 AKTS krediyi geçmeyecek şekilde en fazla 10 ders seçebilir. Öğrenci, daha önce almadığı dersler ile harf notu AA, YT, SD ve MU olmayan dersleri seçebilir. Tekrar alınan dersler için öğrencinin en son aldığı dersin harf notu ve kredisi geçerlidir. Öğrenci ders ekle/sil işlemlerini, kayıt yenileme tarihleri içinde, ödeme işlemi yapılıncaya kadar

sadece o yarıyıl için yapabilir ve bu işlemlere sonradan itiraz edemez. Öğrenci yaz okulunda en fazla 5 derse kayıt yaptırabilir. Yaz okuluna kayıt yaptırmak isteyen öğrenci, kayıt tarihleri arasında kayıt koşullarını yerine getirmek zorundadır.” hükmünün bulunduğu,

2.2. Öğrencilerin ders bilgilerini, sınav bilgilerini ve diğer öğrencilik hizmetleri ile ilgili bilgileri öğrendikleri veya kontrol ettikleri http://aof.anadolu.edu.tr adresi Öğrenci Otomasyonu bağlantısından ders atamaları, ders ekle-sil işlemleri hakkında ayrıntılı bilgi veren Kayıt Yenileme Kılavuzunun bulunduğu,

2.3. Başvuranın, Açıköğretim Sistemi ile öğretim yapan İktisat Fakültesi İktisat Lisans Programına 2017-

2018 öğretim yılı 10.10.2017 tarihinde kayıt yaptırdığı ve 2022-2023 öğretim yılı Güz dönemi 07.10.2022

tarihinde http://aof.anadolu.edu.tr adresindeki Öğrenci Otomasyonundan sayfasına giriş yaparak, Ders

Ekle-Sil İşlemleri Önemli Uyarı sayfasında belirtilen “Daha önce almış olduğum dersi/dersleri seçmem halinde geçmiş dönemlerde aldığım notların geçerli olmayacağını, bu dönemde alacağım harf notu ve ders kredisi dikkate alınacağını biliyor ve kabul ediyorum” onay kutucuğunu işaretleyerek derslerini seçtiği ve kaydını yenilettiği, öğrencinin seçebileceği dersler listelendikten sonra öğrencinin daha önceden almış ve başarmış olduğu dersi tekrar seçmesi halinde çıkan uyarı ekranının eklerde yer aldığı, açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan

Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 44 üncü maddesinde; “b. Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; öğrencilerin mezuniyet sonrası istihdamına ilişkin olarak bilgi, görüş ve tecrübelerine ihtiyaç duyulan kişileri ifade eden dış paydaşların diploma programlarına ilişkin değerlendirmelerinin alınması; diğer yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanması; ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması; farklı diploma programlarından bazı derslerin alınmasıyla yandal veya çift anadal yapılması; diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile (…)(2) (…)(3) eğitimöğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir.”

6. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav

Yönetmeliğinin; “Ders atama ve ekle/sil koşulları” başlıklı 7 nci maddesinde; “(1) Öğrenci, bir yarıyılda toplamda 45 AKTS krediyi geçmeyecek şekilde en fazla 10 ders seçebilir. Öğrenci, ders ekle/sil işlemlerini; kayıt yenileme tarihleri içinde yapar. Ders ekle/sil işlemleri; Senato tarafından kabul edilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilir.

(2) Programa ilk kez kayıt yaptıran öğrenci, kayıt yaptırdığı öğretim yılının güz döneminde okutulan tüm derslerini almak zorunda olup üst yarıyıllardan ders alamaz. Öğrencinin kayıt yaptırdığı öğretim yılının bahar döneminden itibaren üst yarıyıllardan ders alabilmesine ilişkin uygulama Senato tarafından kabul edilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilir.”

7. 2022/14-3 Numaralı Senato Kararıyla Kabul Edilen Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav Uygulama Esasların; “Ders atama ve ekle-sil koşulları” başlıklı 4 üncü maddesinde; “(2) Öğrenci, bir yarıyılda toplam 45 AKTS krediyi geçmeyecek şekilde en fazla 10 ders seçebilir. Öğrenci, daha önce almadığı dersler ile harf notu AA, YT, SD ve MU olmayan dersleri seçebilir. Tekrar alınan dersler için öğrencinin en son aldığı dersin harf notu ve kredisi geçerlidir. Öğrenci ders ekle/sil işlemlerini, kayıt yenileme tarihleri içinde, ödeme işlemi yapılıncaya kadar sadece o yarıyıl için yapabilir ve bu işlemlere sonradan itiraz edemez. Öğrenci yaz okulunda en fazla 5 derse kayıt yaptırabilir. Yaz okuluna kayıt yaptırmak isteyen öğrenci, kayıt tarihleri arasında kayıt koşullarını yerine getirmek zorundadır.”

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8. Başvuranın iddia ve talepleri, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu

Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuruda başvuran özetle; Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim İktisat Bölümü öğrencisi olduğunu, daha önce sınavlarına girip başarılı olduğu derslerin de ders kaydı esnasında sistem tarafından tekrardan kendisine sunulduğunu, ilk başta anlayamadığını ancak genel not ortalamasının 2.00 ‘ın altına düşmüş olabileceği için sistemin tekrar sunmuş olabileceği düşüncesiyle dersleri seçtiğini, sistemde herhangi bir uyarının da bulunmadığını, ancak şimdi o dersleri seçtiği için tekrar başarılı olması gerektiğini belirterek, yanlışlıkla yaptığı bu ders seçimlerinin sistemden çıkarılmasını ve başarılı olarak kalmasını talep etmektedir.

10. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav

Uygulama Esasların 4’üncü maddesinin 2’nci fıkrasında; “Öğrenci, bir yarıyılda toplam 45 AKTS krediyi geçmeyecek şekilde en fazla 10 ders seçebilir. Öğrenci, daha önce almadığı dersler ile harf notu AA, YT, SD ve MU olmayan dersleri seçebilir. Tekrar alınan dersler için öğrencinin en son aldığı dersin harf notu ve kredisi geçerlidir. Öğrenci ders ekle/sil işlemlerini, kayıt yenileme tarihleri içinde, ödeme işlemi yapılıncaya kadar sadece o yarıyıl için yapabilir ve bu işlemlere sonradan itiraz edemez. Öğrenci yaz okulunda en fazla 5 derse kayıt yaptırabilir. Yaz okuluna kayıt yaptırmak isteyen öğrenci, kayıt tarihleri

arasında kayıt koşullarını yerine getirmek zorundadır.” hükmünün bulunduğu, buna göre öğrencilerin tekrar aldığı dersler için en son alınan dersin harf notu ve kredisinin geçerli olduğu görülmektedir. Ayrıca akademik takvimde belirtilen ders kayıt ve ders ekle/sil dönemi dışında kaydı yapılan veya yapılmayan dersler üzerinde bir değişiklik yapılmasının mümkün olmayacağı hususunun da açıkça ortaya koyulduğu görülmektedir.

11. Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden anlaşıldığı üzere, başvuranın 2022-2023 öğretim yılı Güz dönemi 07.10.2022 tarihinde http://aof.anadolu.edu.tr adresindeki

Öğrenci Otomasyonundan sayfasına giriş yaptığı ve öğrencinin seçebileceği dersler listelendikten sonra

Ders Ekle-Sil İşlemleri Önemli Uyarı sayfasında çıkan; “Daha önce almış olduğum dersi/dersleri seçmem halinde geçmiş dönemlerde aldığım notların geçerli olmayacağını, bu dönemde alacağım harf notu ve ders kredisi dikkate alınacağını biliyor ve kabul ediyorum” onay kutucuğunu işaretleyerek derslerini seçtiği ve kaydını yenilettiği anlaşılmaktadır.

12. 2022-2023 Öğretim Yılı Güz ve Bahar Dönemi Kayıt Yenileme Kılavuzu I. AŞAMA başlıklı 1.

DERS SEÇİMİ (EKLE/SİL) bölümü incelendiğinde öğrencilerin daha önceden başarılı olduğu dersleri tekrar alabileceği ancak tekrar alması durumunda öğrencinin bu dönemde alacağı harf notu ve ders kredisinin geçerli olacağı, önceki dönemde alınan derslerin dikkate alınmayacağı hususunun açıkça düzenlendiği görülmektedir.

13. Ders kayıt sürecine ilişkin hususların Anadolu Üniversitesi tarafından açıkça düzenlendiği, söz konusu düzenlemeleri gerek elektronik ortamlarda gerekse kayıt esnasında uyarı ve hatırlatmalarda bulunmak suretiyle öğrencilerin dikkatine sunduğu, hangi derslerin alınacağı, hangi durumlarda hangi derslerin tekrar alınıp alınmayacağı hususlarına ilişkin araştırmaları yaparak kendileri adına en doğru bilgiye ulaşmak ve karar vermenin öğrencilerin sorumluluğunda olduğu değerlendirmektedir.

14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın daha önceden alıp başarılı olduğu derslerden tekrar aldıklarının geçersiz sayılarak öncekilerin geçerli sayılması talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

15. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu

Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı

6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği

ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı, idarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde göndermediği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre(varsa) kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Eskişehir İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi