Sigorta Başlangıç Tarihinin Tespiti: İşverenin Bildirim Süresinin İhlali ve Düzeltme ile Onama Süreci (Yargıtay)

10. Hukuk Dairesi         2024/9512 E.  ,  2024/10180 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/86 E., 2024/1021 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/531 E., 2021/231 K.

Taraflar arasındaki (1) gün süre ile sigortalılığın ve sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının işe giriş bildirgesi ve fiili çalışması bulunması nedeniyle 20.08.1984 tarihinde 1 gün çalıştığının ve sigortalılık başlangıcının 20.08.1984 olduğunun tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece davanın kabulü ile davacının sigorta başlangıç tarihinin 20.08.1984 olarak tespiti ile davalı SGK’nın aksi yöndeki işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde,mahkemece eksik inceleme sonucu karar verildiği, Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçeleriyle yerel Mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan yargılama sonucu toplanan tüm deliller hep birlikte değerlendirildiğinde davacının 20.08.1984 tarihinde dava dışı … iş yeri sicil numaralı … unvanlı işveren nezdinde çalışmaya başladığına dair işe giriş bildirgesinin Kuruma 28.11.1984 tarih ve 267942 varide numarası ile intikal ettirildiği, davalı Kurumca, dönem bordrolarında davacının isminin bulunmaması nedeniyle, 20.08.1984 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak dikkate alınamayacağının bildirildiği, dava dışı iş yerinin 20.08.1984 tarihinde Kanun kapsamına alındığı ve 03.09.1984 tarihine kadar Kanun kapsamında kaldığı, davacıya verilen … sigorta sicil numarasının 1984 yılı serilerinden olduğu ve sonraki sigortalılık işlemlerinde kullanıldığı, İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sırasında dinlenen bir kısım tanıkların davacının çalışmasını doğruladıkları, sonuç olarak yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 20.08.1984 tarihinde (1) gün süre ile sigortalı olduğunun ve sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2 nci, 9 uncu, 79 uncu,108 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Mahkemece davanın kabulü yönündeki hükmü isabetli ise de sigortalılığın başlangıcı, işverence yasal süresinde verilmekle zorunlu sigortalılık tescilinin dayanağını oluşturan bildirgede işe giriş günü olarak yazılı tarihin kabul edilmemesi yönündeki Kurum işleminin iptali ile anılan bir günlük çalışma süresinin geçerliliğinin tespiti niteliğinde olduğundan ve davacının bu yönde de talebi bulunduğundan davacının dava dışı işverenin işyerinde, sigorta başlangıcının yanı sıra, 20.08.1984 tarihinde asgari ücretle 1 gün çalıştığının tespitine, yine dava dışı işveren ve işyeri sicil numarası belirtilmeden infaza elverişli hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2.Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı Kurumun diğer temyiz itirazlarının reddine;

2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.Davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi Hükmünün (1) no.lu bendinin silinerek yerine, “Davanın kabulü ile davacının 20.08.1984 tarihinde … unvanlı işverenin … sicil numaralı işyerinde (1) gün süre ile çalıştığının ve davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 20.08.1984 tarihi olduğunun tespitine” ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.