|
ÖZET: Bu Sayıştay kararında, “…… Üniversitesi Derslik ve Merkezi Birimler İnşaat” işine ilişkin iki ana hukuki uyuşmazlık ele alınmıştır. İlk olarak, fiyat farkı hesabında güncel indeksin yanlış hesaplanması nedeniyle kamu zararına yol açıldığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre, güncel indeksin hakedişin düzenlendiği aydan bir önceki aya ait olması gerektiği belirtilmiş, ancak yapılan incelemede hakedişin düzenlendiği ay değerlerinin kullanıldığı anlaşılmıştır. Bu durum, … TL tutarında kamu zararına sebep olmuştur.
İkinci olarak, iş artışı yapılmasına rağmen bu artışa ilişkin damga vergisinin tahsil edilmemesi sonucu başka bir kamu zararı oluşmuştur. 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’na göre, iş artışına ilişkin düzenlenen kağıtlardan damga vergisi alınması gerektiği vurgulanmış, ancak bu verginin tahsil edilmediği görülmüştür. Sonuç olarak, her iki durum için de kamu zararının tahsil edildiği ve ilişilecek bir husus kalmadığına oybirliğiyle karar verilmiştir. Bu karar, kamu ihale süreçlerinde dikkat edilmesi gereken hukuki esasları ve yükümlülükleri net bir şekilde ortaya koymaktadır. |
| Kamu İdaresi Türü | Yüksek Öğretim Kurumları |
| Yılı | 2011 |
| Dairesi | 2 |
| Karar No | 35065 |
| İlam No | 7 |
| Tutanak Tarihi | 8.1.2013 |
| Kararın Konusu | İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
………İnş. San.Tic.AŞ. yükleniminde bulunan “…… Üniversitesi Derslik ve Merkezi Birimler İnşaat” işinde;
1) Fiyat Farkının yanlış hesaplanması,
2) İş artışı yapılmasına karşın artışa ilişkin damga vergisinin tahsil edilmemiş olması.
………… İnş. San.Tic.AŞ. yükleniminde bulunan “…… Üniversitesi Derslik ve Merkezi Birimler İnşaat” işinde;
1) … tarih ve … nolu ödeme emri belgesi ile ödenen 14 nolu hakediş ve … tarih ve … nolu ödeme emri belgesi ile ödenen 15 nolu hakediş belgelerinin incelenmesinde, fiyat farkı hesabında güncel indeks olarak hakedişin düzenlendiği aydan bir önceki ay değerlerinin alınması gerekirken hakedişin düzenlendiği ay değerlerinin temel alınması sonucu …… TL kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
31.12.2002 tarih ve 24980/3. mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi yapılacak Olan Yapım İşlerine İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar”ın “Tanımlar” başlıklı 5. maddesine göre güncel indeks hakedişin düzenlendiği tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait indeksi ifade eder. Söz konusu indeksler aynı Esasların 6. maddesinde geçen fiyat farkı formülünde kullanılır.
Yapılan incelemede, söz konusu işe ait 14 ve 15 nolu hakedişlerde yapılan fiyat farkı hesabında güncel indeksin hakedişin düzenlendiği aya ait olduğu görülmüştür. Ancak fiyat farkının hesabına ilişkin yanlışlığın söz konusu işe ilişkin 17 nolu kesin hakedişte düzeltildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, ……… İnş. San.Tic.AŞ. yükleniminde bulunan “…… Üniversitesi Derslik ve Merkezi Birimler İnşaat” işine ilişkin düzenlenen 14 ve 15 nolu hakedişlerde fiyat farkı hesabında güncel indeks olarak hakedişin düzenlendiği aydan bir önceki ay değerlerinin alınması gerekirken hakedişin düzenlendiği ay değerlerinin temel alınması sonucu oluşan …… TL tutarındaki kamu zararı …… ödeme emri ile tahsil edildiğinden ilişilecek bir husus kalmadığına oybirliğiyle,
2) … tarih ve … sayılı onayla ….… TL’lik iş artışı yapılmasına karşın artışa ilişkin damga vergisinin tahsil edilmemesi sonucu ..… TL kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinin birinci fıkrasında bu kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olacağı; 3’üncü maddesinde damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu ve resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ilişkin olarak düzenlenen kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği; 8 inci maddesinde de bu kanunda yazılı resmi daireden maksadın genel ve katma bütçeli daire ve idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köyler olduğu, bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmelerin resmi daire sayılmayacağı; 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında ise kağıtların damga vergisinin bu kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı nispet ve miktarda alınacağı hükme bağlanmış bulunmaktadır. Kanuna ekli (1) sayılı tablonun “I-Akitlerle İlgili Kağıtlar” bölümünün 1 inci sırasına göre belli parayı ihtiva eden mukavelename, taahhütname ve temliknamelerden binde 7,5 oranında damga vergisi kesilecektir. Söz konusu oran 2009/15725 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın 2. maddesi ile % 10 oranında artırılarak binde 8,25 olarak değiştirilmiştir. Anılan hükümler uyarınca iş artışı nedeniyle düzenlenen kağıtlardan artışa ilişkin bedelin binde 8,25’i oranında damga vergisi tahsilatının kişiden alınması gerekirken yılı içinde bu tutarın tahsil edilmediği görülmüştür.
Ancak söz konusu iş artışına ilişkin kamu zararını oluşturan ….. TL damga vergisi tutarının ……….. tahsil edildiği anlaşıldığından ilişilecek husus kalmadığına oybirliğiyle,