Tarım Bağ-Kur Sigortalılığının Tespiti: İptal İddiası ve Sosyal Devlet İlkesi Üzerine Yeniden Değerlendirme Gerekliliği (Yargıtay)

10. Hukuk Dairesi         2024/3055 E.  ,  2024/3899 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/565 E., 2023/1555 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kilis 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2019/180 E., 2020/68 K.

Taraflar arasındaki Tarım Bağ Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı asıl dava dilekçesinde; Kurumun 24.05.2016 tarihli yazısı ile 27.04.2011 de tescili yapılan sigortalılığının iptal edildiğinin bildirildiğini belirterek, 2011 ile 2016 arası Tarım Bağ-Kur sigortalılığının geçerli sayılmasını talep etmiş, davacı … 09.11.2017 tarihli dilekçesiyle dava dilekçesini açıklayarak talebinin 27.04.2011-31.12.2015 tarihleri arasına ilişkin olduğunu beyan etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 2002-2016 tarihleri arasında alınmış olan İl Tarım Çiftçi Kayıt Sistemi Belgeleri bulunduğu, davacının Musabeyli Ziraat Odasının tuttuğu defterlerin usulüne uygun olup olmadığı veya gerektiği gibi saklanıp saklanmadığı hususunu sürekli olarak kontrol etmesi beklenememekle herhangi bir kusuru olmadığı, SGK’ya olan prim borçlarını yapılandırarak borçlarını ödeme iradesini ortaya koyduğu, davacının tüm taşınmazlarının tarla ve zeytinlik vasfında olup, Hacılar Köyünde bulunduğunun alınan tapu kayıtlarından anlaşıldığı, davalı Kurum tarafından yapılan 24.05.2016 tarihli hizmet iptalinin geçici 54 üncü maddenin yürürlük tarihi olan 10.09.2014 tarihinden sonra yapılmış olup Kanuna eklenen geçici 54 üncü maddenin 3 üncü fıkrasına aykırı olduğu, 1 inci ve 2 nci fıkralara göre Musabeyli Ziraat Odası tarafından yapılan usuli eksikliklere dayanılarak hizmet iptali yapılamayacağı, Geçici 54 üncü maddenin 3 üncü fıkrası bu maddenin yürürlükten sonra uygulanarak hizmet iptali yapılmayacağını düzenlememiş olsa dahi, Musabeyli Ziraat Odası tarafından yapılan eksikliklerin davacıya yüklenemeyeceği, sosyal devlet anlayışı gereği kurumlarca yapılan yanlış, eksiklik ve denetimsizliğin davacıya izafe edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulü ile, davacının 27.04.2011-31.12.2015 tarihleri arasında kesintisiz olarak 2926 sayılı Kanuna tabi Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili, Musabeyli Ziraat Odası kayıtlarının tetkikinde, …’ın Ziraat Odası Başkanlığı’na ait üyelik kaydının 27.04.2011 tarihinde yapıldığı ancak bu kayda ilişkin Musabeyli Ziraat Odası Başkanlığı’nda herhangi bir kayıt, belge ve defterin bulunmadığının tespit edildiği, 6552 sayılı Kanunun 58 inci maddesiyle Kanuna eklenen geçici 54 üncü maddeye istinaden Kuruma müracaat yerine dava açtığı, davacının sigortalılık şartları oluşmadığı ve dolayısıyla hak sahibi olmadığı halde prim yatırarak sigortalı olma hakkı bulunmadığını belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemenin dava dosyası kapsamında mevcut maddi delillere uygun, yasal ve hukuksal gerekçelere dayandığı, delillerin takdirinde herhangi bir isabetsizlik ve kamu düzenine aykırı bir halin varlığının tespit edilemediği gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, oda kaydı usulsüzlüklerinin davacı dışında gelişmiş olması halinde 6552 sayılı Kanun’un 58 inci madde ile 2926 sayıı Kanun’un 54 üncü maddeye eklenen madde gereği yasal yollara müracaat yerine dava açarak haksız işlem yaptığını, davacının sigortalılık şartları oluşmadığı ve dolayısıyla hak sahibi olmadığı halde prim yatırarak sigortalı olma hak ve yetkisine sahip olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun geçici 7 nci maddesi, 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2, 3, 5, 7, 9, 10 ve 36 ncı maddeleri

3. Değerlendirme
Eldeki dosyada, davacının 27.04.2011 tarihli bildirgeye istinaden bu tarihten itibaren Tarım Bağ- Kur sigortalısı olarak tescil edildiği, 30.05.2011, 21.09.2011, 01.05.2016 tarihli prim ödemeleri bulunduğu, Kurum tarafından davacıya gönderilen 24.05.2016 tarihli yazıda, SGK denetmenlerince tanzim edilen inceleme raporuna istinaden 27.04.2011 de tescili yapılan sigortalılığın iptal edildiği, 31.12.2015 tarihinde Ziraat Odası kaydına istinaden yeniden başlatıldığının bildirildiği, dosyada bulunan 20.04.2011 tarihli 2926 sigortalılık belgesinde Ziraat Odası kayıt tarihinin 05.04.1998 olarak gösterildiği, Musabeyli Ziraat Odasının 03.11.2016 tarihli yazı cevabında, oda kayıt tarihinin 21.12.2015 olarak bildirildiği, üye kayıt defterinde davacı … ‘ın üye giriş tarihinin 21.12.2015 olarak görüldüğü, 11.05.2016 tarihli SGK denetim raporunda; davacı adına Musabeyli Ziraat Odasından Kuruma intikal eden belgelerden birinde oda kaydının 5.4.1998, diğerinde 21.12.2015 olarak yazılmış olması nedeniyle inceleme başlatıldığı, Musabeyli Ziraat Odası kayıtlarında yapılan incelemede sigortalının odaya kaydının yapıldığı tarihin oda kayıt defterinden tespit edildiği üzere 21.12.2015 tarihi olduğu sonucuna varıldığının belirtildiği, tapu, kooperatif, ikamet kayıtlarının araştırıldığı, tanıkların dinlendiği, davacının 2002-2016 arası ÇKS kaydının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının 2002-2016 tarihleri arası her yıl çiftçi kayıt sistemi kayıtlarında buğday, mercimek, zeytin, üzüm vs. tarımı yaptığının görülmesi nedeniyle tarımsal faaliyetinin devam ettiği anlaşıldığından 30.05.2011 tarihli prim ödemesini takip eden 01.06.2011 tarihinden 31.12.2015 tarihine kadar Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğu kabul edilmelidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle ;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.