İmza beyannamesinde “sureti” ibaresinin sehven kullanılması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olur mu (KİK)

Dokuz Eylül Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 23.09.2016 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2016/301530 ihale kayıt numaralı “Tınaztepe Yerleşkesi Rektörlük Binası İkmal İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak, Süleyman Ekinci – KSV Grup İnş. Taah. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, 13.12.2016 tarihli ve 2016/UY.II-3069 sayılı Kurul kararı ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine“karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Süleyman Ekinci – KSV Grup İnş. Taah. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından açılan davada, Ankara 11. İdare Mahkemesinin 14.02.2017 tarihli ve E: 2016/5535, K: 2017/696 sayılı kararı ile “…4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerin eksik olması veya belgelerde önemsiz bilgi eksikliği bulunması halinde, idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik belge veya bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede eksik belge veya bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin 35. maddesinin 1. fıkrasında; bu Yönetmeliğin uygulanmasında idarelerin; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isteyecekleri, 2. fıkrasında; noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşımasının zorunluğu olduğu, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerhi taşıyanların geçerli kabul edilemeyeceği, 62. maddesinin 5. fıkrasında; ihale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgelerin ve bu belgelerle ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklentilerinden herhangi birinin, adaylarca veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve eklerinin idarelerce tamamlatılamayacağı,

Ancak, …

b) Adaylarca veya isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurları dışında, içeriğince ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin idarelerce tamamlatılacağı hükümleri yer almaktadır.

Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nin “Örnek Verme Şekilleri” başlıklı 95. maddesinde; “a – İbrazdan örnek: İlgili tarafından ibraz edilip, örneğin çıkartılması ve onaylanması istenilen bir belgenin usulünce örneğinin çıkartılarak verilmesine ibrazdan örnek çıkarma denir. İbrazdan örneklerin altına (ibraz edilenin aynıdır) ibaresini kapsayan bir şerh konulur. İbrazdan örnek vermede, örneklerden bir nüshası dairede saklanır. Bu nüshaya ilgilinin imzası (ibraz ettiğim aslına uygundur) şerhinin altına alınır. İbraz edilen aslına örneğin tarih ve yevmiye numarası yazılıp, noter mühürü ile mühürlenir. Aslında bir bozukluk olan belgelerin, örneklerinde bu bozukluğun açıklanması şarttır. İbraz olunan belgenin örneği ilgili tarafından dışarıda da çıkartılıp, onama için noterliğe ibraz olunabilir. Bu takdirde örnek ile asıl belge noterlikçe karşılaştırılır. Asıl ve örneğin yekdiğerine uygunluğu şerhte belirtilir. Her ne suretle olursa olsun çıkartılan örneklerde belgenin belirli bir kısmının örneği de ilgilinin isteği üzerine çıkartılabilir. Bu takdirde bu husus açıkça yazılır…”hükmü yer almaktadır.

1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun dokuzuncu kısmında yer alan “Noterlik işlemlerinin hükümleri” başlıklı 82’nci maddesinde “…Bu kanun hükümlerine göre belgelendirilen işlemler resmi sayılır. Noterler tarafından bu kısmın ikinci bölümünün hükümlerine göre düzenlenmiş olan hukuki işlemler, sahteliği sabit oluncaya kadar geçerlidir. Bu kısmın üçüncü bölümü hükümlerine göre noter tarafından yapılan imza onaylaması, onaylanan imzanın ilgiliye ait oluşunu belgelendirme niteliğinde bulunup, hukuki işlemlerin içindekileri kapsamaz. Bu işlemlerde imza ve tarih, sahteliği sabit oluncaya kadar geçerlidir. İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri dışında kalan noterlik işlemleri aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir…” hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan davacının katıldığı ihale ile ilgili olan “Tınaztepe Yerleşkesi Rektörlük Binası İkmal İnşaatı İşi” ihalesine ait ihale ilanının Belgelerin Sunuluş Şekli başlıklı 7.7. maddesinin 2 fıkrasında; “Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerhi taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir” düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu düzenleme ile, ihaleye teklif verecek isteklilerin, şartname gereği vermeleri gereken belgelerin “Noter onaylı” suretlerini vermeleri hâlinde, Noterlikçe düzenlenecek “onay”da, Noterlerin “belgenin aslını” görerek suretleri onaylaması amaçlanmaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirketin katıldığı Dokuz Eylül Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından yapılan Tınaztepe Yerleşkesi Rektörlük Binası İkmal İnşaatı İşi ihalesine “İşbu suret Malatya 2.Noterliğinden verilme 06.01.2015 tarih ve 87 yevmiye numaralı suretin aynı olduğu tasdik olunur” şerhi taşıyan imza beyannamesi belgesinin sunulduğu ve bu belgelerin geçerli sayılmaması üzerine ihalede değerlendirme dışı bırakıldığı, kesinleşen ihale kararının bildirilmesi üzerine, ihaleye karşı yaptığı şikayet başvurusunun reddi üzerine itirazen şikayet yolu ile davalı idareye başvurduğu, davalı Kamu İhale Kurumunca da dava konusu işlemle itirazen şikayet başvurusunun reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bakılan davada, davacı şirketin teklif kapsamında idareye sunduğu imza beyannamesi incelendiğinde; belgedeki noter onayında; “İşbu suret Malatya 2.Noterliğinden verilme 06.01.2015 tarih ve 87 yevmiye numaralı suretin aynı olduğu tasdik olunur.” şerhi ile ilgiliye imzalatılan “aslını ve ona uygun olan 3 örneğini aldım” ibaresi bulunmaktadır. Ayrıca davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan Malatya 5. Noterliği’nin 02.11.2016 tarihli yazısında, “20.05.2016 tarih ve 12636 yevmiye numarası ile tasdik edilen imza beyannamesine aslı gibidir kaşesi vurulması gerekirken sehven suret ibaresi geçen bir kaşe kullanıldığı ve onaylanan belgenin aslından farksız olduğu belirtilmiştir.

Noter onaylı imza beyannamesinde “İşbu suret Malatya 2.Noterliğinden verilme 06.01.2015 tarih ve 87 yevmiye numaralı suretin aynı olduğu tasdik olunur” kaydı bulunduğu, söz konusu belgeye sehven suret kaşesinin basıldığı ve bu belgenin yukarıdaki mevzuat gereği ilgilisinin ibrazı üzerine noter tarafından aslı görülerek çoğaltılmak suretiyle ilgilisine imzalatılarak onaylandığı anlaşılmaktadır. Aksi ispat edilinceye kadar ilgili mevzuat gereği noter onaylı olarak çoğaltılan belgenin “aslının aynı” olduğunun kabulü gerektiğinden, uyuşmazlık konusu ihalede davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptaline…” şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 13.12.2016 tarihli ve 2016/UY.II-3069 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.