|
ÖZET: Başvuran, 3713 sayılı Kanun kapsamında şehit kardeşi olarak makine mühendisliği kadrosuna atanma talebinde bulunmuştur. Ancak, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, başvuranın 3713 sayılı Kanun’un Ek 1’inci maddesi kapsamında istihdam hakkından faydalanamayacağını belirtmiştir. Bu durum, başvuranın abisinin vazife malulü sayılmasıyla ilgili olup, başvuranın hak sahipliği nedeniyle iki istihdam hakkının kardeşi ve oğlu tarafından kullanıldığı ifade edilmiştir.
Danıştay, başvuranın 3713 sayılı Kanun kapsamında istihdam edilmediği ve bu nedenle mühendis unvanına atanabilmesi için gerekli olan sınavları geçmesi gerektiğini vurgulamıştır. Ayrıca, başvuranın emniyet hizmetleri sınıfında görev yapması nedeniyle, ilgili mevzuat gereği mühendis unvanına atanmasının mümkün olmadığını belirtmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi hukuka uygun bulunmamış ve başvurusu reddedilmiştir. Bu karar, 3713 sayılı Kanun’un hükümleri ve ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/8566-S.23.13921
BAŞVURU NO : 2023/5100
KARAR TARİHİ : 13/07/2023
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI
Mühendislik kadrosuna atanma talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 11/04/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza tarihinde yapılan başvuruda başvuran; 2009 yılı itibariyle makine
mühendisliği bölümünü bitirdiğini, 2012 yılında İç İşleri Bakanlığında polis memuru olarak göreve başladığını, abisinin askerlik görevinin ifası sırasında 1998 yılında vefatı nedeniyle Ankara 5. İdare
Mahkemesi tarafından 06/12/2019 tarihli kararıyla vazife malulü sayılarak hak sahiplerine aylık ödenmeye başladığını ifade ederek şehit kardeşi olarak 3713 sayılı Kanun kapsamında teknik hizmetler sınıfında bulunan makine mühendisliği kadrosuna atanmasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun bilgi belge isteme yazısına istinaden Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından
gönderilen 10/05/2023 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 3713 sayılı Kanun’un Ek 1’inci maddesinin birinci fıkrasında “10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol
Kanununun eki (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu kurum ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları, il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları, özel kanunla kurulan diğer her türlü kamu kurum ve kuruluşları; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonlarına ve sürekli işçi kadrolarına bu madde hükümleri çerçevesinde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca hak sahibi olduğu belirlenerek Devlet Personel Başkanlığına bildirilen ve Başkanlıkça kura sonucu atama teklifi yapılanları atamak zorundadır.” hükmüne yer verildiği,
‘ın birinci fıkrada sayılan bir kurumda görev yapması sebebiyle 3713 sayılı Kanun’un Ek 1’inci maddesi kapsamında istihdam edilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca; vazife malulü ‘ın hak sahipliğinden dolayı iki istihdam hakkı bulunduğu ve bu hakların kardeşi ve oğlu tarafından kullanıldığı, adı geçenlerin atamalarının 21.05.2020 tarihinde sırasıyla İçişleri
Bakanlığı ve Karadeniz Teknik Üniversitesi emrine teklif edildiği ve göreve başladıkları, bu sebeple; ‘ın faydalanabileceği istihdam hakkı bulunmadığı, 2.1. Kurumumuzun bilgi belge isteme yazısına istinaden Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 23/05/2023 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; başvuranın, Genel Müdürlük kadrosunda 3713 sayılı Kanun kapsamında istihdam edilmemesi ayrıca Genel Müdürlük kadrolarında görev yapmakta olan personelin sınıf ve unvan değişikliği işlemlerinin yürütüldüğü ve “Mühendis” unvanına atanma kriterlerinin belirlendiği mevzuat olan Emniyet Teşkilatında Emniyet Hizmetleri Sınıfı
Dışındaki Görevli Personelin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin
“Kapsam” başlıklı ikinci maddesinde; “Bu Yönetmelik, Emniyet Hizmetleri Sınıfındaki personel hariç, Emniyet Teşkilatında 657 sayılı Kanuna tabi olarak çalışan personelden, görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsar.” hükmü nedeniyle Emniyet Hizmetleri Sınıfında görev yapmakta olan adı geçen personeli kapsamadığı ayrıca Mühendis unvanına atanabilmek için; Emniyet Teşkilatında
Emniyet Hizmetleri Sınıfı Dışındaki Görevli Personelin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Esaslarına Dair Yönetmeliğin 8’inci maddedeki genel şartları (657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B)
bendinde belirtilen atanabilme şartlarını taşıması, son performans değerlendirme puanının en az üç olması, unvan değişikliği sınavında başarılı olması) taşımak kaydıyla 9’uncu maddede belirtilen “Üniversitelerin en az dört yıllık yükseköğrenim veren ilgili bölümlerinden mezun olmak,” kriterine haiz olmak gerektiği, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” ,
4) 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunun Ek 1’inci maddesi;
10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu kurum ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları, il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları, özel kanunla kurulan diğer her türlü kamu kurum ve kuruluşları;
657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonlarına ve
sürekli işçi kadrolarına bu madde hükümleri çerçevesinde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca hak sahibi olduğu belirlenerek Devlet Personel Başkanlığına bildirilen ve Başkanlıkça kura sonucu atama teklifi yapılanları atamak zorundadır.
Bu madde kapsamında hak sahipliği sonucunu doğuran durumlar aşağıda belirtilmiştir:
a) 5434 sayılı Kanunun mülga 64 üncü maddesi, 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin sekizinci fıkrası, (…) 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna göre veya
2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre harp veya vazife
malulü sayılanlar, b) 5434 sayılı Kanunun mülga 45 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen haller kapsamında vazife malulü sayılan; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının erbaş ve erler dahil askeri personeli ile Emniyet Teşkilatından Emniyet
Hizmetleri Sınıfına mensup personeli ve ceza infaz kurumu müdürü, infaz ve koruma başmemuru ve infaz ve koruma memuru unvanlı ceza infaz kurumu personeli, c) (b) bendi kapsamına girenler hariç olmak üzere 5434 sayılı Kanunun mülga 45 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında olanlardan vazife malulü sayılanlar, ç) (…) 17/7/2004 tarihli ve 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması
Hakkında Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında aylık bağlananlardan terör eylemleri nedeniyle hayatını kaybetmiş veya engelli hale gelmiş olanlar ile Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumuna ait fabrika, işletme, müessese veya bağlı ortaklıklarda görevli olanlardan patlayıcı maddelerin üretimi, incelenmesi, muhafazası, nakli, imha edilmesi ve zararsız hale getirilmesi sırasında oluşacak patlamalardan dolayı hayatını kaybedenler.
İstihdam hakkından; a) İkinci fıkranın (a) ve (b) bentleri kapsamında hayatını kaybedenlerin eş veya çocuklarından birisi ile ana, baba veya kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam iki kişi; ana, baba ve kardeşi yoksa eş veya çocuklarından toplam iki kişi; eş veya çocuğu yoksa ana veya babası ile kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam iki kişi, ana veya babanın bu hakkı kullanmaması durumunda ise bir diğer kardeşi olmak üzere toplam iki kişi, ana, baba veya kardeşlerin bu hakkı kullanmaması durumunda eş veya çocuklardan toplam iki kişi, b) İkinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde sayılan malullerin kendileri veya eş veya çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kendisi veya kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam bir kişi, c) İkinci fıkranın (c) bendine göre malul sayılanların kendileri veya eş ve çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kendileri veya kardeşlerinden birisi; hayatını kaybedenlerin ise eş veya çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam bir kişi, ç) İkinci fıkranın (ç) bendine göre engelli hale gelenlerin kendileri veya eş ve çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kendileri veya kardeşlerinden birisi; hayatını kaybedenlerin ise eş ve çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa anne, baba veya kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam bir kişi,
yararlanır.
Bu madde kapsamında atanacakların, atamalarının yapılacağı kadro veya pozisyonlar için sınavlara ilişkin hükümler hariç olmak üzere ilgili mevzuatında öngörülen nitelik ve şartları taşımaları zorunludur.
Bir başkasının bakımına muhtaç olacak derecede engelli olanlar, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik
Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu ilgili valilerce tespit edilenler, birinci fıkrada sayılan kurumlarda görev yapanlar, istihdam hakkını sağlayan olayın meydana geldiği tarihten sonra söz konusu kurum ve kuruluşlarında görev yapmakta iken bu görevinden ayrılmış olanlar (…) istihdam hakkından faydalanamazlar ve bu durumda olanlar yukarıdaki fıkraların uygulanmasında dikkate alınmaz
Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının ise memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atama teklifleri Devlet Personel Başkanlığınca yapılır. (Ek 2. cümle: 28.11.2017 – 7061 S.K/Madde 51) Üçüncü fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde sayılan maluller ile 15/8/2016 tarihli ve 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken
Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesine göre tazminat hakkından yararlandırılanların kendilerinin istihdam hakkından yararlanmaları ve ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu olmaları halinde atama teklifleri memur unvanlı kadro ve pozisyonlara yapılır. İşçi kadrolarına yapılacak atama teklifleri sürekli işçi unvanlı kadroya yapılır.
Bu madde kapsamında başvuranlardan hak sahibi olanlar Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca tespit edilerek, liste halinde (…) Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. (Değişik 2. ve 3. cümle -3 adet cümle olarak değiştirilmiştir-: 14.04.2016 – 6704 S.K/Madde 12) TARİHÇE Hak sahiplerinin kamu kurum ve
kuruluşlarına atama teklifleri, Devlet Personel Başkanlığınca (…) kura usulü ile yapılır. (Ek 2 adet cümle:
25.07.2016 – 668 S.KHK/Madde 4) (668 S. KHK Aynen Kabul: 08.11.2016 – 6755 S.K/Madde 4) Kamu
kurum ve kuruluşları bu madde kapsamındaki taleplerini her yılın ocak ve temmuz aylarının son gününe kadar DPB e-uygulama üzerinden iletirler. Devlet Personel Başkanlığınca atama teklifleri, bu talepler esas alınarak gerçekleştirilir. Söz konusu taleplerin yeterli olmaması halinde Başkanlıkça resen atama teklifi yapılır. Kura sonucu yapılacak atamalarda atama teklifinin yapılması ile birlikte diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın atama teklifi yapılan kamu kurum ve kuruluşlarına kadro ve pozisyonlar ihdas, tahsis ve vize edilmiş ve mevzuatı uyarınca düzenlenen ilgili cetvel ve bölümlere eklenmiş sayılır. Bu şekilde ihdas edilen kadro ve pozisyonlar, herhangi bir şekilde boşalması halinde başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. Atama işlemlerinin, atama teklifinin kamu kurum ve kuruluşuna intikalinden itibaren otuz gün içinde yapılması zorunludur. Atama emri ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgililere tebliğ edilir. İlgililerin işe başlama sürelerine ve işe başlamama halinde yapılacak işlemlere ilişkin olarak
657 sayılı Kanunun 62 nci ve 63 üncü maddeleri hükümleri uygulanır. Atama onayı alınmasına rağmen
görevine başlamayanlar ile başladıktan sonra herhangi bir sebeple görevden ayrılanlar bu madde kapsamında yeniden istihdam edilemezler. Kamu kurum ve kuruluşları atama ve göreve başlatma
işlemlerinin sonucunu, işlemlerin tamamlanmasını takip eden on beş gün içinde Devlet Personel
Başkanlığına bildirirler.
Bu maddenin uygulanmasında takip edilecek usul ve esaslar ile diğer hususlar; Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir.” 5.1.) Geçici 15’inci madde; Bu maddenin yürürlük tarihinden önce, ek 1 inci madde kapsamında göreve başlayan personelden, Devlet
Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanlar, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanırlar. İhraz etmiş bulundukları kadroların atandıkları kamu kurumlarında olmaması halinde ilgililer asli memurluğa atandıktan sonra bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarına naklen atanabilir.”
Hükmüne amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ C. ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte
değerlendirildiğinde; şikâyete konu edilen işlemde hukuka aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7) Başvuran, 2009 yılı itibariyle makine mühendisliği bölümünü bitirdiğini, 2012 yılında İç İşleri
Bakanlığında polis memuru olarak göreve başladığını, abisinin askerlik görevinin ifası sırasında 1998 yılında vefatı nedeniyle Ankara 5. İdare Mahkemesi tarafından 06/12/2019 tarihli kararıyla vazife malulü sayılarak hak sahiplerine aylık ödenmeye başladığını ifade ederek şehit kardeşi olarak 3713 sayılı Kanun kapsamında teknik hizmetler sınıfında bulunan makine mühendisliği kadrosuna atanmasının yapılmasını talep etmektedir.
8) Şehit yakınları ile gazi ve gazi yakınlarının kamuda istihdamına ilişkin hususlar 3713 sayılı Kanunun
Ek 1’inci maddesinde düzenlenmiştir. 3713 sayılı Kanunun Ek 1’inci maddesinde, bu madde kapsamında atanacakların, atamalarının yapılacağı kadro veya pozisyonlar için sınavlara ilişkin hükümler hariç olmak üzere ilgili mevzuatında öngörülen nitelik ve şartları taşımalarının zorunlu olduğu, hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının ise
memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atama tekliflerinin Devlet Personel Başkanlığınca yapılacağı öngörülmekte olup Geçici 15 inci maddesinde ise, bu maddenin yürürlük tarihinden önce, ek 1 inci madde kapsamında göreve başlayan personelden, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanların bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanacakları hüküm altına alınmaktadır.
8.1) Ayrıca söz konusu hüküm bu Kanunun sağladığı istihdam hakkından yararlanarak göreve başlayanların
bu tarihten sonra öğrenim durumlarında meydana gelen değişiklik nedeniyle, durumlarına uygun kadrolara sınava tabi olmaksızın atanmalarının mümkün olup olmadığına ilişkin hükümler de ihtiva etmektedir.
9) Nitekim söz konusu Kanunun geçici 15’inci maddesinde bu maddenin yürürlük tarihinden önce, ek 1 inci
madde kapsamında göreve başlayan personelden, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin eki cetvellerde yer alanlar, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanacakları düzenlenmiştir.
10) Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunun 2020/169 E. ve 2020/166K sayılı kararında; “…
öğrenimle kazanılan unvan ise hak sahiplerinin gördükleri mesleki veya teknik öğretim sebebiyle gerek mevzuat gereği gerekse mevzuatla yetkilendirilmiş kurumlarca kullanabilecekleri belirtilen unvanları ifade etmekte olup, bu kapsamda, kimi kamu kurumlarının görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin yönetmeliklerinde düzenlendiği üzere, unvan değişikliğine tabi kadrolara öğrenimle kazanılan teknisyen, tekniker, mühendis, mimar, avukat, öğretmen, sosyolog, ebe, hemşire, vb. gibi unvanlar örnek gösterilebilir.
Dolayısıyla, anılan mevzuatın, atama tekliflerinin yapıldığı tarihteki öğrenim durumları itibarıyla ihraz edilen (teknisyen, tekniker, ebe, hemşire, vb. gibi) unvana uygun kadrolara atanma imkanı getirdiği, görevde yükselmeye tabi genel idari hizmetler sınıfında yer alan ve genel olarak “memur” adı altında anılan veya öğrenimle ihraz edilmeyen kadrolara atanmayı içermediği de tartışmasızdır.
Bu durumda, daha önce ataması yapılarak göreve başlayanlar hakkında düzenleme getiren 6704 sayılı
Kanun ile değişik Ek 1. maddenin mülga 7. fıkrası ve daha sonra 668 sayılı KHK ile eklenen ve 27/07/2016 tarihinde yürürlüğe giren Geçici 15. madde hükmü ile 3713 sayılı Kanun kapsamında göreve başlayanlara ilk atama teklifinin yapıldığı tarihten sonra öğrenimle ihraz edilen unvanlara uygun kadrolara sınava tabi olmaksızın atanma imkanı tanınmadığı sonucuna ulaşıldığından,…” denilmek suretiyle başvuranın sınava tabi olmaksızın öğrenim durumuyla ihraz ettiği unvana atanma talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı hükmüne varılmıştır.
11) Söz konusu içtihat kapsamında şehit yakınları ile gazi ve gazi yakınlarının, atamaları yapıldıktan sonra
artık genel hükümlere tabi hale geldiği, 3713 sayılı Kanun kapsamında atama yapılmasını müteakip öğrenim durumu değişenler veya bir üst öğrenimden mezun olanların da genel hükümlere tabi olarak kurum mevzuatında unvan değişikliği sınavı veya görevde yükselme sınavına tabi tutulan unvanlara söz konusu sınavlarda başarılı olunması şartına tabi olunduğu değerlendirilmektedir.
12) Başvuran 2009 yılında makine mühendisliğini bitirmiş olup 2012 yılında İç İşleri Bakanlığı bünyesinde
polis memuru olarak göreve başlamıştır. Başvuranın kardeşi hakkında 06/02/2019 tarihli vazife malullüğü
kararı verilmiş olup 3713 sayılı Kanunun 8’inci maddesinde yer alan (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu kurum ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları, il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları, özel kanunla kurulan diğer her türlü kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanların, istihdam hakkını sağlayan olayın meydana geldiği tarihten sonra söz konusu kurum ve kuruluşlarında görev yapmakta iken bu görevinden ayrılmış olanların istihdam hakkından faydalanamayacağına ilişkin amir hükmü doğrultusunda başvuranın 3713 sayılı Kanun kapsamında istihdam hakkından faydalanamayacağı değerlendirilmektedir.
13) Kaldı ki yukarıda zikredilen açıklamalar doğrultusunda 3713 sayılı kanun kapsamında istihdam
edilenlerin Kurumların unvan değişikliği veya görevde yükselme sınavına tabi tuttuğu unvanlara geçiş için bu sınavlarda başarılı olmaları aranılmakta olup 3713 sayılı Kanun kapsamında istihdam edilmediği tespit edilen başvuranın polis memurluğu unvanın dahil olduğu emniyet hizmetleri sınıfından Mühendis unvanına atanabilmesi için Emniyet Teşkilatında Emniyet Hizmetleri Sınıfı Dışındaki Görevli Personelin Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı ikinci maddesinde yer alan “Bu Yönetmelik, Emniyet Hizmetleri Sınıfındaki personel hariç, Emniyet Teşkilatında 657 sayılı
Kanuna tabi olarak çalışan personelden, görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsar.” hükmü nedeniyle başvuranı kapsamadığı kanaatine varılmıştır.
14) Ayrıca vazife malulü ‘ın hak sahipliğinden dolayı iki istihdam hakkı bulunduğu ve
bu hakların kardeşi ve oğlu tarafından kullanıldığı, adı geçenlerin atamalarının 21.05.2020 tarihinde sırasıyla İçişleri Bakanlığı ve Karadeniz Teknik Üniversitesi emrine teklif edildiği ve göreve başladıkları, bu sebeple; başvuranın faydalanabileceği istihdam hakkı bulunmadığı değerlendirilmektedir.
15) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; 3713 sayılı Kanun kapsamında istihdam edilenlerin
atama onayı tarihi itibariyle sahip oldukları öğrenim durumları nedeniyle ihraz edilen kadroya atanabilmeleri için ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca bu unvanlar için getirilen görevde yükselme sınavında başarılı olmaları gerektiği keza 3713 sayılı kanun kapsamında istihdam edilmeyen başvuranın emniyet hizmetleri sınıfına atanma talebinin hem 3713 sayılı kanun kapsamında olmaması hem de Emniyet
Hizmetleri Sınıfındaki personeli görevde yükselme ve unvan değişikliğinden muaf tutan Kurum düzenleyici işlemi nedeniyle başvurunun reddine ilişkin kurum işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; ilgili idarenin, Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verdiği ancak şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Rize İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURAN ve AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI’na tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi