İhale dokümanına yönelik şikayetlerin ihale tarihinden sonra yapılması başvuru ehliyetini etkiler mi (KİK)

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 8. Bölge Müdürlüğü tarafından 27.07.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “DSİ 8 Bölge Müdürlüğü ile Bağlı Birimlerinin İdare ve Ek Binaları Genel ve Çevre Temizliği İşi” ihalesine ilişkin olarak Ahmet Beyoğlu’nun 15.10.2015 tarih ve 82771 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulunun 27.10.2015 tarih ve 2015/UH.IV-2881 sayılı kararında “…Başvurunun reddine …” karar verilmiştir.

Davacı Ahmet Beyoğlu tarafından anılan kararın iptali istemiyle açılan davada, Ankara 14. İdare Mahkemesinin 25.02.2016 tarih ve E:2015/3405, K:2016/582 sayılı kararında “…Olayda. Kamu İhale Kurulu’nun 27.10.2015 tarihli ve 2015/UH.IV-2881 sayılı kararıyla, davacının birinci iddiasına ilişkin olarak; “yapılan inceleme sonucunda, davacının 4734 sayılı Kanun gereği şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı 11.09.2015 (kesinleşen ihale kararının bildirim) tarihini izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken bu süre geçtikten sonra 28.09.2015 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bu başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bu sebeple 4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince tekliflerin değerlendirilmesine yönelik davacının birinci iddiasına ilişkin olarak başvurunun süre yönünden reddi gerektiği” gerekçesine, davacının ikinci ve üçüncü iddiasına ilişkin olarak da; “davacının ihale dokümanına yönelik olarak en geç ihale tarihinden (27.07.2015) üç işgünü öncesine (21.07.2015) kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken bu süreyi geçirdikten sonra (28.09.2015) idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, bu başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bununla birlikte davacının ikinci iddiasının ihale dokümanının ilana yansıyan hükümlerine yönelik olduğu, davacının şikâyet konusu işlemi farkına varılmış olması gereken tarihi (ilan tarihi olan 25.06.2015 tarihini) izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken bu süreyi geçirdikten sonra şikâyet başvurusunda bulunduğu, ayrıca idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerektiği, davacının ihaleye teklif verdikten sonra ihale dokümanına yönelik başvuruda bulunduğu dolayısıyla başvuru ehliyetini haiz olmadığı, bu sebeple davacının bu iddialara ilişkin başvurusunun ehliyet ve süre yönünden reddi gerektiği” gerekçesine yer verildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55. maddesine göre; idareye şikâyet süresinin ihale süreci içerisinde şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21. maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün olduğu açıktır.

Olayda dava konusu kararın davacının iddiaları yönünden ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda, dava konusu kararın “firmalarının idari şartnamenin 12. maddesine uygun olarak işyerini gezdikleri ve tekliflerini de işyerinde yaptıkları tespitlere dayanarak verdikleri, ihale üzerinde bırakılan firmanın işçilik maliyeti çıkarıldığında teknik şartnamede belirtilen malzemenin sadece 128,34-TL’ye almasının mümkün olmadığı, hayat ve piyasanın 3 ilin DSİ müdürlüklerinde 3 yıl kullanılacak ve 2-3 tır ile taşınabilen bu malzemeleri böyle bir bedelle alınabilmesine cevaz vermesinin mümkün olmadığı” yönündeki birinci iddiaya ilişkin kısmı incelendiğinde; davacı tarafından ihale kararının bildirildiği 11.09.2015 tarihini izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği, davacı tarafından ise 28.09.2015 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu görülmekle birlikte davacı tarafından, anılan şikayet dilekçesinin şikayet süresinin son günü ve idari tatil olan 21.09.2015 tarihinde verilmemesinin Devlet Su İşleri 8. Bölge Müdürlüğünce anılan başvuruyu kabul edebilecek bir personelin görevlendirilmemesine dayandığı ileri sürüldüğünden Mahkememizin 27.01.2016 tarihli ara kararıyla, Devlet Su İşleri 8. Bölge Müdürlüğü’nden; 21.09.2015 ile 22.09.2015 tarihlerine rastlayan idari tatilde, nöbetçi memur görevlendirmesi yapılıp yapılmadığı sorularak yapıldı ise bu memurun ya da memurların görevlendirilmesine ilişkin işlemin gönderilmesinin istenilmesine karar verildiği, Devlet Su İşleri 8. Bölge Müdürlüğü tarafından Mahkememize ibraz edilen 09.02.2016 tarihli cevap yazısından, 21.09.2015 ile 22.09.2015 tarihlerine rastlayan idari tatilde, koruma ve güvenlik görevlileri bulunmakta ise de, nöbetçi memur görevlendirmesinin yapılmadığının anlaşılması karşısında, davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun süresinde yapıldığı kabul edilerek söz konusu şikayet başvurusunun esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, başvurunun süre yönünden reddine ilişkin dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Dava konusu kararın, davacının “yapılacak iş ile benzer iş birebir aynı olarak belirlenmesi’ yönündeki ve “2015/58638 İKN’li iptal edilen ihalede teknik şartnamenin 10. maddesinin 13. fıkrası için 1 veya 2 firma tarafından bu madde için itiraz dilekçesi verildiği ancak bu ihalede de aynı maddenin ısrarla bir önceki ihaledeki dilekçeler görmezlikten gelinerek bu şartnameye de koyulduğu, teklif fiyatlarının buna göre oluşturulduğu” yönündeki ikinci ve üçüncü iddialara ilişkin kısmı incelendiğinde ise, davacının ihale dokümanına yönelik olarak en geç ihale tarihi olan 27.07.2015 tarihinden üç işgünü öncesine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süreyi geçirdikten sonra idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, ayrıca davacının ikinci iddiasının ihale dokümanının ilana yansıyan hükümlerine yönelik olduğu, şikâyetçinin şikâyet konusu işlemi farkına varılmış olması gereken ilan tarihi olan 25.06.2015 tarihini izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken bu süreyi geçirdikten sonra şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından anılan iddialar yönünden başvurunun süre yönünden reddine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bununla birlikte, anılan kararda “davacının ihaleye teklif verdikten sonra ihale dokümanına yönelik başvuruda bulunduğu, dolayısıyla davacının ikinci ve üçüncü iddiası yönünden başvuru ehliyetini haiz olmadığı” hususu belirtilmiş ise de, davacının ihaleye teklif vermesi durumunun, teklif fiyatları yönünden davacının menfaatini ortadan kaldırmadığı açıktır.

Açıklanan nedenlerle; dava konusu kararın, davacı tarafından şikayet başvurusunda ileri sürülen birinci iddianın süre yönünden reddine ilişkin kısmının iptaline, davacının şikayet başvurusunda ileri sürdüğü ikinci ve üçüncü iddiası yönünden ise davanın reddine” karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında; mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1) Kamu İhale Kurulunun 27.10.2015 tarihli ve 2015/UH.IV-2881 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, “firmalarının idari şartnamenin 12. maddesine uygun olarak işyerini gezdikleri ve tekliflerini de işyerinde yaptıkları tespitlere dayanarak verdikleri, ihale üzerinde bırakılan firmanın işçilik maliyeti çıkarıldığında teknik şartnamede belirtilen malzemenin sadece 128,34-TL’ye almasının mümkün olmadığı, hayat ve piyasanın 3 ilin DSİ müdürlüklerinde 3 yıl kullanılacak ve 2-3 tır ile taşınabilen bu malzemeleri böyle bir bedelle alınabilmesine cevaz vermesinin mümkün olmadığı” yönündeki birinci iddiaya ilişkin esasın incelenmesine geçilmesine, ihale dokümanına ve ilana yönelik 2 ve 3’üncü iddialara ilişkin başvurunun süre yönünden reddine,

Oybirliği ile karar verildi.