|
ÖZET: Bu Yargıtay kararı, tarımsal faaliyetler ve bu faaliyetlerden elde edilen ürün bedelleri üzerinden yapılan prim kesintilerine dayanan 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasını konu almaktadır. İlk Derece Mahkemesi, davacının belirli tarihler arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğuna karar vermiş, ancak diğer dönemlerdeki talepleri kısmen reddetmiştir. Davalı Kurum, davanın zamanaşımına uğradığını ve davacının Bağ-Kur tescil kaydının bulunmadığını savunmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesi, İlk Derece Mahkemesi kararını onayarak, davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığına dair tespitini yerinde bulmuş ve davalı Kurumun itirazlarını reddetmiştir. Temyiz aşamasında, davalı Kurum vekili, istinaf sebeplerini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. Ancak Yargıtay, temyiz edilen kararın usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek, davalı Kurumun itirazlarının kararın bozulmasını gerektirmediğine hükmetmiştir. Sonuç olarak, Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir. |
10. Hukuk Dairesi 2024/3484 E. , 2024/4234 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2904 E., 2023/2990 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Selendi Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2022/124 E., 2023/94 K.
Taraflar arasındaki tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim tevkifatına ve devam eden tarımsal faaliyete istinaden 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı ile davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı dava dilekçesinde özetle; 20.10.1994 başlangıç tarihli beş günlük 4a sigortalı tescil kaydının olduğunu, 1996’lı yıllardan itibaren aralıksız hayvansal ve tarımsal faaliyetlerini sürdürdüğünü, tarımsal faaliyetlerini muris babasına ait arazide ortaklık ve kiralama usulü ile edindiği ortalama 7-15 dönümlük arazide yaptığını, 4a sigortalı tescil kaydı bulunduğundan Ziraat Odası çiftçi kaydını yaptırmadığını, 1996 yılında ürettiği tütün bedellerinden Selendi Tekel Müdürlüğünce Bağ-Kur prim kesintilerinin yapıldığını, buna rağmen davalı Kurumun re’sen tescil mükellefiyetini yerine getirmediğini, Selendi Tekel Müdürlüğünce 1996 yılında yapılan ilk Bağ-Kur prim tevkifatına binaen 20.10.1994-06.12.2021 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitini talep etmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın zamanaşımına uğradığı, davacının şahsi dosyasında yapılan tetkikat sonucu hizmet cetvelinde belirlenen gün kadar çalışmasının mevcut olduğu, davacının Bağ-Kur tescil kaydının bulunmadığı, yazılı delil taşıyan Kurum kayıtlarının aksinin eşdeğerde yazılı delillerle hiçbir duraksamaya yer bırakmayacak şekilde ispatlanması gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; davacının sattığı tütün bedelinden Tekel Müdürlüğü tarafından 24.04.1998 tarihinde Tarım Bağ-Kur prim tevkifatı yapıldığından davacının kesintiyi takip eden 01.05.1998 tarihi ile 31.12.1998 tarihleri arasındaki dönemde 5510 sayılı Kanun’un 4/1-b bendi uyarınca (2926 sayılı Kanun’a tabi zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı) olduğu, davacının sigortalı sayılması gereken 01.05.1998- 31.12.1998 tarihleri arasındaki dönem dışındaki kalan diğer dönemlerde satış bedelinden prim tevkifatı yapılmadığından salt 1994-1995-1996 ve 29.04.1999-2000 yıllarında tütün yetiştirerek ürünü satmış olmasının yeterli sayılamayacağı değerlendirilmekle davacının davasının kısmen kabul, kısmen reddine, davacı …’un 01.05.1998 – 31.12.1998 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.
B.İstinaf Sebepleri:
Davacı istinaf dilekçesinde özetle; Kurumun, Kanun’un kendisine yüklediği resen tescil görevini ihmal ettiğini, Kurumun hatası ve eksikliğinin araştırılıp sorulmadığını, Kurumun taraf olarak kazandığı bir dava olmamasına rağmen aleyhine vekalet ücreti hükmedilmemesi gerektiğini, kamu düzenine ilişkin davada delillerine göre isteminin kabul edilmesi gerektiğini beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarının aksinin eşdeğerde yazılı delille ispatının gerekli olduğunu, çelişkili tanık anlatımlarına, hatalı ve çelişkili bilirkişi raporuna eksik incelemeye dayalı olarak verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, davacının Tekel’e teslim ettiği tütün ürün bedelinden 24.04.1998 tarihinde prim kesintisi bulunması nedeniyle 01.05.1998-31.12.1998 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun’a tabi sigortalı olduğunu tespit eden Mahkeme kararının yerinde olduğu, tevkifat kamu kuruluşu niteliğinde bulunan Tekel tarafından gerçekleştirilmiş olmakla, prim tutarının Kuruma aktarılması koşulunun aranmayacağı, istinaf yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların, sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olmadığı, ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava devam eden tarımsal faaliyet ile teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim kesintisine istinaden 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasıdır.
2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2, 7, 9, 10, 36 ncı maddeleri ilgili hükümlerdir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.