Aşırı düşük teklif sorgulamasında idarenin somut bilgi ve belge sunma yükümlülüğü nasıl değerlendirilir (KİK)

Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü tarafından 25.03.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kırıkkale ve Batman Rafinerilerinden Bölge Dahilindeki Asfalt Tesislerine Bitümlü Malzeme Nakli” ihalesine ilişkin olarak Gündem Petrol İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.‘nin 27.04.2009 tarih ve 10108 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.04.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 01.06.2009 tarih ve 2009/UH.II-1630 sayılı Kararı ile, “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Gündem Petrol İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Av. Bekir KÜÇÜK tarafından anılan Kararın iptali istemiyle açılan davada, Ankara15 inci İdare Mahkemesince verilen 09.12.2009 gün ve E:2009/828, K:2009/1516 sayılı kararda,

“Olayda, davalı idare tarafından, Kamu ihale Kurumu tarafından Kamu ihale Genel Tebliği’nin XIII/H maddesinde, çeşitli hizmet alımları için sınır değer belirlendiği, dava konusu ihale gibi malzeme nakli hizmet alımına ilişkin ihaleler için sınır değer tespit edilmediği, bu nedenle ihaleyi yapan idarenin 4734 sayılı Kanunun 38.maddesi uyarınca diğer tekliflere ve yaklaşık maliyete göre değerlendirme yaptığı ve ihaleye 11 isteklinin katılması sağlanarak rekabet ortamının yeterince sağlandığı ileri sürülmekteyse de; dava konusu malzeme nakli ihalesine ilişkin olarak Kamu ihale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konusunda sınır değer, sorgulama kriterleri veya ortalamaların belirlenmemiş olmasının ihalede verilen teklifler için belli bir sınır değer ve sorgulama kriterleri belirlenmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacağı anlamına gelmeyeceği, böyle bir durumda idare tarafından kullanılan takdir yetkisinin ne şekilde kullanıldığının somut olarak ortaya konulması gerektiği, dava konusu ihalede yaklaşık maliyetin 1.179.000,00 TL olarak tespit edildiği, ihale üzerinde kalan şirketin teklifinin 480.000,00 TL olduğu ve yaklaşık maliyetin oldukça altında bulunduğu, bu rakama en yakın ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin 980.000,00 TL olduğu, bu iki teklif arasında da bariz bir farklılık bulunduğu, yaklaşık maliyet ve diğer teklifler de gözönüne alındığında, ihale üzerinde bırakılan şirketin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılması ve teklifte önemli olduğu tespit edilecek bileşenler ile ilgili ayrıntılı açıklama istenilmesi gerektiği, davalı idare tarafından, anılan teklifin hangi sebeplerle aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmediğinin somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığı sonucuna varıldığından davacının itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.”gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27 nci maddesinin ikinci fıkrasında; Danıştay veya idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28 inci maddesinin birinci fıkrasında ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden,

Açıklanan nedenlerle;

1) Kamu İhale Kurulu’nun 01.06.2009 tarih ve 2009/UH.II-1630 sayılı Kararının “Kamu ihale mevzuatında yer alan hükümler doğrultusunda aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinde idarenin takdir hakkı bulunmakta olup yaklaşık maliyete ve diğer tekliflere göre idarenin aşırı düşük teklif olarak değerlendirmediği teklife ilişkin açıklama istememesi işleminde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.“hükümlerini içeren bölümü ile “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” ilişkin hüküm fıkrasının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararı doğrultusunda başvuru sahibinin 2 nci iddiası yönünden 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

3) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, İdarece, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 72 nci maddesi hükümleri çerçevesinde, Canzel Nak. Tur. Pet. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifine aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihale sürecine devam edilmesi hususunun 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem olarak belirlenmesine

Oybirliği ile karar verildi.