Yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında teklif veren istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi zorunlu mu (KİK)

Karayolları Genel Müdürlüğü 12. Bölge Müdürlüğü tarafından 07.07.2015 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan 2015/9124 ihale kayıt numaralı “Erzurum Ayr – İspir Yolu Km :27+360 – 42+756G/49+000 İ – 63+880 Kesimi; Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Tünel (Elektrik, Elektronik ve Elektromekanik İşler Dahil) ve Üstyapı İşleri Yapımı İkmal” ihalesine ilişkin olarak AGA Ener. Nak. Mad. İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin 24.08.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.08.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 03.09.2015 tarih ve 74817 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.09.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 18.09.2015 tarihli ve 2015/UY.II-2582 sayılı karar ile; “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine“karar verilmiştir.

Davacı AGA Ener. Nak. Mad. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 2. İdare Mahkemesinin 31.03.2016 tarihli ve E:2015/2756, K:2016/988 sayılı kararında, “…04.02.2015 tarihinde ihale ilanı yapıldığı ve ihalenin ilanda belirtilen şartlarda 07.07.2015 tarihinde gerçekleştirileceğinin belirtildiği, ancak ilandan kısa bir süre sonra, dava konusu ihalede uygulanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60. maddesinin 2., 3. ve 4. fıkralarının Danıştay 13. Dairesince 17.02.2015 tarih ve E:2014/2580 sayılı kararıyla “Kamu İhale Kanunu’nun 38. maddesine aykırı olarak, dava konusu düzenlemeyle, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre herhangi bir çalışma yapılmadan, ayrıca Kanun koyucu tarafından Kamu İhale Kurumu’na yetki verilmesine rağmen, yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif sahiplerinden açıklama isteme zorunluluğu kaldırılarak, ihale ilanında ve dokümanında hüküm bulunması şartıyla bu konuda düzenleme yapma yetkisinin ihaleyi yapan idarelere bırakılmasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.” gerekçesiyle yürütmesinin durdurulduğu, kararın 06.04.2015 tarihinde davalı idareye tebliğ edildiği görülmektedir.

Bu durumda, uyuşmazlığa konu ihaleye ve dava konusu Kurul kararına dayanak teşkil eden Yönetmelik hükümlerinin Danıştay kararıyla yürütmesinin durdurulduğu göz önüne alındığında, idarece, yargı kararı gereği oluşan yeni hukuki durum göz önüne alınarak bir karar verilmesi gerektiğinden, yasal dayanağı kalmayan dava konusu kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anılan Mahkeme kararının uygulanmasının teminen Kamu İhale Kurulunun 18.05.2016 tarihli ve 2016/MK-206 sayılı kararı ile “… 1- Kamu İhale Kurulunun 18.09.2015 tarihli ve 2015/UY.II-2582 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, esasın yeniden incelenmesine” karar verilmiştir.

Esasın anılan Mahkeme kararı doğrultusunda incelenmesi neticesinde alınan 08.06.2016 tarihli ve 2016/UY.II-1538 sayılı Kurul kararında da “…Ankara 2. İdare Mahkemesinin 31.03.2016 tarihli ve E:2015/2756, K:2016/988 sayılı kararında belirtildiği üzere, Danıştay 13. Dairesinin 17.02.2015 tarihli ve E:2014/2580 sayılı kararı ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarının yürütmesinin durdurulduğu göz önüne alındığında, yargı kararı gereği oluşan yeni hukuki durum göz önüne alınarak bir karar verilmesi gerektiğinden, sınır değerin altında teklif veren Ünal Akpınar İnş. San. Turz. Mad. ve Tic. A.Ş.nden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesi ile Danıştay’ın anılan kararı sonrasında yeniden düzenlenen ve 12.06.2015 tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde, aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Ünal Akpınar İnş. San. Turz. Mad. ve Tic. A.Ş.nden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” karar verilmiştir.

Ankara 2. İdare Mahkemesinin vermiş olduğu dava konusu işlemin iptali yönündekikararına karşı temyiz yoluna başvurulmuş ve Danıştay 13. Dairesinin 18.10.2016 tarihli ve E:2016/2831, K:2016/3336 sayılı kararında “…07.07.2015 tarih itibari ile yürürlükte bulunan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin, 07.06.2014 tarih ve 29023 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile değişik 60. maddesinin 2., 3. ve 4. fıkralarının hükümlerinin hukuken ortadan kalktığı, ancak incelenen ihalenin ilan tarihinin 04.02.2015 olduğu, yürütmeyi durdurma kararının Kamu İhale Kurumu’na tebliğ edildiği tarihin 06.04.2015 olduğu dikkate alındığında, başvuruya konu ihalenin ilan tarihi itibari ile yürürlüğe girmiş bir düzenlemenin bulunmadığı; öte yandan, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanının içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, dava konusu ihalenin, kesinleşen ihale dokümanına göre ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi üzerinde bırakıldığı anlaşıldığından, davacıların itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; temyiz isteminin kabulü ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca Ankara 2. İdare Mahkemesi’nin 31.03.2016 tarih ve E:2015/2756, K:/2016/988sayılı kararının Bozulmasına, davanın reddine …” gerekçesine yer verilmiştir.

Anayasa’nın 138’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 18.05.2016 tarihli ve 2016/MK-206 sayılı Kurul kararı ile 08.06.2016 tarihli ve 2016/UY.II-1538 sayılı Kurul kararının iptaline,

2- Anılan Danıştay kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.