|
ÖZET: Bu karar, başvuranın engelli aylığı talebinin reddine ilişkin hukuki değerlendirmeleri içermektedir. Başvuran, 2002 yılından itibaren engelli maaşı almakta iken, maaşının kesilmesini yasaya aykırı bulmuş ve tekrar bağlanmasını talep etmiştir. Ancak, yapılan incelemelerde başvuranın ikamet ettiği mülkün eşi üzerine kayıtlı olduğu, kendisine ait bir aracın bulunduğu ve evde bakım ücreti aldığı tespit edilmiştir. Bu durum, başvuranın muhtaçlık kriterlerini karşılamadığını göstermektedir.
Değerlendirme sonucunda, başvuranın engelli aylığı talebinin, 2022 sayılı Kanun çerçevesinde muhtaçlık kriterlerini sağlamadığı gerekçesiyle reddedilmesinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. İdarenin, başvuranın talebine ilişkin işlemlerinin şeffaflık, gerekçeli karar verme ve hesap verebilirlik ilkelerine uygun olarak yürütüldüğü belirlenmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddi kararı, hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/129-S.21.210
BAŞVURU NO : 2020/91021
KARAR TARİHİ : 04/01/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÜMRANİYE SOSYAL YARDIMLAŞMA VE
DAYANIŞMA VAKFI BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın engelli aylığı bağlanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 27/07/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 2002 yılından itibaren engelli maaşı aldığını, ancak söz konusu maaşın kesildiğini, maaş kesintisinin yasaya aykırı olduğunu ifade etmiş; engelli maaşının tekrar kendisine bağlanmasını talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. 09/09/2020 tarih ve sayılı yazı ile Ümraniye Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma
Vakfı Başkanlığı’ndan istenilen bilgi ve belge talebine ilişkin gönderilen 06/11/2020 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Başvuranın Vakıf Başkanlığı’ndan 03/06/2015 tarihi itibariyle 2022 sayılı Kanun kapsamında engelli aylığı başvurusunda bulunduğu, 01/07/2015 tarihi itibariyle engelli aylığı almaya başladığı, 2.2. 2019 yılı Kasım ayında sistem üzerinde yapılan taramada kişinin aynı hanede dört kişi ikamet ettiği, ikamet ettikleri evin eşi ait olduğu, eşinin evde bakım ücreti aldığı, 2.3. üzerine kayıtlı 2013 model Mercedes C180 model aracın kayıtlı olduğu, 2.4. Yapılan değerlendirme neticesinde başvuranın 1.460,61 TL tutarında evde bakım ücreti alması, üzerine kayıtlı bulunan araçtan dolayı aylık 1.740,00 TL kasko rayiç bedelinin hesaplanması sonucunda hane gelirinin kişi başı 800,00 TL ile muhtaçlık sınırının üzerinde hesaplanması nedeniyle Vakıf Mütevelli Heyeti’nin 20/11/2019tarih ve 2019/47 karar, 11/12/2019 tarih ve karar, 09/07/2020 tarih ve karar sayılı kararları ile engelli aylığı başvurusunun reddedildiği ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” , 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz Ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına
Aylık Bağlanması Hakkında Kanun’un 1’inci maddesi;
“Sosyal güvenlik kuruluşlarının herhangi birisinden her ne nam altında olursa olsun bir gelir veya aylık hakkından yararlananlar ile uzun vadeli sigorta kolları açısından zorunlu olarak sigortalı olunması gereken bir işte çalışanlar, nafaka bağlanmış veya nafaka bağlanması mümkün olanlar veya 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu hükümlerine göre harçlık ödenenler hariç olmak kaydıyla, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından muhtaç olduğuna karar verilen 65 yaşını doldurmuş Türk vatandaşlarına, muhtaçlık hâli devam ettiği müddetçe (4.387) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımından bulunacak tutarda aylık bağlanır.
Birinci fıkra kapsamına girenlerden, her ne nam altında olursa olsun kendisine ve eşine ait her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle, kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı asgari ücretin aylık net tutarının 1/3’ünden fazla olanlar ile aynı tutardan fazla gelir sağlaması mümkün olan kimseler muhtaç kabul edilemez ve kendilerine aylık bağlanamaz.
65 yaşın tespitinde, doğum tarihlerinde yapılmış düzeltmeler nazara alınmaz.” hükmünü ihtiva
etmektedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ
6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar Önerisi” Kamu
Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A.Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, 2002 yılından itibaren engelli maaşı aldığını, ancak söz konusu maaşın kesildiğini, maaş kesintisinin yasaya aykırı olduğunu ifade etmiş; engelli maaşının tekrar kendisine bağlanmasını talep etmiştir.
8. Başvuranın talebine ilişkin bilgi ve belgeler incelendiğinde, başvuranın ikamet ettiği kat mülkiyetinin eşi üzerine kayıtlı olduğu, kendisi üzerine 2013 model bir araç bulunduğu, ayrıca evde bakım ücreti alındığı görülmüş, başvuranın engelli aylığının kesilmesinin ardından yaptığı üç başvurunun da idarece, 2022 sayılı Kanunda belirtilen muhtaçlık kriterini karşılamadığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmıştır.
9. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın engelli aylığı talebinin idare tarafından başvuranın mevzuatta belirlenen muhtaçlık kriterini sağlamaması sebebiyle reddedildiği, ret işleminin gerekçesinde başvuranın üzerine kayıtlı bir araç bulunması, eşinin üzerine kayıtlı bir gayrimenkul bulunması ve evde bakım ücreti alınmasına yer verildiği, bu durumda başvuranın talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı, başvuru hakkında ret kararı verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkelerine Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Şikâyete konu olan sorunun çözümü amacıyla Ümraniye Sosyal Yardımlaşma ve
Dayanışma Vakfı Başkanlığı’nın istenilen belgelerin zamanında ve eksiksiz ve gerekçeli olarak gönderilmesi ile şeffaflık ilkesine uygun davrandığı, idarenin başvuranla ilgili işlemlerde kanunlara uygunluk, hesap verebilirlik, gerekçeli karar verme, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun hareket ettiği, görülmüştür.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
11. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Bu kararın BAŞVURANA ve ÜMRANİYE SOSYAL YARDIMLAŞMA VE
DAYANIŞMA VAKFI BAŞKANLIĞINA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi