İhale konusu işin niteliğine uygun olmayan kalite belgelerinin talep edilmesi hukuka aykırılık teşkil eder mi (KİK)

Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanlığınca 28.10.2005 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan Park Bahçeler Genel Temizlik ve Bakım İşi Hizmet Alımı ihalesine ilişkin olarak GÖKOĞLU Mühendislik-Ömer GÖKKAN’ın başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulu’nun 13.02.2006 tarih ve 2006/UH.Z-387 sayılı Kararında,

“
1 ) Başvurunun reddine,

2) 4734 sayılı Kanundaki usul ve sürelere uyularak sözleşmeye bağlanan ihale ile ilgili olarak herhangi bir iptal kararı alınması mümkün olmadığından, incelenen ihalede yukarıda tespit edilen mevzuata aykırı ihale işlemlerinin değerlendirilmek, gerekiyorsa inceleme ve/veya soruşturma yapılmak üzere İçişleri Bakanlığı’na bildirilmesine” karar verilmiştir.

Davacı Ömer GÖKKAN tarafından anılan Kararın yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada, Ankara 10. İdare Mahkemesinin 03.01.2008 tarih ve E:2007/1497 sayılı kararında, yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verilmiştir.

Ankara 10 uncu İdare Mahkemesinin 05.03.2008 tarih ve E:2007/1497, K:2008/504 sayılı kararında ise;

“Dava konusu olayda, davacı tarafından Kamu ihale Kurumuna yapılan itirazen şikayet başvurusunda, Kamu ihale Kurulu’nun dava konusu işleminde, söz konusu işin kapsamının sadece çevre temizliği işinden oluşmadığı, ihale konusu işin kapsamının işin adından ve benzer iş kapsamından da anlaşılacağı üzere, park ve bahçelerin genel temizliği bakımı ve onarımı işi olduğu, esasen söz konusu işin kapsamının büyük bir kısmının park ve bahçe bakımı işlerinden oluştuğu, bu kapsamda park ve bahçelerin günlük temizlik işlerinin de ihale konusu işlere dahil edildiği, anılan Yönetmelik hükmü uyarınca, idarece kalite ve standart belgelerinin istenmesinde, ihale konusu hizmet alımının niteliğinin göz önünde bulundurulması gerektiği, bu itibarla, söz konusu işin kapsamının park ve bahçelerin temizliği, bakımı ve onarımı işlerinden oluştuğu göz önüne alındığında, idarece sadece çevre temizliğine ilişkin kalite ve standart belgelerinin istenmesinin ve değerlendirilmesinin mevzuata uygun olmadığı, ayrıca, iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistem (OHSAS) belgesinin idarelerce istenmesi durumunda, idari şartnamelerin ilgili maddesinde, bu belgelerin “Türk Akreditasyon Kurumu tarafından herhangi bir konuda akredite edilen belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesinin zorunlu” olduğunun belirtilmesi gerektiği, işe ait idari Şartnamede yapılan incelemede, idarece kalite ve standartlara ilişkin belgeler kapsamında istenen çevre temizliği ile ilgili TSE hizmet yeterlik belgesi, ISO 9001-2000 belgesi ve OHSAS 18001 iş sağlığı ve iş güvenliği belgelerine ilişkin olarak sadece söz konusu belgelerin yeterlik kriteri olarak istendiğine yönelik düzenleme yapıldığı, söz konusu belgelerin istenmesi durumunda, anılan Tebliğ hükümleri gereğince, işe ait İdari Şartnamede idarece yapılması gereken düzenlemelerin yapılmadığı, Tebliğ hükmü uyarınca, işe ait idari Şartnamede idarece gerekli düzenlemeler yapılmadan, kalite ve standartlara ilişkin belgeler kapsamında, çevre temizliği ile ilgili TSE hizmet yeterlik belgesi, ISO 9001-2000 belgesi ve OHSAS 18001 iş sağlığı ve iş güvenliği belgelerinin istenmesinin, Tebliğ hükmüne aykırı olduğu hususlarının tespit edildiği, ancak sözleşmenin imzalanmış olması nedeniyle söz konusu ihale hakkında her hangi bir iptal kararının verilemediği görülmüştür.

Öte yandan, ihalenin 28.10.2005 tarihinde yapıldığı, davacının ihale dışı bırakılması üzerine, 19.12.2005 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, 21.12.2005 tarihinde idarece ihale işlemlerine devam edilerek sözleşmenin imzalanması kararının alındığı, idarenin bu kararının 21.12.2005 tarih ve 2005/2039 sayılı yazı ile 27.12.2005 tarihinde şikayetçiye tebliğ edildiği, idarenin kararına karşı şikayetçinin yasal süresi içersinde 28.12.2005tarihinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, Kurul tarafından alınan 02.01.2006 tarih ve 2006/UH.Z-77 sayılı Kararla ihale yetkilisince ihale sürecinin devamına yönelik olarak alınan kararın iptal edildiği, söz konusu Kurul Kararının 03.01.2006 tarihinde idareye telgrafla bildirildiği,idarenin 03.01.2006 tarihinde telgrafla bildirim yapılmadan önce sözleşmeyi imzaladığı, davacının 9.1.2006 tarihinde söz konusu ihaleye ilişkin olarak Kamu İhale Kurumu’nayapmışolduğuşikayetbaşvurusunundavakonusu Kamu İhale Kurulu kararı ile reddedildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, şikayet başvurusunda bulunulmasından sonra, ihale yetkilisince ivedilik ve kamu yararı bulunması nedeniyle ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği onaylanmadıkça idarenin sözleşme imzalayamayacağı, ihale işlemlerine devam edilmesi konusunda gerekçeli olarak alınan bu onayın, sözleşme imzalanmadan en az yedi gün önce şikayette bulunan aday veya istekliye tebliğ edilmiş olmasını sağlamak üzere gerekli süre dikkate alınarak bildirileceği, 7 günlük süreye uyulmaması halinde ihale kararının ve sözleşmenin hükümsüz sayılacağı açıkça hüküm altına alınmıştır.

Bu durumda, davacı tarafından yapılan şikayet başvurusundan sonra ihaleyi yapan idarece ihale sürecinin devamına yönelik olarak alınan kararın 27.12.2005 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, söz konusu tebliği takip eden 7. günün akşamına kadar sözleşme imzalanmaması gerekirken bu süreye uyulmaksızın 3.1.2006 tarihinde sözleşmenin imzalandığı, ihale sürecinin devamına yönelik olarak alınan idare kararının ise davalı idarenin 2.1.2006 tarih ve 2005/UH.Z-77 sayılı işlemi ile iptal edildiği ve 3.1.2006 tarihinde ihaleye yapan idareye tebliğ edildiği görüldüğünden, yapılan ihalede yer alan usulsüzlüklerin davalı idare işleminde de ayrıntılı olarak tespit edilmesine rağmen, sözleşmenin imzalanmış olması nedeniyle söz konusu ihale hakkında her hangi bir iptal kararının alınmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle tesis edilen davalı idare işleminde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.” gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasanın 138/4 üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27/2 maddesinde; Danıştay veya idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28/1 maddesinde ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden,

Açıklanan nedenlerle;

1) Kamu İhale Kurulunun13.02.2006 tarih ve 2006/UH.Z-387 sayılı Kararının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, ihale kararının ve ihale işlemlerinin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.