İtirazen şikayet başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddedilmesi hak arama hürriyetini kısıtlar mı (KİK)

Esenlik İmar İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından 11.09.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “184 Adet Konut ve İşyeri İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Özpol Mühendislik Müşavirlik İnş. ve Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Agel İnş. Müş. Müh. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 28.10.2013 tarih ve 32860 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulu’nun 06/11/2013 tarih ve 2013/UY.IV-4167 sayılı kararında,

“…Yapılan inceleme sonucunda 18.09.2013 tarihli kesinleşen ihale kararı ile ihalenin Özpol Mühendislik Müşavirlik İnş. ve Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Agel İnş. Müş. Müh. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı, Serhat Özbek İnş. Taah. Mim. Müh. Tic. Ltd. Şti. firmasının 27.09.2013 tarihli, Bülent Elbistanlıoğlu – Gelişim Mühendislik – Orhan Günerigök Ortak Girişimi ve Yıldızlar İnş. İhr. İth. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 27.09.2013 tarihli şikâyet başvuruları üzerine yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibi Özpol Mühendislik Müşavirlik İnş. ve Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Agel İnş. Müş. Müh. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin Bülent Elbistanlıoğlu – Gelişim Mühendislik – Orhan Günerigök Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığına ilişkin 02.10.2013 tarihli düzeltici işlem kararının 03.10.2013 tarihinde başvuru sahibi Özpol Mühendislik Müşavirlik İnş. ve Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Agel İnş. Müş. Müh. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’ne bildirilmesini izleyen on gün içinde olmak üzere, en geç 14.10.2013 tarihine kadar Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken 11.10.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarece şikâyet başvurusu üzerine alınan kararın 23.10.2013 tarihinde başvuru sahibine tebliğ edilmesi üzerine başvuru sahibinin 28.10.2013 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Dolayısıyla söz konusu ihalede anılan mevzuat gereğince başvuru sahibinin, bir şikâyet başvurusu üzerine idarece alınan karara yönelik olarak kararın kendisine bildirilmesini (03.10.2013 tarihini) izleyen on gün içinde olmak üzere, en geç 14.10.2013 tarihine kadar Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 28.10.2013 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Başvurunun reddine…” karar verilmiştir.

Davacı Özpol Mühendislik Müşavirlik İnş. ve Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Agel İnş. Müş. Müh. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından anılan kararın iptali istemiyle açılan davada, Ankara 10. İdare Mahkemesi’nin 03/01/2014 tarih ve E:2013/1718 sayılı kararında;

“…Yıldızlar İnş. İhr İth. Tic. ve San. Ltd. Şti. 27.09.2013 tarihli şikâyet başvuruları üzerine yapılan inceleme neticesinde davacıların teklifini değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin Bülent Elbistanlıoğlu – Gelişim Mühendislik – Orhan Günerigök Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığına ilişkin 02.10.2013 tarihli düzeltici işlem kararının 03.10.2013 tarihinde davacıya bildirilmesini izleyen on gün içinde olmak üzere, en geç 14.10.2013 tarihine kadar Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken 11.10.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarece şikâyet başvurusu üzerine alınan kararın 23.10.2013 tarihinde davacılara tebliğ edilmesi üzerine 28.10.2013 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu belirtilerek, söz konusu ihalede anılan mevzuat gereğince davacıların, bir şikâyet başvurusu üzerine idarece alman karara yönelik olarak kararın kendisine bildirilmesini (03.10.2013 tarihini) izleyen on gün içinde olmak üzere, en geç 14.10.2013 tarihine kadar Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 28.10.2013 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu gerekçesiyle başvurunun süre yönünden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dava konusu uyuşmazlıkta, her ne kadar davalı idarece, ilgili mevzuata göre, şikâyet başvurusu üzerine alınan karara ilişkin olarak davacı tarafından doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği ileri sürülmekteyse de, idarece davacıya tebliğ edilen işlemde açıkça “bu kararın bildiriminden itibaren süresi içinde 4734 sayılı Kanunun 55. maddesi uyarınca şikâyet başvurusunda bulunulabilecektir” ifadesine yer verildiği, davacıların da belirtilen şekilde, önce idareye şikâyet başvurularını ve bu başvuruya verilen cevabın tebliğ tarihine göre de süresinde olacak şekilde itirazen şikâyet başvurularını yaptıkları görülmektedir.

Bu durumda, Anayasa’nın 40. maddesindeki düzenleme ile, son derece dağınık mevzuat karşısında idarelere, ilgililerin kaç gün içinde, hangi mercilere başvurabileceklerini bildirme yükümlülüğü getirildiği ve bu durumun hak arama, hak ve hürriyetlerin korunması ve idarenin denetlenmesi yönünden zorunlu olduğu, başvuru süresinin kısa olması veya olağan başvuru yollarına istisna getirilmesi halinin ilgili kişilerin mağduriyetlerine yol açabileceği hususları göz önünde bulundurulduğunda, işleme karşı başvuru yolunun ve süresinin yanlış bildirilmesi veya hiç bildirilmesi halinde kusurun başvuru sahiplerine yükletilemeyeceği açık olduğundan, dava konusu ihaleyi yapan idarece davacıya tebliğ edilen belgede ver alan usule göre hak arama hürriyetini kullanan davacının. itirazen şikâyet başvurusunun süresine yapılmadığı gerekçesiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Öte yandan, ticari faaliyette bulunan davacı şirketler tarafından, daha önce üzerlerinde bırakılan ihalenin, daha sonra başka şirketler üzerinde bırakılması işlemlerine karşı hak arama hürriyetlerini kullanmak istedikleri, ancak hukuka aykırı olduğu sonucuna varılan dava konusu işlemle şikâyetlerinin esası hakkında değerlendirme yapılmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemin uygulanması neticesinde, davacıların hak arama hürriyetlerinin kısıtlanacağı ve bu durumun da telafisi güç veya imkansız zararlara yol açacağı açıktır.

Açıklanan nedenlerle; hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlemin; uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğinden 2577 Sayılı Kanunun 27. maddesi uyarınca teminat alınmaksızın yürütülmesinin durdurulmasına…” karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1) Kamu İhale Kurulunun 06/11/2013 tarih ve 2013/UY.IV-4167 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, esasın incelenmesine geçilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.