|
ÖZET: Uyuşmazlık, çalışılmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Kanun’un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun’un 86/9 uncu maddeleri olup, bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların kamu düzeniyle ilgili olduğu ve özel bir duyarlılıkla yürütülmesi gerektiği vurgulanmıştır. Hak kayıplarının önlenmesi ve sosyal güvenlik hakkının korunması amacıyla, tarafların sunduğu kanıtlarla yetinilmeyip, gerektiğinde resen araştırma yapılması gerektiği belirtilmiştir.
Eldeki davada, dosya kapsamındaki belgelerin, bildirimlerin ücret bordrolarıyla uyuşması ve Kurum kayıtlarıyla örtüşmesi durumunda, Kurum işleminin aksinin yazılı delillerle ispat edilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Mevcut kayıtlara eş değer belge olmaması durumunda, davanın kabulü yerine reddedilmesi gerektiği, aksi takdirde eksik inceleme ve araştırma ile hüküm tesisinin usul ve yasaya aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek üzere İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. |
10. Hukuk Dairesi 2024/5137 E. , 2024/5514 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/3601 E., 2024/429 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Muğla İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/167 E., 2023/413 K.
Taraflar arasındaki Kurum işlemi iptali ve çalışmadığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne dair karar verilmiştir.
Kararın, davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili özetle; davacının 1290599 numaralı iş yerindeki gerçek çalışma süresinin 06.02.2016 – 08.02.2016 tarihleri arasında olduğunun tespitine, gerçek duruma göre sigorta kayıtlarının düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı yanında kısa bir süre çalıştığını ve sonrasında işten ayrıldığını, davacını işten ayrılmasından sonra gerekli işlemlerin muhasebecisi tarafından yerine getirildiğini, davalı tarafından iş yeri kayıtlarının tetkiki sırasında davacının sigorta çıkışının yapılmadığının fark edildiğini ve bu hatanın düzeltilmesi için 19.12.2016 tarihinde Keçiören SGK Müdürlüğüne yazılı başvuruda bulunulduğunu, beyanla davanın reddini talep etmiştir.
2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davacının iddialarının yazılı belgeler ve tanık beyanları ile ispatlanması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulü ile davacı …’in davalı …’a ait 1290599 sicil nolu iş yerinde çalışma süresinin 06.02.2016 ila 08.02.2016 tarihleri arasında olduğunun tespitine, sigorta kayıtlarının bu şekilde düzeltilmesine ve diğer yasal sonuçlarına dair karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde , davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik inceleme ile sonuca gidildiğini beyanla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 06.02.2016 ila 04.06.2016 tarihleri arasında çalışmadığı, kalan dönemde İŞKUR bünyesinde başka bir iş yerinde çalıştığı, davalıya ait iş yerinde ise 06.02.2016 ila 08.02.2016 tarihleri arasında çalıştığı … olduğu gerekçesi ile istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmekle birlikte kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, çalışılmadığının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun’un 86 ncı maddesi.
3. Değerlendirme
1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun’un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun’un 86/9 uncu maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, … insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
2. Eldeki davada, dosya kapsamında yer alan bilgiler çerçevesinde, bildirimlerin ücret bordroları ile uyuşması, öte yandan Kuruma başvuru da belirtilen yasal defterlerle Kurum kayıtlarının birbirleri ile örtüşmesi kapsamında, Kurum işleminin aksinin ancak yazılı delillerle ispat edilebileceği, mevcut kayıtlara eş değer belgenin kapsamda olmaması karşısında davanın reddi yerine kabule karar verilmesi hatalıdır.
Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.