Aşırı düşük teklif açıklamalarında imalat miktarı farkları teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olur mu (KİK)

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 23. Bölge Müdürlüğütarafından 27.06.2012tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2012/70318 IKN’li Kastamonu 23. Bölge ve 231. Şube Tesisleri Doğalgaz Dönüşüm ve Müteferrik İşleriihalesine ilişkin olarak,

Daser Mühendislik ve İnş. Malz. Tic. Ltd. Şti.’nin 24.09.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.10.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 11.10.2012tarih ve 34159sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 07.11.2012tarihli ve 2012/UY.III-4181sayılı karar ile; “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine“karar verilmiştir.

Davacı Simge Isı Sistemleri İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. – Onur Grup Yapı Proje İnş. Müh. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından anılan Kurul kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada Ankara 17’nci İdare Mahkemesinin 13.02.2013 tarih ve E:2012/1523 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verilmesi üzerine davacı tarafından Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itirazda bulunulmuştur.

Ankara Bölge İdare Mahkemesi’nin 13.02.2013 tarihli 13.02.2013 tarihli ve 2013/857 Y.D. İtiraz Numaralı kararında,

“…

Aşırı düşük teklif sorgulaması, teklif fiyatı idarece belirlenen sınır değerin altında olan isteklilerin teşkil ettikleri bedelle, ihale konusu işin sözleşmesine, teknik şartnamesine, mahal listesine ve projesine uygun olarak yapılmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır.

Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama projesi üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan hassasiyet düzeyi belirsizliği de dikkate alındığında, istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerektiği açıktır.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması, diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

İhaleye katılan isteklilere idarece verilen uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında ise bu farklılıkların belirli bir tolerans düzeyinin dışında olmaması gerekli bulunmaktadır.

Dolayısıyla, bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın; sadece isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin imalat farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak imalat farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılmayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına, başka bir ifadeyle de, miktar farklılıkları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.

Olayda; ihale üzerinde bırakılan davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı tarafından sunulan hesap cetvelinin tümü incelendiğinde, 26.006/036A poz numaralı “20×40 cm ebadında düz yüzeyli her renk ve desende seramik duvar karosu ile fugalı duvar ve cephe kaplaması yapılması (fayans ve seramik yapıştırıcısı ile)” imalatının miktarı idarece hesaplanan miktardan %38,46 oranında düşük olmakla birlikte, 110.703 poz numaralı “Güneş enerji toplayıcısı, ultrasonik veya lazer kaynak yöntemi ile imal edilmiş bakır panelli kollektör” imalatının miktarının idarece hesaplanan miktardan %6,67, Pur-2 poz numaralı “Q80 ön izalasyonlu paket çelik boru %25 montaj ve fittings malzemesi ile beraber” imalatının miktarının idarece hesaplanan miktardan %14,63, Pur-1 poz numaralı “Q100 ön izalasyonlu paket çelik boru %25 montaj ve fittings malzemesi ile beraber” imalatının miktarının idarece hesaplanan miktardan %25, 193.113 poz numaralı “Q500 tek cidarlı paslanmaz çelik baca” imalatının miktarının idarece hesaplanan miktardan %100, Pur-5 poz numaralı “Q40 ön izalasyonlu paket çelik boru %25 montaj ve fittings malzemesi ile beraber” imalatının miktarının ise idarece hesaplanan miktardan %43,33 fazla olduğu dikkate alındığında, söz konusu farklılıkların toplamda davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının teklif fiyatının düşük hesaplanmasına değil, 10.662,50-TL yüksek hesaplanmasına yol açtığı, bu farklılıktan iş ortaklığının maliyet avantajı elde etmediği görülmektedir.

Bu nedenle, davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması neticesi teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine dair düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin dava konusu Kamu İhale Kurulu kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Diğer taraftan; davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığınca miktarı, idarece hesaplanan miktardan %38,46 oranında düşük gösterilen 26.006/036A poz numaralı “20×40 cm ebadında düz yüzeyli her renk ve desende seramik duvar karosu ile fugalı duvar ve cephe kaplaması yapılması (fayans ve seramik yapıştırıcısı ile)” imalatının tümü işin teklif edilen fiyatın 14.985,60-TL olduğu göz önüne alındığında, bunun 844.000,00-TL olan toplam teklif bedelinin %1,77’sine, farkın parasal değerinin ise 9.366,00-TL’sına tekabül ettiği anlaşılmaktadır. Yaklaşık maliyetin 1.337.831,81-TL olarak belirlendiği, sınır değerin de 866.058,99-TL olarak hesaplandığı ihalede, davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının teklifi olan ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklifin 844.000,00-TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin ise 973.350,00-TL olduğu; bu durumda ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklifin değerlendirme dışı bırakılması halinde ihale konusu iş için 129.350,00-TL tutarında daha yüksek bir bedel ödemek zorunda kalınacağı, buna karşılık davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığınca düşük gösterildiği belirlenen söz konusu imalat farkının parasal karşılığının ise sadece 9.366,00-TL olduğu gözetildiğinde, yukarıda bu paragraftan önce yapılan açıklamaların aksinin kabulü; 4734 sayılı Kanunun 5. maddesinde ifadesini bulan, idarelerin ihalelerde, ihtiyaçlarını uygun şartlarla karşılamasını ve kaynaklarını verimli kullanmasını sağlama sorumluluğunu ihlal edici sonuçlar doğurup, dolayısıyla kamu yararına da uygun düşmeyecektir.

Açıklanan nedenlerle; davacı itirazının kabulüile Ankara 17. İdare Mahkemesinin 17.01.2013 tarih ve E:2012/1523 sayılı yürütmenin durdurulması isteminin reddine dair kararının kaldırılmasına; hukuka aykırı olduğu ve uygulanması halinde davacının telafisi güç ve imkânsız zararına yol açacağı açık bulunan dava konusu işlemin, teminat aranmaksızın dava sonuna kadar yürütmesinindurdurulmasına,” karar verilmiştir.

Anayasanın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında; yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- 07.11.2012tarih ve 2012/UY.III-4181sayılı Kurul Kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.